Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ xuất phát từ nhu cầu phát triển của Việt Nam

Ngày 26/10/2026, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh đã có buổi tiếp và làm việc với đại diện Hiệp hội Phần mềm Giải trí Hoa Kỳ (ESA) và Công ty Luật Brownstein Hyatt Farber Schreck, LLP (Brownstein) trao đổi về những nỗ lực của Việt Nam trong bảo vệ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), các vấn đề liên quan đến cuộc điều tra theo Mục 301 của Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) và định hướng tăng cường hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới.

Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Hoàng Minh đánh giá cao sự quan tâm, phối hợp của các tổ chức này với các cơ quan chức năng Việt Nam trong thời gian qua, đồng thời bày tỏ mong muốn quan hệ hợp tác giữa các bên không chỉ tập trung vào những vấn đề liên quan đến cuộc điều tra theo Mục 301, mà còn tiếp tục được mở rộng, phát triển lâu dài trong lĩnh vực bảo hộ và thực thi quyền SHTT.

Thứ trưởng nhấn mạnh, việc tăng cường bảo hộ và thực thi quyền SHTT trước hết xuất phát từ lợi ích và nhu cầu phát triển của chính Việt Nam nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể quyền, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.

Trong thời gian qua, Việt Nam đã và đang triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả bảo vệ và thực thi quyền SHTT, bao gồm hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, tăng cường xử lý các hành vi xâm phạm, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp. Việt Nam cũng tích cực trao đổi, cung cấp thông tin và phối hợp với phía Hoa Kỳ trong quá trình xem xét các vấn đề liên quan đến cuộc điều tra theo Mục 301.

Liên quan đến việc USTR đưa Việt Nam vào danh sách Quốc gia nước ngoài ưu tiên (Priority Foreign Country), Thứ trưởng Hoàng Minh khẳng định, Việt Nam tôn trọng các đánh giá của Hoa Kỳ, sẵn sàng lắng nghe những quan ngại và tiếp tục phối hợp, trao đổi trên tinh thần xây dựng nhằm làm rõ những nỗ lực, kết quả thực tế trong công tác bảo vệ và thực thi quyền SHTT.

Về phía ESA, đại diện Hiệp hội đánh giá cao quan hệ hợp tác với Việt Nam và ghi nhận những nỗ lực của các cơ quan chức năng Việt Nam trong xử lý các hành vi xâm phạm quyền SHTT, đặc biệt trong lĩnh vực trò chơi điện tử.

Đề cập đến một số vụ việc liên quan đến các trang thông tin điện tử cung cấp trò chơi vi phạm bản quyền, đại diện ESA ghi nhận phản ứng nhanh chóng của các cơ quan chức năng Việt Nam trong việc ngăn chặn truy cập các trang vi phạm. Tuy nhiên, phía ESA cũng nêu những khó khăn trong xử lý các trường hợp trang vi phạm tiếp tục hoạt động trở lại dưới tên miền khác, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục triển khai các biện pháp xử lý và cung cấp những kết quả thực thi cụ thể.

Trao đổi về vấn đề này, Thứ trưởng Hoàng Minh cho rằng, các hành vi xâm phạm quyền SHTT trên môi trường số, đặc biệt những trường hợp có yếu tố xuyên biên giới, đặt ra nhiều thách thức đối với công tác thực thi. Theo Thứ trưởng, việc xử lý không chỉ đòi hỏi sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong nước, mà còn cần sự hợp tác, chia sẻ thông tin từ các chủ thể quyền, hiệp hội ngành nghề và đối tác quốc tế, nhất là khi máy chủ hoặc hoạt động vận hành các trang vi phạm được đặt tại nước ngoài.

Thứ trưởng khẳng định Việt Nam không dung túng các hành vi xâm phạm quyền SHTT và luôn sẵn sàng tiếp nhận, xem xét thông tin về các vụ việc vi phạm để phối hợp xử lý theo quy định của pháp luật. Đối với công tác thực thi quyền, Thứ trưởng nhấn mạnh mục tiêu lâu dài và quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm, xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, lành mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Cùng với những vấn đề thực thi quyền SHTT hiện nay, các bên cũng trao đổi về triển vọng hợp tác trong những lĩnh vực mới, đặc biệt là tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với hoạt động sáng tạo và bảo hộ quyền SHTT trong ngành công nghiệp trò chơi điện tử và các ngành công nghiệp nội dung số.

Thứ trưởng Hoàng Minh nhận định, sự phát triển nhanh chóng của AI đang đặt ra những vấn đề mới liên quan đến xác định chủ thể sáng tạo, quyền tác giả và cơ chế bảo hộ đối với các sản phẩm có sự tham gia của công nghệ AI. Đây là lĩnh vực mà Việt Nam và các đối tác Hoa Kỳ có thể tiếp tục tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác trong thời gian tới.

Đề cập đến việc Việt Nam đăng cai Năm APEC 2027, Thứ trưởng Hoàng Minh bày tỏ mong muốn những kết quả hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong lĩnh vực SHTT có thể được chia sẻ tại các diễn đàn, hoạt động liên quan trong khuôn khổ APEC. Thứ trưởng nhấn mạnh, đây là cơ hội để hai bên tiếp tục thúc đẩy hợp tác không chỉ trong công tác thực thi quyền mà còn trong việc giải quyết những vấn đề mới phát sinh từ sự phát triển của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thứ trưởng Hoàng Minh khẳng định Bộ KH&CN sẽ tiếp tục phát huy vai trò phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan, đồng thời mong muốn ESA, Brownstein và các đối tác Hoa Kỳ tiếp tục đồng hành, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và có những đánh giá khách quan, đầy đủ về nỗ lực của Việt Nam trong bảo vệ và thực thi quyền SHTT, góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ ngày càng thực chất và hiệu quả.