Xây dựng Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung, đảm bảo sự thông suốt từ trung ương đến địa phương

<p style="text-align: justify;">Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh trên tất cả các lĩnh vực, việc xây dựng và vận hành hiệu quả các nền tảng số, đặc biệt là Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tập trung, có ý nghĩa then chốt đối với đổi mới phương thức phục vụ người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước.</p>

Các nền tảng số và Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung không chỉ đơn thuần là công cụ kỹ thuật hỗ trợ xử lý hồ sơ mà còn là "điểm chạm" trực tiếp giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp trong quá trình thực thi quyền và nghĩa vụ pháp lý. 

Trải nghiệm của người dùng trên các hệ thống này phản ánh rõ mức độ cải cách hành chính thực chất, mức độ minh bạch, liêm chính cũng như năng lực quản trị của cơ quan nhà nước.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển nền tảng số

Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về xây dựng Chính phủ điện tử, tiến tới Chính phủ số, đặc biệt là Thông báo số 35-TB/TGV ngày 11/7/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tập trung nguồn lực xây dựng, vận hành các nền tảng số và Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung nhằm phục vụ người dân, doanh nghiệp. Qua đó đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong phát triển hạ tầng số, xây dựng các nền tảng số và hệ thống thông tin phục vụ công tác điều hành và cung cấp dịch vụ công.

Bộ KH&CN đã chủ động hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các nền tảng số quan trọng thông qua việc xây dựng, trình cấp có thẩm quyền ban hành hoặc tự ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng.

Nổi bật là Luật Chuyển đổi số số 148/2025/QH15 được ban hành ngày 11/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Luật đã tạo khung pháp lý thống nhất cho hình thành quốc gia số; thiết lập cơ chế pháp lý cho chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; xác lập cấu trúc quản trị quốc gia thống nhất về chuyển đổi số; luật hóa cơ chế huy động nguồn lực tài chính, nhân lực cho chuyển đổi số; đồng thời quy định cơ chế đánh giá định kỳ, công khai các chỉ số chuyển đổi số.

Đặc biệt, lần đầu tiên các khái niệm cốt lõi như chuyển đổi số, hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, môi trường số, chính phủ số, kinh tế số, xã hội số được định nghĩa chính thức ở tầm luật. Luật cũng chính thức hóa việc ban hành Chương trình chuyển đổi số quốc gia, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Bộ chỉ số đo lường chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh đó, Thông tư số 11/2025/TT-BKHCN ngày 30/6/2025 sửa đổi Thông tư số 21/2023/TT-BTTTT đã quy định rõ các tiêu chuẩn kỹ thuật cốt lõi của Hệ thống thông tin giải quyết TTHC cấp bộ, cấp tỉnh, bao gồm chức năng quản lý hồ sơ, ký số, chứng thực điện tử, tiếp nhận và xử lý hồ sơ, kết nối liên thông với Cổng Dịch vụ công quốc gia và các hệ thống liên quan.

Thông tư số 47/2025/TT-BKHCN ngày 24/12/2025 quy định chế độ báo cáo định kỳ trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ KH&CN cũng tạo nền tảng quan trọng để chuẩn hóa, điện tử hóa và tích hợp dữ liệu báo cáo lên Hệ thống thông tin báo cáo của Chính phủ.

Triển khai Hệ thống thông tin giải quyết TTHC theo mô hình tập trung

Thực hiện yêu cầu triển khai Hệ thống thông tin giải quyết TTHC theo mô hình tập trung từ Trung ương đến địa phương, Bộ KH&CN đã phối hợp với Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) xây dựng Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ, triển khai tại cấp tỉnh và đảm bảo đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định.

Hệ thống đã hoàn thiện đầy đủ các tính năng cốt lõi, bao gồm quản trị tài khoản, phân quyền theo mô hình tổ chức của Bộ, tích hợp chức năng thông báo trạng thái hồ sơ qua SMS Brandname và email nhằm cung cấp thông tin kịp thời cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, Hệ thống đã tích hợp với Hệ thống Quản lý văn bản và điều hành của Bộ để phục vụ luân chuyển, xử lý và ký số văn bản điện tử trong quá trình giải quyết TTHC.

