Việt Nam – Nhật bản thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển AI và sở hữu trí tuệ

<p style="text-align: justify;"><b>Nhân dịp chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ngày 09/11/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT) đã trao Bản ghi nhớ hợp tác về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo (AI); Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam và Cơ quan Sáng chế Nhật Bản (JPO) trao Thỏa thuận song phương về thúc đẩy Chương trình thẩm định nhanh đơn đăng ký sáng chế (PPH Navigator).</b></p>

Theo Bản ghi nhớ về AI, ba nhóm nội dung hợp tác gồm: (i) nghiên cứu và phát triển chung về AI, AI cho khoa học và công nghệ liên quan; (ii) trao đổi nhà nghiên cứu, chuyên gia; tổ chức hội thảo, tọa đàm và hoạt động nghiên cứu chung; (iii) chia sẻ kết quả nghiên cứu, thúc đẩy ứng dụng AI vào thực tiễn theo pháp luật mỗi nước.

Hai bên nỗ lực mở rộng hợp tác trong lĩnh vực AI thông qua Chương trình NEXUS, phù hợp pháp luật và khả năng nguồn lực mỗi bên. Việc ký kết tạo cơ sở nghiên cứu, chia sẻ tri thức, mở rộng hợp tác NEXUS sang AI và hợp tác đào tạo 100 tiến sĩ AI, góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI ở Việt Nam.

Theo thỏa thuận PPH Navigator, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam sẽ định kỳ cung cấp danh sách các đơn đăng ký sáng chế có yêu cầu PPH; phía JPO cung cấp bản giải trình lý do chấp nhận bảo hộ sáng chế tương ứng tại Nhật Bản để hỗ trợ công tác thẩm định tại Việt Nam. Cơ chế phối hợp này hướng tới mục tiêu rút ngắn thời gian trung bình ban hành thông báo kết quả thẩm định nội dung lần đầu xuống còn 08 tháng kể từ ngày tiếp nhận yêu cầu PPH.

Việc triển khai PPH Navigator được kỳ vọng mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học thông qua việc tiết kiệm thời gian, chi phí đăng ký, đẩy nhanh quá trình xác lập quyền sở hữu trí tuệ và đưa kết quả nghiên cứu, công nghệ mới vào ứng dụng, thương mại hóa. Đồng thời, việc tham khảo kết quả thẩm định của JPO góp phần nâng cao hiệu quả xử lý đơn, tạo thuận lợi cho người nộp đơn khai thác giá trị thương mại của sáng chế tại thị trường hai nước.