Việt Nam mở rộng cơ hội đầu tư R&D cho doanh nghiệp công nghệ châu Âu

<p style="text-align: justify;">Không chỉ thu hút đầu tư sản xuất, kinh doanh, Việt Nam kỳ vọng các doanh nghiệp châu Âu tham gia sâu hơn vào hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.</p>

Sáng 6/11/2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân chủ trì buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC), Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) và Phái đoàn doanh nghiệp cấp cao châu Âu nhằm trao đổi về định hướng hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đoàn doanh nghiệp do ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch EU-ABC, Giám đốc Chính sách công toàn cầu BDO, làm Trưởng đoàn.

Phát biểu tại buổi làm việc, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những trụ cột quan trọng của mô hình tăng trưởng mới. Cùng với đó, Việt Nam đang chuyển tư duy xây dựng và thực thi pháp luật từ quản lý sang kiến tạo phát triển, tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư, nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, Việt Nam đang hoàn thiện cơ chế ưu đãi về thuế, đất đai và hỗ trợ đầu tư R&D; đồng thời tiếp tục cải cách chính sách về sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn, đo lường nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

Đánh giá cao những định hướng và nỗ lực cải cách của Việt Nam, ông Noel Clehane cảm ơn Bộ trưởng đã dành thời gian tiếp đoàn, đồng thời ghi nhận vai trò của Bộ KH&CN trong thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hoàn thiện hành lang pháp lý về AI, sở hữu trí tuệ và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh cho cộng đồng doanh nghiệp châu Âu.

Tại buổi làm việc, đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp lớn như EVIC, Airbus, ICEYE, Sanofi, DHL Express, Philip Morris International, L'Oréal cùng các nhóm doanh nghiệp chuyên môn đã trao đổi, đặt câu hỏi và đề xuất nhiều nội dung liên quan đến chính sách phát triển khoa học, công nghệ và hoạt động đầu tư tại Việt Nam.

Đại diện Công ty EVIC, tập đoàn hóa chất chuyên dụng toàn cầu đến từ Hà Lan và Đức, đề nghị Bộ KH&CN thông tin về một số chính sách hỗ trợ doanh nghiệp thành lập trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Việt Nam, đồng thời mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước. EVIC cũng quan tâm đến định hướng phát triển công nghệ phục vụ tăng trưởng xanh, đặc biệt trong các lĩnh vực vật liệu mới, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng sạch.

Ông Zhao Yao Lam, Giám đốc Đối ngoại cho ASEAN và Nhật Bản quan tâm đến định hướng phát triển điện toán lượng tử của Việt Nam, những cơ hội, rủi ro của công nghệ này và khả năng hợp tác với khu vực tư nhân trong nghiên cứu, phát triển công nghệ.

Tập đoàn Airbus đề nghị Bộ KH&CN chia sẻ về các ưu tiên thực hiện Chiến lược phát triển và ứng dụng khoa học, công nghệ vũ trụ đến năm 2030, đặc biệt là vai trò của vệ tinh quan sát Trái Đất trong ứng phó biến đổi khí hậu và nâng cao năng suất nông nghiệp.

Trước các kiến nghị của doanh nghiệp, lãnh đạo các đơn vị chuyên môn thuộc Bộ KH&CN đã trực tiếp trao đổi, làm rõ quy định pháp luật hiện hành, chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và định hướng phối hợp quản lý trong từng lĩnh vực.

Các nội dung trao đổi tập trung vào việc bảo đảm tính minh bạch, bình đẳng giữa các chủ thể tham gia thị trường, đồng thời vận dụng nguyên tắc quản lý dựa trên rủi ro để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đổi mới sáng tạo và đầu tư, kinh doanh.

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Việt Nam đang chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm. Bộ trưởng kỳ vọng các doanh nghiệp công nghệ châu Âu khi đầu tư vào Việt Nam không chỉ mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh mà còn phát triển nghiên cứu, chuyển giao tri thức và đào tạo nhân lực, qua đó góp phần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, Việt Nam ưu tiên phát triển 10 nhóm công nghệ chiến lược, gồm: công nghệ số và AI; chip bán dẫn; công nghệ 5G/6G; robot và tự động hóa; công nghệ y sinh tiên tiến; năng lượng và vật liệu tiên tiến; an ninh mạng và công nghệ lượng tử; công nghệ biển và đại dương; hàng không vũ trụ; đường sắt tốc độ cao. Đây là những lĩnh vực mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác quốc tế, trong đó có cộng đồng doanh nghiệp châu Âu.

Để thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực này, Việt Nam đang hoàn thiện các chính sách ưu đãi, hỗ trợ doanh nghiệp, tập trung vào tài trợ nghiên cứu, hỗ trợ lãi suất vay, phát triển hạ tầng thử nghiệm dùng chung, ưu đãi thuế đối với hoạt động R&D, chính sách thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, hỗ trợ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các cơ chế hỗ trợ cũng hướng tới tạo thuận lợi cho hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và phát triển sản phẩm công nghệ.

Trên cơ sở đó, Bộ trưởng đề xuất ba hướng hợp tác trọng tâm với cộng đồng doanh nghiệp châu Âu.

Thứ nhất, phối hợp đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao. Doanh nghiệp có thể hợp tác với các trường đại học đầu tư phòng thí nghiệm, hỗ trợ trang thiết bị, tạo điều kiện để sinh viên và giảng viên thực hành, tiếp cận công nghệ mới, qua đó gắn kết đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động.

Thứ hai, thúc đẩy thành lập các trung tâm R&D tại Việt Nam. Các doanh nghiệp có thể bắt đầu từ quy mô phù hợp, từng bước mở rộng hoạt động nghiên cứu, gắn kết với nhu cầu phát triển của doanh nghiệp và khai thác nguồn nhân lực trong nước.

Thứ ba, triển khai các dự án nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược. Doanh nghiệp châu Âu có thể phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp Việt Nam thực hiện các dự án chung, cùng chia sẻ rủi ro và hưởng lợi từ kết quả nghiên cứu.

Bộ trưởng khẳng định Bộ KH&CN sẵn sàng đồng hành, lắng nghe và tiếp nhận các kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng kiến tạo phát triển.