Thống nhất cách hiểu, tháo gỡ vướng mắc trong thực thi pháp luật sở hữu trí tuệ

<p>Các quy định mới về khai thác thương mại tài sản trí tuệ, bảo hộ sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và bảo vệ quyền trên môi trường số là những nội dung trọng tâm được trao đổi tại Chương trình tập huấn thi hành pháp luật sở hữu trí tuệ.</p>

Ngày 25/8/2026, tại Hà Nội, Cục Sở hữu trí tuệ phối hợp với Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam tổ chức Chương trình tập huấn thi hành pháp luật sở hữu trí tuệ, với sự tham dự của các cơ quan, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực này.

Phát biểu khai mạc, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Nguyễn Văn Bảy cho biết, khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ về sở hữu trí tuệ đã được phân cấp cho địa phương thực hiện trong thời gian ngắn. Qua thực tế triển khai, một số vướng mắc đã phát sinh do cách thức, quy trình thực hiện có những thay đổi so với trước.

Chương trình tập huấn là dịp để cơ quan quản lý, các tổ chức và đội ngũ chuyên môn cùng nhận diện những vấn đề nảy sinh, thống nhất cách hiểu và tìm hướng xử lý phù hợp với địa phương và doanh nghiệp.

Nội dung tập huấn gồm 5 chuyên đề, xoay quanh khai thác thương mại và các vấn đề mới trong bảo hộ sở hữu trí tuệ; xác lập quyền đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý; bảo vệ quyền và những điểm mới trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ.

Các báo cáo viên của Cục Sở hữu trí tuệ đã phân tích những thay đổi đáng chú ý ở cả 3 khâu: Xác lập, khai thác và bảo vệ tài sản trí tuệ. Trong đó, quyền sở hữu trí tuệ được nhìn nhận rõ hơn như một loại tài sản có thể tham gia các giao dịch kinh tế thông qua góp vốn, thế chấp vay vốn; đồng thời hình thành cơ sở dữ liệu giá giao dịch phục vụ định giá và thương mại hóa.

Sự phát triển của công nghệ cũng đặt ra những vấn đề mới trong xác lập và bảo hộ quyền. Với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp được tạo ra có sử dụng AI, quyền chỉ được xác lập khi con người có đóng góp đáng kể vào quá trình sáng tạo. Một số đơn sáng chế, nhãn hiệu đáp ứng điều kiện có thể được thẩm định nội dung nhanh trong 3 tháng. Cơ chế quản lý chỉ dẫn địa lý cũng được điều chỉnh để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Chương trình tập huấn cũng phổ biến các quy định về bảo vệ quyền trên môi trường số. Theo đó, pháp luật bổ sung các biện pháp gỡ bỏ, ẩn hoặc vô hiệu hóa truy cập đối với nội dung, tài khoản, trang thông tin điện tử, ứng dụng liên quan đến hành vi xâm phạm. Nghị định số 186/2026/NĐ-CP điều chỉnh thẩm quyền xử phạt phù hợp với tổ chức bộ máy mới, đồng thời bổ sung biện pháp ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.

Chủ tịch Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam Phạm Nghiêm Xuân Bắc nhấn mạnh, việc đối thoại trực tiếp giữa cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ góp phần giúp pháp luật được thực hiện thống nhất, hiệu quả hơn.

Hội Sở hữu trí tuệ Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ, đóng góp ý kiến và kinh nghiệm từ quá trình sử dụng, thực thi quyền, qua đó góp phần nhận diện những nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong thời gian tới./.