Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã ban hành Thông tư số 18/2026/TT-BKHCN, quy định về giám định tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ. Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/5/2026.
Theo Thông tư số 18/2026/TT-BKHCN, giám định tư pháp lĩnh vực khoa học và công nghệ là hoạt động giám định những nội dung chuyên môn, chuyên ngành thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ và UBND các tỉnh, thành phố.
Phạm vi giám định khá rộng, từ hoạt động khoa học, công nghệ; đổi mới sáng tạo và thị trường công nghệ; khởi nghiệp sáng tạo; doanh nghiệp khoa học và công nghệ; sở hữu trí tuệ; tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng đến năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân.
Tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực khoa học và công nghệ thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Giám định tư pháp.
Các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp công nghệ số, chuyển đổi số, kinh tế số, xã hội số và giao dịch điện tử cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.
Ít nhất 5 năm trực tiếp làm chuyên môn
Tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên được thực hiện theo Luật Giám định tư pháp. Theo đó, người được xem xét phải là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam, có phẩm chất đạo đức tốt, trình độ đại học trở lên và ít nhất 5 năm hoạt động thực tế trong lĩnh vực được đào tạo.
Thông tư số 18/2026/TT-BKHCN làm rõ, bằng đại học phải do cơ sở giáo dục của Việt Nam cấp hoặc do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp và được công nhận sử dụng tại Việt Nam. Ngành đào tạo phải phù hợp với chuyên ngành giám định mà người đó được đề nghị bổ nhiệm.
Thời gian kinh nghiệm được tính từ ngày người được đề nghị tuyển dụng hoặc tiếp nhận làm việc, với điều kiện trực tiếp thực hiện công việc chuyên môn phù hợp. Như vậy, không phải cứ có đủ 5 năm công tác là đáp ứng yêu cầu; kinh nghiệm phải gắn với lĩnh vực giám định cụ thể.
Ứng viên còn phải hoàn thành khóa bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp, được tổ chức có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận.
Một người có thể được bổ nhiệm ở một hoặc nhiều chuyên ngành nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn đối với từng chuyên ngành. Những trường hợp thuộc diện không được bổ nhiệm theo Luật Giám định tư pháp sẽ bị loại khỏi quá trình xem xét.
Công khai danh sách giám định viên trên Cổng thông tin Bộ
Tại Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ trưởng có thẩm quyền quyết định bổ nhiệm, cấp thẻ giám định viên tư pháp. Ở địa phương, thẩm quyền này thuộc Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố.
Đối với nhân sự thuộc Bộ, tổ chức quản lý trực tiếp lựa chọn người đáp ứng tiêu chuẩn, lập hồ sơ điện tử hoặc bản giấy gửi Vụ Tổ chức cán bộ.
Vụ Tổ chức cán bộ phối hợp Vụ Pháp chế xem xét hồ sơ, lựa chọn và trình Bộ trưởng trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ. Nếu từ chối, cơ quan xử lý phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Bộ trưởng ra quyết định bổ nhiệm và cấp thẻ trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ trình. Sau khi quyết định được ban hành, Vụ Tổ chức cán bộ thực hiện cấp thẻ trong thời hạn 5 ngày làm việc.
Danh sách người được bổ nhiệm phải thể hiện họ tên, ngày sinh, nơi công tác hoặc cư trú, lĩnh vực chuyên môn và số thẻ giám định viên. Trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi có quyết định, danh sách được gửi tới Bộ Tư pháp và Trung tâm Truyền thông khoa học và công nghệ.
Trung tâm Truyền thông khoa học và công nghệ có trách nhiệm đăng danh sách trên Cổng thông tin điện tử Bộ Khoa học và Công nghệ trong vòng 3 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận.
Việc xác định rõ tiêu chuẩn, kinh nghiệm, thẩm quyền bổ nhiệm và công khai danh sách giúp cơ quan tiến hành tố tụng thuận lợi hơn khi lựa chọn người có chuyên môn phù hợp đối với những vụ việc liên quan đến khoa học, công nghệ và các lĩnh vực số.
