Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng - khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu chuyên ngành

<p style="text-align: justify;">Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng được xây dựng theo hướng thống nhất, hiện đại, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu đồng bộ, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước và đáp ứng nhu cầu thông tin của tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật. Việc triển khai hệ thống này cũng góp phần cụ thể hóa các định hướng tại Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.</p>

Theo Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, cơ sở dữ liệu về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng là nền tảng số thống nhất, hiện đại, tích hợp dữ liệu liên quan, phục vụ công tác quản lý nhà nước và cung cấp thông tin hỗ trợ tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.

Việc xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng cũng là bước cụ thể hóa các định hướng lớn tại Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo đó, dữ liệu được xác định là tài nguyên mới, đóng vai trò then chốt trong nâng cao năng lực quản trị quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, cơ sở dữ liệu này không chỉ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật mà còn tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả nguồn dữ liệu chuyên ngành, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin minh bạch, kịp thời.

Để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả, Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định rõ các nguyên tắc trong xây dựng, cập nhật, quản lý, khai thác và sử dụng cơ sở dữ liệu. Hệ thống được phát triển theo hướng kết nối, tập trung, thống nhất, đồng bộ từ trung ương đến địa phương; bảo đảm cung cấp, chia sẻ thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời về hoạt động tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.

Cùng với đó, cơ sở dữ liệu phải bảo đảm vận hành ổn định, liên tục, duy trì mức độ sẵn sàng cao; đáp ứng yêu cầu về an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu của tổ chức, cá nhân; tạo thuận lợi cho việc thu thập, cập nhật, tra cứu, khai thác và sử dụng. Việc kết nối, liên thông với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia, các cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin khác được thực hiện đồng bộ, phù hợp với định hướng phát triển hạ tầng số quốc gia.

Nghị định 22/2026/NĐ-CP quy định rõ cấu trúc dữ liệu của Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng gồm 07 nhóm thông tin chính: dữ liệu về tiêu chuẩn; quy chuẩn kỹ thuật; Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia; đo lường; hoạt động đánh giá sự phù hợp; thông báo và hỏi đáp về hàng rào kỹ thuật trong thương mại; thông tin phản ánh, xử lý kiến nghị của tổ chức, cá nhân.

Theo các chuyên gia, việc xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống cơ sở dữ liệu này góp phần nâng cao năng lực quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận kịp thời các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp tăng cường năng lực đáp ứng các yêu cầu về hàng rào kỹ thuật trong thương mại, góp phần nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế.