Khi người cao tuổi tự "lướt mạng", tham gia hành trình chuyển đổi số

<p style="text-align: justify;">Ở tuổi 60, bà Phan Thị Tường (thôn Vĩnh Trường, xã Hương Xuân, Hà Tĩnh) trước đây không dám chạm vào màn hình điện thoại thông minh vì sợ bấm sai. Nhưng chỉ sau vài tuần được các cán bộ trẻ kiên trì "cầm tay chỉ việc", giờ đây bà đã có thể ngồi ngay tại nhà, tự thao tác trên điện thoại để xin trích lục bản sao khai sinh cho cháu nội.</p>

Câu chuyện của bà Tường hay nhiều người cao tuổi khác tại Lào Cai, Hà Tĩnh là minh chứng sống động cho thấy: khoảng cách công nghệ hoàn toàn có thể khỏa lấp bằng sự kiên nhẫn.

Từ nỗi sợ mang tên "màn hình cảm ứng"

Tại phường Lào Cai (tỉnh Lào Cai), ông Lưu Minh Hải (65 tuổi) trước đây chỉ biết dùng điện thoại để nghe và gọi. Khi tiếp xúc với các ứng dụng ngân hàng số hay mạng xã hội, ông không ít lần lúng túng và thao tác nhầm. Bà Phạm Thị Mùi (60 tuổi, cùng trú tại phường Lào Cai) cũng mất rất nhiều thời gian tương tự.

 Việc cài đặt ứng dụng, tra cứu thông tin hay sử dụng các tính năng mới đối với người lớn tuổi luôn đi kèm tâm lý e ngại, sợ làm hỏng và nghĩ rằng công nghệ không thực sự cần thiết với mình.

Để giúp người cao tuổi làm quen với môi trường mới, các Tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên và cán bộ hành chính công tại các địa phương đã triển khai phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà".

Tại phường Lào Cai, lực lượng đoàn viên, thanh niên, tiêu biểu là Chi đoàn khu dân cư Lê Văn Hưu do chị Dương Thị Phương Thảo là Bí thư, đã trực tiếp đến tận nhà người dân. Bằng cách sử dụng ngôn ngữ đơn giản, gần gũi, họ đã hướng dẫn các cụ từ những thao tác cơ bản nhất.

Nhờ sự kiên trì này, ông Lưu Minh Hải giờ đây đã biết chuyển khoản, đọc báo điện tử và tự đặt vé tàu xe khi cần thiết. Bà Phạm Thị Mùi chia sẻ: "Trước đây, mỗi lần đi làm thủ tục hành chính, tôi phải mang nhiều loại giấy tờ tùy thân, nhưng giờ không cần nữa vì đã được tích hợp trên điện thoại, rất thuận tiện."

Tại Hà Tĩnh, sự nhẫn nại của các cán bộ cơ sở đã đem lại những kết quả không ngờ. Bà Nguyễn Thị Hà Lan, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã, thành viên Tổ chuyển đổi số cộng đồng xã Hương Xuân, chia sẻ, hướng dẫn người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến không thể nóng vội mà phải hướng dẫn tỉ mỉ, giúp người dân thay đổi dần thói quen. Kết quả là, từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỷ lệ hồ sơ dịch vụ công trực tuyến tại hai xã miền núi Hương Xuân và Thượng Đức (Hà Tĩnh) luôn đạt con số tuyệt đối: 100%.

Điểm tựa từ những "mắt xích" trách nhiệm

Sự thay đổi trong nhận thức của người dân đã trực tiếp phản ánh vào những số liệu thực tế trên toàn tỉnh Hà Tĩnh. Từ ngày 11/5 đến 11/6/2026, địa phương này đã tiếp nhận 31.973 hồ sơ trên môi trường điện tử, đạt tỷ lệ 99,26% (trong đó có 3.357 hồ sơ trực tuyến toàn trình). Tỷ lệ số hóa kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 98,97%, tương ứng với 22.759 hồ sơ hoàn thành.

Ông Dương Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đức Thịnh (Hà Tĩnh), cho biết, thời gian đầu khi phần mềm mới vận hành, anh em cán bộ rất vất vả, nhưng việc nhìn thấy thủ tục của người dân được giải quyết nhanh chóng chính là động lực để cố gắng.

Để duy trì đà phát triển này, nhất là trong bối cảnh sắp xếp, sáp nhập thôn và tổ dân phố thời gian tới, năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở tiếp tục được đầu tư. Ông Đặng Văn Đức, Trưởng phòng Chuyển đổi số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh cho biết, Sở đã mở nhiều khóa đào tạo, áp dụng cả công nghệ AI trong tra cứu và hướng dẫn thủ tục, đồng thời chia nhóm nhỏ để tập huấn theo hình thức thực hành trực tiếp cho cán bộ.

Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của phần mềm hay thiết bị, mà cốt lõi là sự chuyển biến về hành vi của từng công dân. Khi người cao tuổi vượt qua được rào cản tâm lý và nhận được sự hỗ trợ đúng lúc, họ hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ, biến mạng Internet thành một tiện ích thiết thực phục vụ cuộc sống của chính mình.

(Tổng hợp từ báo Hà Tĩnh, báo Lào Cai)