Đưa AI vào quản lý nhà nước: Phải an toàn, minh bạch và có trách nhiệm

<p style="text-align: justify;">Sự phát triển nhanh của AI mở ra cơ hội nâng cao hiệu quả quản lý, cung cấp dịch vụ công nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro, bảo vệ dữ liệu và minh bạch trách nhiệm. Tại Hội nghị tập huấn triển khai Luật và các văn bản dưới Luật về Luật Trí tuệ nhân tạo, ngày 25/8/2026 tại Hải Phòng, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu, đo lường hiệu quả và giữ vững trách nhiệm của con người.</p>

AI phát triển phải đi cùng quản trị an toàn, minh bạch

Phát biểu khai mạc, bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia cho biết, trong khu vực công, AI có thể hỗ trợ tra cứu, tổng hợp, soạn thảo, rà soát văn bản, phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định và nâng cao chất lượng dịch vụ hành chính. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là yêu cầu về độ tin cậy, an toàn dữ liệu, bảo vệ quyền lợi, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

"Chúng ta không lựa chọn giữa phát triển hay quản lý AI, mà phải thực hiện đồng thời cả hai yêu cầu: vừa thúc đẩy mạnh mẽ phát triển, ứng dụng AI, vừa xây dựng cơ chế quản trị AI an toàn, minh bạch, có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm", Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia khẳng định.

Theo Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, Luật Trí tuệ nhân tạo tạo hành lang pháp lý cho nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam. Song, ban hành luật mới chỉ là bước đầu; quan trọng hơn là đưa quy định vào thực tiễn, chuyển thành quy trình và tiêu chí cụ thể.

Các cơ quan được đề nghị bắt đầu từ những bài toán cụ thể, lựa chọn giải pháp phù hợp, tránh đầu tư theo phong trào. AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm pháp lý của cán bộ, công chức. Mọi kết quả do AI tạo ra cần được kiểm tra trước khi sử dụng trong quyết định hành chính hoặc tham mưu.

Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia Nguyễn Thị Ngọc Trang kỳ vọng các đại biểu sau tập huấn sẽ trở thành đầu mối chủ động tham mưu, triển khai Luật tại cơ quan, địa phương; đồng thời kết nối với doanh nghiệp để đưa AI vào những công việc thiết thực.

Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia cùng các đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành trong hoàn thiện thể chế, hướng dẫn thử nghiệm có kiểm soát, phát triển hạ tầng dữ liệu và hệ sinh thái AI an toàn, tin cậy.

Hải Phòng chọn 18 bài toán để AI tạo giá trị thực

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Cao Thắng, Giám đốc Sở KH&CN TP. Hải Phòng cho biết, thành phố đang phối hợp triển khai 18 bài toán AI của các sở, ngành, tập trung vào nhu cầu thực tế.

"AI chỉ thực sự có ý nghĩa khi giải quyết được những bài toán cụ thể", Giám đốc Sở KH&CN TP. Hải Phòng nhấn mạnh, ứng dụng AI phải thực chất, có kiểm soát và đo lường được hiệu quả.

Theo Giám đốc Sở KH&CN TP. Hải Phòng, mỗi ứng dụng cần trả lời 3 câu hỏi: Giải quyết công việc gì? Hiệu quả được đo bằng chỉ tiêu nào? Ai chịu trách nhiệm về dữ liệu đầu vào, kết quả đầu ra.

Với các hệ thống có khả năng tác động lớn đến quyền, lợi ích của người dân, hoạt động quản lý nhà nước hoặc xử lý dữ liệu quan trọng, cần chú trọng đánh giá rủi ro, thử nghiệm, lưu vết, giám sát và bảo đảm trách nhiệm của con người.

Giám đốc Sở KH&CN TP. Hải Phòng cũng lưu ý, đầu tư AI phải đi cùng chuẩn hóa dữ liệu, phân quyền, bảo đảm an toàn thông tin và đào tạo cán bộ.

Hải Phòng sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai Luật theo hướng có trọng tâm, ưu tiên những bài toán có nhu cầu rõ, tạo giá trị và đo lường được hiệu quả; thử nghiệm, đánh giá trước khi nhân rộng.

Tại Hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về khung đạo đức, quản trị rủi ro, chiến lược phát triển AI; ứng dụng AI nâng cao hiệu suất cán bộ phường, xã, tổng hợp báo cáo; cùng các quy định về bộ dữ liệu thiết yếu phục vụ phát triển AI và danh mục hệ thống AI rủi ro cao.

Các doanh nghiệp công nghệ cũng giới thiệu giải pháp trợ lý ảo, tổng hợp báo cáo, theo dõi nghị quyết, nhiệm vụ, KPI và hỗ trợ cán bộ xử lý công việc.