ADGMIN 6: Thúc đẩy 5G, vệ tinh LEO và quản trị AI vì một ASEAN bền vững

Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 tại Hà Nội đã thông qua Kế hoạch Tổng thể Số 2030. Các bên cam kết thúc đẩy quản trị AI an toàn, phát triển hạ tầng 5G và vệ tinh LEO, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế nhằm xây dựng cộng đồng số an toàn, bền vững và bao trùm.

Tầm nhìn chiến lược đến năm 2030

Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 ghi nhận một cột mốc quan trọng khi chính thức thông qua Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2030 (ADM 2030). 

Đây là văn kiện mang tính bản lề, định hình tầm nhìn về một cộng đồng số ASEAN kết nối, an toàn, tin cậy và bao trùm. 

ADM 2030 không chỉ dừng lại ở việc phát triển hạ tầng mà còn tập trung vào việc trao quyền cho người dân và doanh nghiệp, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo để khẳng định vị thế của khu vực trong nền kinh tế số toàn cầu.

Đồng thời, hội nghị cũng đánh giá cao kết quả của Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2025 với 82 sáng kiến được hoàn thành trong giai đoạn 5 năm qua. Để tiếp nối đà tăng trưởng, các Bộ trưởng đã thông qua kế hoạch triển khai 17 hoạt động trọng điểm trong năm 2026, bao gồm hạ tầng số thông minh, an toàn mạng và đổi mới sáng tạo.

Quản trị AI – Lấy con người làm trung tâm

Trong bối cảnh AI đang thay đổi diện mạo toàn cầu, ASEAN đã thể hiện vai trò dẫn dắt thông qua việc ban hành Hướng dẫn ASEAN về Quản trị và Đạo đức AI. Hướng dẫn này thiết lập một khuôn khổ tham chiếu chung, đảm bảo việc triển khai AI phải minh bạch, an toàn và phù hợp với bối cảnh văn hóa đa dạng của các quốc gia thành viên.

Một thành tựu nổi bật khác là việc tuyên bố thành lập Mạng lưới An toàn AI ASEAN (ASEAN AI Safe). Sáng kiến này khẳng định sự hợp tác chặt chẽ của các nước thành viên trong việc củng cố ý chí chung, hướng tới xây dựng một khu vực chủ động thích ứng với các xu hướng công nghệ mới. Hội nghị cũng xác định ADGMIN là cơ chế trung tâm trong việc điều phối liên ngành đối với quá trình chuyển đổi dựa trên AI và công nghệ lượng tử.

Củng cố niềm tin số và an toàn không gian mạng

An toàn thông tin và bảo vệ người dùng là những nội dung được thảo luận sâu sắc tại hội nghị. Các Bộ trưởng nhấn mạnh sự cần thiết của việc tăng cường hợp tác khu vực để ngăn chặn các mối đe dọa lừa đảo trực tuyến đang ngày càng gia tăng. Nhóm Công tác ASEAN về Phòng, chống lừa đảo trực tuyến (WG-AS) được xác định là cơ chế then chốt để chia sẻ thông tin và thực thi các biện pháp bảo vệ người dân.

Bên cạnh đó, ASEAN cũng chú trọng đến việc quản trị dữ liệu xuyên biên giới. Thông qua việc khuyến khích sử dụng Hợp đồng Mẫu ASEAN (MCCs) và vận hành hệ thống Chứng nhận Quy tắc Bảo vệ Dữ liệu (CBPR), khu vực đang nỗ lực tạo ra một môi trường dữ liệu an toàn và tin cậy cho các hoạt động kinh doanh.

Phát triển hạ tầng số hiện đại và bền vững

Về hạ tầng viễn thông, hội nghị ghi nhận những tiến triển tích cực của công nghệ 5G tại các quốc gia thành viên. Đặc biệt, vai trò của Việt Nam được đánh giá cao khi liên tục chủ trì các diễn đàn kết nối giữa nhà mạng và doanh nghiệp công nghệ, góp phần phát triển đồng bộ hệ sinh thái 5G trong khu vực.

Để chuẩn bị cho tương lai, ASEAN đang nghiên cứu thành lập Nhóm Công tác về Hạ tầng Viễn thông (WG-TI) nhằm xây dựng mạng lưới tự cường. Đồng thời, tiềm năng của công nghệ vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) cũng được xem xét như một giải pháp đột phá để xóa nghèo thông tin tại các vùng sâu, vùng xa và hải đảo, thu hẹp khoảng cách số trong toàn khu vực.

Hợp tác quốc tế sâu rộng và thực chất

Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 khẳng định sức hấp dẫn của ASEAN khi thu hút sự tham gia mạnh mẽ của các đối tác lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, EU và các tổ chức quốc tế như ITU, WB.

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm.

Với Trung Quốc: Thông qua kế hoạch hành động 2026-2030 về hệ sinh thái số bền vững và thúc đẩy dự án Học viện Số ASEAN-Trung Quốc.

Với Nhật Bản: Ban hành Tuyên bố chung về thúc đẩy AI an toàn, bảo mật và đáng tin cậy.

Với Hàn Quốc: Hoàn thành dự án Lá chắn An ninh mạng ASEAN (ACS), nâng cao khả năng chống chịu của toàn hệ thống.

Với Hoa Kỳ và EU: Tập trung vào các dự án kết nối an toàn, quản trị nền tảng số và hỗ trợ Hiệp định khung Kinh tế Số (DEFA).

Với Ngân hàng Thế giới (WB): Lần đầu tiên tổ chức phiên tham vấn nhằm xây dựng quan hệ đối tác dài hạn về hạ tầng số và định danh số.

Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng đã thành công tốt đẹp, để lại ấn tượng về một nước chủ nhà Việt Nam chuyên nghiệp và hiếu khách. Những quyết sách tại Hà Nội đã đặt nền móng vững chắc cho lộ trình số hóa của ASEAN trong thập kỷ tới.

Khép lại các phiên họp tại Việt Nam, các quốc gia thành viên đã nhất trí sẽ gặp lại tại Bandar Seri Begawan, Brunei vào tháng 01 năm 2027 để tiếp tục hành trình xây dựng một ASEAN số hóa thịnh vượng.