Bò lai BBB mở hướng nâng tầm vóc đàn bò thịt Sơn La
<p style="text-align: justify;">Bê lai F1 giữa bò BBB và bò Lai Sind nuôi tại Sơn La đạt khối lượng trung bình 297,39 kg khi 12 tháng tuổi, tăng trọng khoảng 735,66 g/con/ngày. Kết quả nghiên cứu cung cấp thêm cơ sở để cải tạo tầm vóc đàn bò địa phương, phát triển chăn nuôi bò thịt theo hướng năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao hơn.</p>
Mô hình nuôi bò BBB tại Hợp tác xã nông nghiệp Sơn La.
Bò BBB, hay Belgian Blue, là giống bò chuyên thịt có khả năng tăng trọng nhanh và tỷ lệ thịt cao. Tuy nhiên, để đưa giống bò này vào chăn nuôi tại Sơn La, cần đánh giá khả năng thích nghi với khí hậu, nguồn thức ăn và phương thức chăn nuôi của người dân miền núi.
Từ yêu cầu đó, nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nghiên cứu đánh giá khả năng sinh trưởng, phát triển của con lai F1 giữa bò BBB và bò Lai Sind trên địa bàn tỉnh Sơn La” do Trường Cao đẳng Sơn La chủ trì, ThS. Hoàng Văn Thiện làm chủ nhiệm.
150 bê lai F1 thích nghi tốt với điều kiện Sơn La
Năm 2023, nhóm nghiên cứu lựa chọn 110 bò cái nền Lai Sind đáp ứng yêu cầu để phối giống bằng tinh bò BBB. Gần 300 liều tinh bò B.B.B được nhập từ Trung tâm Giống gia súc lớn Trung ương (VINALICA) hỗ trợ phục vụ thụ tinh nhân tạo.
Kết quả cho thấy tỷ lệ bò có chửa sau phối giống đạt 83,78%. Tổng cộng 150 bê lai F1 được sinh ra và theo dõi tại hai địa bàn nghiên cứu.
Đàn bê thích nghi với điều kiện khí hậu Sơn La và có khả năng sinh trưởng tốt. Khi 12 tháng tuổi, khối lượng trung bình đạt 297,39 kg/con, mức tăng trọng bình quân đạt 735,66 g/con/ngày. Các chỉ tiêu tăng khối lượng qua từng giai đoạn đều cao hơn một số giống bò lai đang được nuôi tại địa phương.
Hiệu quả kinh tế cũng cho thấy sự khác biệt. Kết quả theo dõi trong quá trình nghiên cứu cho thấy sau 14 tháng nuôi, bò lai F1 BBB mang lại lợi nhuận khoảng 7,17 triệu đồng/con, trong khi bò Lai Sind đạt khoảng 360.000 đồng/con.
Mô hình nuôi bò BBB con lai F1 giữa bò BBB và bò Lai Sind tại xã Chiềng Mung, tỉnh Sơn La.
Từ kết quả thử nghiệm, nhóm nghiên cứu đã xây dựng quy trình từ lựa chọn bò cái nền, phối giống, chăm sóc, nuôi dưỡng đến phòng bệnh. Hai lớp tập huấn cũng được tổ chức để chuyển giao kỹ thuật cho người dân.
Giá trị thực tế của nghiên cứu nằm ở việc người chăn nuôi có thêm một phương án cải tạo đàn bò bằng thụ tinh nhân tạo, thay vì chỉ phụ thuộc vào bò đực giống tại địa phương. Con lai có tầm vóc lớn hơn và khả năng tăng trọng tốt hơn sẽ giúp rút ngắn thời gian tạo ra sản phẩm bò thịt có giá trị.
Nuôi bò tập trung, chọn giống tốt để tăng hiệu quả
Năm 2026, Sơn La tiếp tục phát triển chăn nuôi bò theo hướng tập trung, chú trọng con giống, phòng bệnh và kỹ thuật chăm sóc. Đây cũng là hướng đi nối tiếp những kết quả đã có từ mô hình lai tạo bò BBB với bò Lai Sind trước đây.
Tại khu vực Thuận Châu, tổng đàn gia súc hiện khoảng 150.000 con. Người dân được hướng dẫn chuyển dần từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang nuôi có chuồng trại, chủ động thức ăn và thực hiện các biện pháp an toàn sinh học. Cách làm này giúp đàn bò khỏe hơn, hạn chế dịch bệnh và giảm những chi phí phát sinh trong quá trình nuôi.
Tại xã Mai Sơn, mô hình chăn nuôi tập trung quy mô khoảng 200 con bò cũng được triển khai trong năm 2026. Đàn bò được chăm sóc theo quy trình, thường xuyên vệ sinh chuồng trại và theo dõi dịch bệnh. Đây là hướng phù hợp để người dân từng bước chuyển từ nuôi vài con phân tán sang sản xuất bò thịt hàng hóa.
Cùng với các mô hình tại hộ dân, Sơn La đang thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chăn nuôi bò thịt chất lượng cao. Những hướng phát triển này cho thấy việc nâng chất lượng đàn bò ngày càng được quan tâm.
Từ phương pháp thụ tinh nhân tạo bằng tinh bò BBB đã được thử nghiệm trước đây đến lựa chọn giống tốt và tổ chức chăn nuôi tập trung, người dân có thêm hướng đi để tạo ra những con bò có tầm vóc lớn, tăng trọng nhanh và cho nhiều thịt hơn.