Công tác thống kê, báo cáo cũng được chuẩn hóa với việc cấu hình đầy đủ biểu mẫu báo cáo phục vụ theo dõi tình hình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ theo địa phương, đơn vị, hình thức nộp và trạng thái xử lý. Hệ thống được thiết kế đáp ứng yêu cầu giải quyết hồ sơ phi địa giới hành chính, cho phép phân quyền xử lý theo thẩm quyền nhưng vẫn đảm bảo quản lý dữ liệu tập trung, thống nhất.

Từ ngày 01/01/2026, toàn bộ TTHC thuộc phạm vi giải quyết của Bộ đã được triển khai tập trung trên Hệ thống. Bộ cũng đã cung cấp tài khoản quản trị cho các địa phương, ban hành tài liệu hướng dẫn sử dụng chi tiết cho từng nhóm người dùng.

Để bảo đảm liên thông dữ liệu, Bộ KH&CN đã phối hợp với Bộ Công an triển khai đăng nhập tập trung bằng VNeID cho cán bộ, công chức, viên chức tham gia giải quyết TTHC; kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu đăng ký doanh nghiệp. Nhờ đó, nhiều TTHC đã được tái cấu trúc, cắt giảm, đơn giản hóa dựa trên dữ liệu đã có.

Song song với triển khai kỹ thuật, Bộ cũng ban hành văn bản hướng dẫn địa phương tổ chức thực hiện, thiết lập đầu mối hỗ trợ trực tiếp, tổ chức hỗ trợ trực tuyến và triển khai các khóa đào tạo, tập huấn sử dụng hệ thống cho cán bộ địa phương.

Tính đến ngày 06/02/2026, theo số liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC, Bộ KH&CN có 524 TTHC thuộc thẩm quyền quản lý, trong đó 323 TTHC cấp Bộ và 201 TTHC cấp tỉnh. Số TTHC đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình là 344 thủ tục; dịch vụ công trực tuyến một phần là 180 thủ tục. Về cơ bản, các TTHC đã được triển khai trên Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung.

Những điểm nghẽn cần tháo gỡ

Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn triển khai vẫn còn một số hạn chế cần tiếp tục hoàn thiện.

Trước hết, người dân, doanh nghiệp và cả cán bộ chuyên môn vẫn phải thao tác trên nhiều hệ thống khác nhau, dữ liệu chưa được tái sử dụng hiệu quả, làm giảm ý nghĩa của hệ thống tập trung.

Bên cạnh đó, dù nhiều thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia nhưng do hạn chế kết nối và chuẩn hóa dữ liệu, người dân và doanh nghiệp vẫn phải kê khai lại nhiều thông tin, làm phát sinh chi phí tuân thủ không cần thiết và ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng.

Ngoài ra, trải nghiệm người dùng trên một số hệ thống chuyên ngành còn chưa đồng đều. Một số quy trình đặc thù cần ý kiến chuyên gia, hội đồng thẩm định vẫn gặp khó khăn khi chuyển sang môi trường số do vướng mắc về quy trình, pháp lý và công cụ hỗ trợ.

Việc kết nối dữ liệu dân cư từ Cổng Dịch vụ công quốc gia về hệ thống địa phương vẫn còn thiếu một số trường thông tin như số điện thoại, địa chỉ, ngày cấp, nơi cấp CCCD, gây khó khăn cho người dân khi thực hiện thủ tục.

Hướng tới nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân

Trong thời gian tới, Bộ KH&CN xác định một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả vận hành Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung.

Trọng tâm là tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ số mới trong lĩnh vực hành chính công; tham gia xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cho các nền tảng số dùng chung; hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo trong phát triển hệ thống.

Bộ sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện thể chế, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa cải cách TTHC với chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống từ Trung ương đến địa phương; đẩy nhanh tích hợp các hệ thống hỗ trợ như quản lý văn bản, hóa đơn điện tử, dịch vụ tin nhắn với Hệ thống thông tin giải quyết TTHC.

Đồng thời, Bộ tiếp tục tái cấu trúc quy trình TTHC dựa trên dữ liệu, đẩy mạnh tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp tiếp cận thuận lợi hơn; mở rộng cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình; tăng cường số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết TTHC và trả kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích.

Có thể khẳng định, việc hoàn thiện các nền tảng số và Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là quá trình cải cách thể chế sâu rộng. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao trải nghiệm thực chất của người dân, doanh nghiệp và cán bộ, công chức khi tham gia giải quyết thủ tục hành chính.

Việc triển khai hiệu quả Hệ thống thông tin giải quyết TTHC tập trung sẽ góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong kỷ nguyên số./.