Kết hợp thuốc tiêu huyết khối và can thiệp cơ học trong điều trị đột quỵ

<p style="text-align: justify;">Các nhà khoa học Bệnh viện Bạch Mai nghiên cứu phối hợp thuốc tiêu huyết khối liều thấp với kỹ thuật lấy huyết khối cơ học, nhằm nâng cao hiệu quả tái thông mạch máu và đánh giá nguy cơ biến chứng ở người bệnh nhồi máu não cấp.</p>

Đối với người bệnh nhồi máu não cấp do tắc động mạch lớn, các tế bào não không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, có thể dẫn đến tổn thương không hồi phục nếu dòng máu không được khôi phục kịp thời. 

Hiện nay, thuốc tiêu huyết khối và kỹ thuật lấy huyết khối cơ học là hai phương pháp được sử dụng để khôi phục dòng máu nuôi não. Tuy nhiên, mỗi phương pháp đều có những hạn chế nhất định, đặc biệt đối với các trường hợp tắc mạch lớn, phức tạp.

Để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu Bệnh viện Bạch Mai đã đánh giá phương pháp điều trị bắc cầu, sử dụng Alteplase liều thấp trước khi tiến hành lấy huyết khối cơ học. Nghiên cứu tập trung vào khả năng tái thông mạch máu, hiệu quả phục hồi thần kinh và nguy cơ biến chứng sau điều trị.

Kết quả nghiên cứu về điều trị bắc cầu, cùng với các nghiên cứu và ứng dụng kỹ thuật chuyên sâu khác, góp phần tạo nên giá trị khoa học và thực tiễn của Cụm công trình “Phát triển mạng lưới các đơn vị Đột quỵ và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu điều trị Đột quỵ”. Cụm công trình đã được Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước đề nghị Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7.

Thuốc tiêu huyết khối Alteplase có tác dụng làm tan cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu. Tuy nhiên, với những trường hợp tắc động mạch lớn, thuốc có thể không đủ khả năng làm tan hoàn toàn huyết khối. Việc sử dụng thuốc cũng tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết, đặc biệt ở người bệnh có tổn thương não nghiêm trọng.

Trong khi đó, lấy huyết khối cơ học là kỹ thuật đưa dụng cụ chuyên dụng qua hệ thống mạch máu đến vị trí tắc nghẽn để lấy cục máu đông ra ngoài, khôi phục dòng máu nuôi não. Kỹ thuật này có thể mang lại hiệu quả tái thông cao đối với những trường hợp tắc động mạch lớn đáp ứng chỉ định can thiệp.

Từ đặc điểm của hai phương pháp, GS.TS Mai Duy Tôn cùng các cộng sự đã nghiên cứu chiến lược điều trị bắc cầu, kết hợp sử dụng thuốc Alteplase liều thấp 0,6 mg/kg trước khi tiến hành lấy huyết khối cơ học.

Khác với việc sử dụng từng phương pháp riêng lẻ, điều trị bắc cầu tận dụng tác dụng của thuốc tiêu huyết khối để hỗ trợ quá trình tái thông, sau đó áp dụng can thiệp cơ học nhằm loại bỏ huyết khối còn gây tắc nghẽn. Việc kết hợp hai kỹ thuật hướng tới khôi phục dòng máu nuôi não, đồng thời kiểm soát nguy cơ biến chứng trong quá trình điều trị.

Nhóm nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai tập trung đánh giá khả năng tái thông mạch máu, mức độ cải thiện triệu chứng thần kinh, kết quả phục hồi chức năng và các biến chứng sau điều trị, đặc biệt là nguy cơ xuất huyết não. 

Kết quả nghiên cứu bổ sung dữ liệu lâm sàng về hiệu quả và tính an toàn của phương pháp phối hợp Alteplase liều thấp với lấy huyết khối cơ học ở người bệnh Việt Nam, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn phương pháp điều trị nhồi máu não cấp do tắc động mạch lớn.

Tuy nhiên, điều trị bắc cầu cần dựa trên tình trạng thực tế của người bệnh đột quỵ. Việc quyết định sử dụng thuốc tiêu huyết khối, lấy huyết khối cơ học hay phối hợp hai phương pháp phụ thuộc vào vị trí tắc mạch, mức độ tổn thương não, thời gian khởi phát và nguy cơ biến chứng của từng trường hợp.

Để lựa chọn và thực hiện phương án điều trị phù hợp, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa cấp cứu, thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch và hồi sức. Điều này đòi hỏi các cơ sở y tế phải có đội ngũ chuyên môn, trang thiết bị và quy trình phối hợp đồng bộ, bảo đảm người bệnh được đánh giá và can thiệp kịp thời.

Nghiên cứu phối hợp tiêu huyết khối và lấy huyết khối cơ học thuộc Cụm công trình “Phát triển mạng lưới các đơn vị Đột quỵ và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu điều trị Đột quỵ” của nhóm các nhà khoa học Bệnh viện Bạch Mai.

Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng khoa học, hỗ trợ hoàn thiện các phương pháp điều trị và nâng cao năng lực xử trí những trường hợp đột quỵ phức tạp tại Việt Nam.