Từ 15/8, sử dụng AI trong giáo dục phải bảo đảm liêm chính học thuật

<p style="text-align: justify;">Từ ngày 15/8/2026, việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học được xác định là hành vi vi phạm liêm chính học thuật. Các cơ sở giáo dục đồng thời phải xây dựng quy định kiểm soát việc sử dụng AI trong đào tạo và nghiên cứu.</p>

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. 

Thông tư được ban hành ngày 30/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/8/2026.

Quy định mới thiết lập khung pháp lý thống nhất đối với việc ứng dụng các công nghệ như AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, thực tế ảo… trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ tại các cơ sở giáo dục. 

Việc ứng dụng công nghệ phải bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, sử dụng AI có trách nhiệm và tuân thủ các nguyên tắc về liêm chính học thuật.

Theo Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT, công nghệ và AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò và trách nhiệm học thuật của giảng viên, người học và nhà nghiên cứu. Việc sử dụng công nghệ trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá và nghiên cứu phải bảo đảm trung thực, khách quan, minh bạch, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, có khả năng kiểm chứng và không làm sai lệch kết quả.

Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định các hành vi vi phạm liêm chính học thuật trong môi trường số, trong đó có sử dụng AI để gian lận trong học tập, kiểm tra, đánh giá hoặc nghiên cứu khoa học; sao chép, đạo văn, sử dụng trái phép tài liệu, dữ liệu hoặc kết quả nghiên cứu; giả mạo, làm sai lệch dữ liệu; nhờ người khác thực hiện thay nhiệm vụ học tập, nghiên cứu; không công bố hoặc công bố không đầy đủ việc sử dụng AI khi có yêu cầu.

Cùng với yêu cầu đối với người sử dụng, các cơ sở giáo dục phải ban hành quy định nội bộ về liêm chính học thuật, xác định rõ hành vi vi phạm, biện pháp phòng ngừa, cơ chế kiểm soát và trách nhiệm của các bên liên quan. 

Hệ thống quản lý học tập cũng phải đáp ứng yêu cầu xác thực danh tính người học, lưu vết quá trình học tập và hỗ trợ phòng ngừa gian lận; kết quả kiểm tra, đánh giá trên môi trường số phải có khả năng truy xuất, kiểm chứng.

Quy định mới được kỳ vọng vừa tạo hành lang pháp lý thúc đẩy ứng dụng AI và công nghệ số trong giáo dục, vừa tăng cường trách nhiệm, tính minh bạch và bảo đảm chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học trong bối cảnh AI ngày càng được sử dụng rộng rãi.