Việt Nam - Nhật Bản thúc đẩy hợp tác trong bán dẫn, AI và công nghệ chiến lược
<p style="text-align: justify;"><b>Chiều 03/9/2026, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định đã tiếp và làm việc với Đoàn Ủy ban Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Hạ viện Nhật Bản do ông Saito Hiroaki làm trưởng Đoàn. Hai bên trao đổi về hợp tác trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, năng lượng và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời hướng tới tăng cường Chương trình NEXUS, mở rộng nghiên cứu chung và kết nối doanh nghiệp trong các ngành công nghệ chiến lược.</b></p>
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Lê Xuân Định đánh giá cao vai trò của Quốc hội Nhật Bản trong thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, đặc biệt là vai trò của Ủy ban Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ trong xây dựng chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.
Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định phát biểu tại buổi làm việc.
Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, thời gian qua, hợp tác khoa học, công nghệ giữa hai nước đạt nhiều kết quả tích cực. Trong đó, chương trình Nexus về hợp tác nghiên cứu chung trong lĩnh vực bán dẫn đang được hai bên thúc đẩy, hướng tới đồng tài trợ các nhiệm vụ nghiên cứu về thiết kế, vật liệu, công nghệ hỗ trợ và sản xuất bán dẫn trong năm 2026 và mở rộng trong năm 2027.
Việt Nam và Nhật Bản cũng đang tăng cường hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và truyền thông. Nhóm công tác chung Việt Nam - Nhật Bản dự kiến họp vào cuối tháng 10/2026 nhằm thúc đẩy các chương trình hợp tác cụ thể. Hai bên đồng thời mở rộng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ bán dẫn và kết nối doanh nghiệp.
Thứ trưởng Lê Xuân Định đề nghị phía Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phát triển AI, trong đó có AI chủ quyền và các mô hình ngôn ngữ lớn bằng tiếng Việt.
Toàn cảnh buổi làm việc.
Đề cập các định hướng hợp tác thời gian tới, Thứ trưởng Lê Xuân Định nhấn mạnh 3 nội dung Việt Nam mong muốn phía Nhật Bản tiếp tục quan tâm, hỗ trợ:
Thứ nhất, hai bên tăng cường Chương trình NEXUS, mở rộng hợp tác giữa Việt Nam với Cơ quan Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (JST) theo hướng hình thành chương trình hợp tác thường niên, đồng thời mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ mà Nhật Bản có thế mạnh như AI, vật liệu mới, năng lượng tái tạo và y sinh.
Thứ hai, thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn giữa doanh nghiệp hai nước trong triển khai các mô hình về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ ba, Việt Nam mong muốn Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ chuyên gia, kỹ sư trưởng trong các ngành công nghệ chiến lược, thông qua các cơ chế hợp tác linh hoạt.
Về phía Nhật Bản, ông Saito Hiroaki cho biết, Đoàn đặc biệt quan tâm đến chính sách phát triển khoa học, công nghệ của Việt Nam, trong đó có phát triển ngành bán dẫn và nguồn nhân lực.
Ông Saito Hiroaki - Chủ nhiệm Ủy ban Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Hạ viện phát biểu tại buổi làm việc.
Ông Moriyama Masahito, Hạ nghị sĩ Nhật Bản cho rằng, phát triển bán dẫn đòi hỏi đồng thời nguồn nhân lực chất lượng cao, hạ tầng và nguồn cung ổn định về điện, năng lượng, nước. Theo ông, Nhật Bản cũng quan tâm đến định hướng phát triển năng lượng của Việt Nam, nhất là chủ trương phát triển điện hạt nhân.
Trao đổi về vấn đề này, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết, Việt Nam đang hướng tới đa dạng hóa nguồn năng lượng, kết hợp các nguồn truyền thống với năng lượng tái tạo và điện hạt nhân nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng dài hạn.
Việt Nam cũng quan tâm nghiên cứu các công nghệ hạt nhân hiện đại, trong đó có lò phản ứng module nhỏ (SMR), bên cạnh các dự án điện hạt nhân quy mô lớn.
Thứ trưởng Lê Xuân Định và ông Saito Hiroaki chụp ảnh lưu niệm.
Thứ trưởng nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi năng lượng của Việt Nam cần nguồn lực lớn, thời gian dài và đội ngũ chuyên gia chất lượng cao. Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ của Nhật Bản trong lĩnh vực này, góp phần bảo đảm nền tảng năng lượng cho phát triển các ngành công nghệ cao.
