Từ 220 “đại sứ số” đến mạng lưới 2.340 Tổ công nghệ số ở Khánh Hòa

<p style="text-align: justify;">Sau 1 năm triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", Khánh Hòa đã hình thành mạng lưới 2.340 Tổ công nghệ số cộng đồng với khoảng 11.700 thành viên. Từ mô hình 220 "đại sứ số" tại phường Phan Rang đến các tổ hỗ trợ lưu động ở khu dân cư, kỹ năng số đang được đưa đến gần hơn với người dân.</p>

“Cầm tay chỉ việc” người dân sử dụng công nghệ

Tại phường Phan Rang, mạng lưới 220 “đại sứ số” được xây dựng nhằm đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân. Thay vì chỉ tuyên truyền qua các hội nghị hoặc tài liệu hướng dẫn, lực lượng này hỗ trợ trực tiếp tại cộng đồng, giúp người dân làm quen và tự thực hiện các thao tác trên môi trường số.

Cùng với các “đại sứ số”, mô hình “cầm tay chỉ việc” được triển khai tại Bộ phận Một cửa. Các tổ ứng cứu công nghệ, đội thanh niên tình nguyện hướng dẫn người cao tuổi, người ít tiếp xúc với công nghệ sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thủ tục và thanh toán không dùng tiền mặt.

Cách làm này giải quyết một trong những trở ngại lớn của chuyển đổi số ở cơ sở: nhiều người có điện thoại thông minh nhưng chưa biết khai thác đầy đủ các dịch vụ số. Sự hướng dẫn trực tiếp giúp những thao tác còn xa lạ trở nên gần gũi hơn, từ đăng nhập tài khoản, quét mã QR đến gửi hồ sơ điện tử.

Mô hình tại phường Phan Rang nằm trong chuỗi sáng kiến được các địa phương ở Khánh Hòa triển khai phù hợp với điều kiện thực tế. Bên cạnh đó còn có Phường Ba Ngòi tổ chức lực lượng hỗ trợ lưu động đến địa bàn dân cư; xã Xuân Hải thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”; xã Cà Ná và xã Vạn Thắng vận động mỗi hộ có ít nhất một thành viên thành thạo kỹ năng số để hỗ trợ cả gia đình.

Từ những thao tác đơn giản, người dân dần hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong đời sống. Tại các chợ nông thôn, mô hình “Chợ 4.0 - Chợ không dùng tiền mặt” hỗ trợ tiểu thương và người mua chuyển sang thanh toán bằng mã QR, kết hợp thương mại điện tử và các dịch vụ tài chính số.

Kỹ năng số lan rộng trên toàn tỉnh

Sau 1 năm thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, 100% thôn, tổ dân phố tại Khánh Hòa đã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng. Toàn tỉnh hiện có 2.340 tổ với khoảng 11.700 thành viên, trở thành lực lượng nòng cốt hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng và dịch vụ số thiết yếu.

Các tổ trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng VNeID; thực hiện dịch vụ công trực tuyến; thanh toán không dùng tiền mặt; sử dụng sổ sức khỏe điện tử và các ứng dụng số. Hoạt động ưu tiên người cao tuổi, lao động phổ thông, đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo và người dân vùng sâu, vùng xa.

Trong năm 2025, tỉnh thành lập 8 tổ hỗ trợ chuyển đổi số tại các xã, phường, đặc khu. Hơn 14.080 lượt người dân và doanh nghiệp đã được hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cập nhật hồ sơ, dữ liệu và khai thác các phần mềm dùng chung.

Khánh Hòa cũng duy trì 7 điểm hỗ trợ người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến trong mô hình Khu dân cư điện tử. Ứng dụng Khu dân cư điện tử Khánh Hòa đã được đưa lên App Store và Google Play, kết hợp tin nhắn thương hiệu để cung cấp thông tin và hướng dẫn người dân tiếp cận các tiện ích số.

Hoạt động phổ cập được mở rộng tới đội ngũ cán bộ, trường học và khu vực sản xuất, kinh doanh. Từ năm 2025 đến nay, hơn 19.000 lượt cán bộ được đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Khoảng 90-100% cán bộ, công chức, viên chức đã được phổ cập kiến thức chuyển đổi số và sử dụng các nền tảng phục vụ công việc.

Trong giáo dục, 100% cơ sở giáo dục trên địa bàn triển khai các hoạt động phát triển kỹ năng số cho học sinh thông qua chương trình chính khóa và ngoại khóa. Học sinh được hướng dẫn sử dụng nền tảng học tập, thư viện số, kho học liệu số; tiếp cận kiến thức về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin, STEM/STEAM, lập trình, robot và AI.

Chiến dịch “30 ngày hiện diện số tên miền .vn” cũng ghi nhận những kết quả cụ thể. Sinh viên các trường đại học, cao đẳng đã đăng ký 2.062 tên miền “id.vn”; doanh nghiệp và hộ kinh doanh đăng ký 244 tên miền “biz.vn”, từng bước xây dựng hiện diện và thương hiệu trên môi trường số.

Thanh toán số được mở rộng trong các dịch vụ thiết yếu. Năm 2025, 100% trường học, cơ sở giáo dục trên địa bàn sử dụng nền tảng số và triển khai thanh toán không dùng tiền mặt. Toàn bộ 10 bệnh viện tuyến tỉnh và 8 trung tâm y tế cũng đã áp dụng phương thức thanh toán điện tử.

Sau 1 năm triển khai, phong trào đã góp phần hình thành thói quen học tập và sử dụng công nghệ số trong cộng đồng. Tuy nhiên, mức độ tiếp cận công nghệ giữa khu vực đô thị với miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn còn chênh lệch. Một số địa bàn có đường truyền Internet chưa ổn định, thiếu thiết bị thông minh; lực lượng hỗ trợ tại cơ sở chủ yếu làm việc kiêm nhiệm và trên tinh thần tự nguyện.

Trong năm 2026, Khánh Hòa tiếp tục củng cố các Tổ công nghệ số cộng đồng, mở rộng hình thức “cầm tay chỉ việc” và ưu tiên nhóm yếu thế. Nội dung phổ cập tập trung nhiều hơn vào kỹ năng ứng dụng AI, khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin, sử dụng dịch vụ công và thanh toán số.