Thái Nguyên “số hóa" nông thôn, tạo đòn bẩy giảm nghèo bền vững

<p style="text-align: justify;">Trong lộ trình 2026 - 2030, tỉnh Thái Nguyên xác định chuyển đổi số không chỉ là mục tiêu hiện đại hóa hạ tầng, mà là công cụ kinh tế cốt lõi để hiện thực hóa mô hình nông thôn mới thông minh, tạo đòn bẩy chiến lược cho mục tiêu giảm nghèo đa chiều bền vững.</p>

Sau sáp nhập, tỉnh Thái Nguyên có 92 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 77 xã và 15 phường, với quy mô dân số gần 1,8 triệu người. Trên nền tảng thành quả xây dựng nông thôn mới, địa phương đang chuyển mạnh từ tư duy hỗ trợ dàn trải sang quản trị dựa trên dữ liệu số, phân nhóm xã theo đặc thù phát triển để triển khai chính sách hiệu quả hơn. 

Tỉnh đã xây dựng bản đồ số phân loại địa phương cụ thể: 

Nhóm 1: Các xã nghèo, khu vực II, III và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, trọng tâm là hỗ trợ sinh kế và hạ tầng thiết yếu; 

Nhóm 2: Các xã thuần nông (trên 70% diện tích đất nông nghiệp), trọng tâm là chuyển đổi số trong sản xuất nông nghiệp; 

Nhóm 3: Các xã đang đô thị hóa, mật độ dân số cao, trọng tâm là xây dựng hạ tầng hiện đại, môi trường sống văn minh. Việc này giúp nguồn lực hỗ trợ giảm nghèo được "đo ni đóng giày", tránh lãng phí và đảm bảo hộ nghèo, cận nghèo được tiếp cận chính sách phù hợp nhất với điều kiện địa phương.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, tỉnh tập trung số hóa các chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực. Tại các vùng chè trọng điểm, việc ứng dụng công nghệ tưới tự động, quản lý mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử đã giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị cho người sản xuất.

Đáng chú ý, tại các địa bàn vùng cao như Định Hóa, Võ Nhai, việc ứng dụng thương mại điện tử đã giúp nông sản địa phương giảm phụ thuộc vào khâu trung gian, qua đó giá trị gia tăng trực tiếp cho nông dân tăng từ 20-30%.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hỗ trợ người dân tiếp cận nhanh hơn với các dịch vụ công và chính sách an sinh. Tỉnh tiếp tục triển khai các mô hình nông thôn mới thông minh tại các hợp tác xã tiêu biểu nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong sản xuất và kinh doanh.

Thực tế cho thấy, tại các mô hình điểm, tốc độ giảm nghèo đạt bình quân 2,5-3%/năm, cao hơn đáng kể so với mặt bằng chung, khẳng định hiệu quả của việc gắn chuyển đổi số với phát triển kinh tế nông thôn.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Thái Nguyên định vị mục tiêu xây dựng mô hình nông thôn mới kiểu mẫu và thông minh. Trọng tâm chiến lược sẽ xoay quanh việc đầu tư nâng cấp hạ tầng số đồng bộ, thúc đẩy kinh tế số nông thôn và không ngừng đào tạo, nâng cao năng lực số cho cộng đồng. Khi người nông dân làm chủ được công nghệ, việc ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh sẽ trở nên thuận lợi, tạo ra xung lực mới cho tăng trưởng kinh tế.

Trong định hướng phát triển đến năm 2030, Thái Nguyên đặt mục tiêu duy trì tốc độ giảm nghèo trên 1,5%/năm, gắn liền với phát triển nền nông nghiệp sinh thái. Tỉnh đang tiếp tục dành nguồn lực hỗ trợ các sản phẩm chủ lực, đẩy mạnh kinh tế tập thể và du lịch nông nghiệp.

Với định hướng lấy chuyển đổi số làm động lực phát triển, Thái Nguyên đang từng bước chuyển hóa lợi thế nông nghiệp và chương trình xây dựng nông thôn mới thành những giá trị kinh tế cụ thể cho người dân. Từ số hóa sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ đến nâng cao hiệu quả quản trị và tiếp cận dịch vụ công, công nghệ đang trở thành "đòn bẩy" giúp nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững và kiến tạo những vùng quê thông minh, hiện đại, đáng sống trong giai đoạn phát triển mới.