Hoàn thiện Luật Sở hữu trí tuệ, bảo đảm liên tục các chính sách cải cách

<p style="text-align: justify;">Thứ trưởng Bộ KH&CN Hoàng Minh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ lần này nhằm luật hóa các chính sách cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đang được thực hiện, bảo đảm tính liên tục, thống nhất và ổn định của hệ thống pháp luật.</p>

Sáng 24/9/2026, tiếp tục Phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh trình bày những nội dung cơ bản của dự án Luật.

Theo Thứ trưởng, một trong những trọng tâm của lần sửa đổi này là luật hóa các chính sách cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh đang được áp dụng, qua đó tạo cơ sở pháp lý ổn định, bảo đảm việc thực hiện được liên tục và thống nhất.

Hiện nay, một số chính sách trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ đang được thực hiện theo Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ. Theo đó, dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đã được loại khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp được bãi bỏ, việc thay đổi thông tin chủ văn bằng bảo hộ được thực hiện theo thủ tục sửa đổi văn bằng.

Việc sửa đổi Luật Sở hữu trí tuệ nhằm luật hóa các chính sách này, đồng thời bảo đảm thống nhất với Luật Đầu tư và tránh gián đoạn khi các cơ chế đang được áp dụng theo nghị quyết của Chính phủ hết hiệu lực.

Thứ trưởng cho biết, dự thảo tập trung vào hai nhóm nội dung chính: 

Nhóm nội dung thứ nhất là đẩy mạnh đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho đăng ký, xác lập quyền sở hữu trí tuệ.

Dự thảo đề xuất bãi bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng. Việc thay đổi thông tin chủ văn bằng do chuyển nhượng được thực hiện thông qua thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ.

Đối với hoạt động giám định sở hữu trí tuệ, dự thảo bãi bỏ các điều kiện kinh doanh đối với tổ chức, cá nhân, chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động để cơ quan quản lý có cơ sở thực hiện thanh tra, kiểm tra. Các quy định chi tiết về hồ sơ, trình tự, thủ tục xác lập quyền đối với giống cây trồng cũng được lược bỏ khỏi Luật, giao Chính phủ quy định chi tiết.

Với các phương án trên, dự thảo dự kiến bãi bỏ 18 thủ tục hành chính và cắt giảm 5 điều kiện kinh doanh. Trong đó, 16 thủ tục liên quan đến cấp, cấp lại, thu hồi giấy chứng nhận tổ chức giám định sở hữu trí tuệ và thẻ giám định viên; 2 thủ tục liên quan đến đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng.

Nhóm nội dung thứ hai là kiện toàn đầu mối quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng theo hướng chuyển trách nhiệm từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường sang Bộ KH&CN.

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh, việc tập trung đầu mối sẽ cho phép sử dụng chung nguồn lực, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu sở hữu trí tuệ, đồng thời gắn hoạt động bảo hộ giống cây trồng với hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa tài sản trí tuệ. Đối với người dân, doanh nghiệp, việc thực hiện các thủ tục liên quan đến quyền sở hữu công nghiệp và quyền đối với giống cây trồng tại một đầu mối cũng sẽ thuận tiện hơn.

Bộ KH&CN đã phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng phương án chuyển giao, bảo đảm kế thừa hồ sơ, kết quả thẩm định, khảo nghiệm, phí, lệ phí và các kết quả xử lý trước đó; không làm gián đoạn việc giải quyết thủ tục và không yêu cầu tổ chức, cá nhân thực hiện lại thủ tục do thay đổi cơ quan quản lý.

Theo Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với đề xuất cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Ủy ban đề nghị việc cắt giảm phải thực chất, không chuyển các yêu cầu đã bỏ trong Luật xuống văn bản dưới luật; qua đó giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp và bảo đảm cơ chế hậu kiểm phù hợp.