Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh phát biểu tại sự kiện
Phát biểu tại AWS Cloud & AI Day Hanoi ngày 29/9/2026, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết Việt Nam hiện có 42 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất thiết kế khoảng 372 MW. Vùng phủ 4G đạt 99,8% dân số, trong khi 5G đạt khoảng 91,9%. Đây là nền tảng quan trọng để cloud, AI và các dịch vụ số tiếp tục phát triển.
26% doanh nghiệp đã ứng dụng AI
Theo nghiên cứu "Khai phá Tiềm năng AI Việt Nam 2026" do Strand Partners thực hiện theo ủy quyền của Amazon Web Services (AWS), khoảng 26% doanh nghiệp Việt Nam, tương đương 245.000 doanh nghiệp, đã ứng dụng AI trong hoạt động. Nghiên cứu khảo sát 1.000 lãnh đạo doanh nghiệp và 1.000 người dân nhằm đánh giá mức độ ứng dụng AI và điện toán đám mây tại Việt Nam.
Đáng chú ý, AI đang bắt đầu tạo ra những tác động có thể đo đếm được. Có 75% doanh nghiệp đã ứng dụng AI cho biết năng suất tăng, cao hơn mức 66% của năm trước; 64% cho biết AI giúp doanh thu trung bình tăng thêm 15%. Khoảng 71% doanh nghiệp cho biết khoản đầu tư vào AI đã hòa vốn hoặc bắt đầu mang lại lợi nhuận.
Tuy nhiên, bức tranh này cũng cho thấy một khoảng cách đáng chú ý: 61% doanh nghiệp đã ứng dụng AI vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm. Chỉ 23% có chiến lược AI chính thức và toàn diện, trong khi chỉ 13% có khung đo lường ROI từ AI được áp dụng nhất quán.
Nói cách khác, câu hỏi của doanh nghiệp đang dần chuyển từ "Có nên dùng AI không?" sang "Dùng AI như thế nào để tạo ra giá trị thực sự?".
Hạ tầng phải đi trước một bước
Để AI có thể đi vào sản xuất, kinh doanh ở quy mô lớn, nền tảng hạ tầng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Phát biểu tại AWS Cloud & AI Day Hanoi ngày 29/9, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh cho biết Việt Nam hiện có 42 trung tâm dữ liệu thương mại với tổng công suất thiết kế khoảng 372 MW. Vùng phủ 4G đạt 99,8% dân số, trong khi 5G đạt khoảng 91,9%. Đây là nền tảng quan trọng để cloud, AI và các dịch vụ số tiếp tục phát triển.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam cần tiếp tục phát triển đồng bộ cloud, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán, bảo đảm các yêu cầu về kết nối, độ tin cậy, an toàn và khả năng mở rộng.
Điều này càng quan trọng khi AI đang chuyển sang những mô hình có yêu cầu tính toán và dữ liệu ngày càng lớn. Tại sự kiện, xu hướng Agentic AI - các hệ thống có khả năng thực hiện một chuỗi nhiệm vụ thay vì chỉ trả lời từng yêu cầu - được nhấn mạnh như một hướng phát triển mới. Theo nghiên cứu, 38% doanh nghiệp được khảo sát đã biết đến công nghệ này; 8% đã tích hợp AI agent vào các quy trình cốt lõi và 19% đang thử nghiệm hoặc triển khai thí điểm.
Không chỉ là "dùng AI"
Điểm quan trọng trong thông điệp của Thứ trưởng Hoàng Minh là Việt Nam không chỉ hướng tới việc mở rộng hạ tầng hoặc tăng số lượng ứng dụng AI.
Mục tiêu lớn hơn là hình thành một hệ sinh thái công nghệ, nơi doanh nghiệp, cơ quan nhà nước, trường đại học và tổ chức nghiên cứu cùng tham gia khai thác, phát triển và từng bước làm chủ công nghệ mới.
Theo đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển dần từ vị trí người sử dụng cloud và AI sang phát triển sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới dựa trên những nền tảng này. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Thực tế từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy hướng đi này đã bắt đầu hình thành. TCBS cho biết hơn 460 nhân sự đang sử dụng môi trường phát triển phần mềm agentic AI Kiro của AWS, giúp rút ngắn gần 25% thời gian phát triển tính năng. Startup NoteX cho biết nền tảng AI của doanh nghiệp đã thu hút hơn 1 triệu người dùng tại Việt Nam và hơn 20 quốc gia. Trong khi đó, Diaflow - một startup phát triển nền tảng điều phối AI agent - đã có hơn 40.000 khách hàng và xử lý trên 100 triệu tác vụ AI.
Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy nhóm startup ưu tiên AI và cloud ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu trung bình 147% trong năm qua. Tuy nhiên, đây là kết quả của nhóm doanh nghiệp trong phạm vi nghiên cứu, không nên xem là mức tăng trưởng đại diện cho toàn bộ startup Việt Nam.
Nhân lực và dữ liệu là "nút thắt" tiếp theo
Hạ tầng tốt và công nghệ hiện đại mới chỉ tạo ra điều kiện cần. Để biến AI thành năng lực cạnh tranh, yếu tố con người và dữ liệu vẫn giữ vai trò quyết định.
Có 54% doanh nghiệp được khảo sát cho rằng thiếu hụt kỹ năng số và AI đang cản trở quá trình ứng dụng, mở rộng công nghệ. Trong khi đó, 87% nhà tuyển dụng đánh giá đào tạo lại nhân viên hiện hữu là yếu tố quan trọng trong chiến lược AI. AWS cho biết đã đào tạo hơn 157.000 người tại Việt Nam về cloud và AI; chương trình Vietnam First Cloud & AI Journey đã thu hút hơn 15.000 lập trình viên từ năm 2021.
Vì vậy, bài toán AI của Việt Nam không còn đơn thuần là đưa thêm công nghệ vào doanh nghiệp. Đó là bài toán đồng bộ giữa hạ tầng tính toán - dữ liệu - nhân lực - thể chế - doanh nghiệp.
Từ nền tảng 42 trung tâm dữ liệu, độ phủ 5G ngày càng rộng và hàng trăm nghìn doanh nghiệp bắt đầu ứng dụng AI, giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung nhiều hơn vào khả năng tạo ra giá trị. Như thông điệp được đặt ra tại AWS Cloud & AI Day Hanoi, mục tiêu cuối cùng không phải chỉ để doanh nghiệp Việt Nam sử dụng AI, mà từng bước phát triển sản phẩm bằng AI, làm chủ công nghệ và tạo ra giá trị từ AI.
