Đưa chủ trương lớn vào thực tiễn địa phương
Đoàn viên xã Thu Lũm (Lai Châu) hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. (Ảnh: Thanh Hà).
Việc triển khai Phong trào "Bình dân học vụ số" tại Lai Châu gắn liền với quá trình thực hiện các chủ trương lớn của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trên cơ sở đó, tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến cơ sở, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài.
Các cấp ủy, chính quyền địa phương đã phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, đồng thời huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng đoàn viên, thanh niên, cán bộ cơ sở và các tổ công nghệ số cộng đồng giữ vai trò nòng cốt. Cách tiếp cận này giúp chuyển đổi số không còn là khái niệm mang tính kỹ thuật, mà trở thành nội dung gần gũi, thiết thực đối với người dân.
Phổ cập kỹ năng số gắn với nhu cầu đời sống
Phong trào được triển khai theo hướng thiết thực, tập trung vào những kỹ năng số cơ bản, phục vụ trực tiếp nhu cầu hằng ngày của người dân. Các nội dung như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin, bảo đảm an toàn trên môi trường mạng… được ưu tiên phổ biến rộng rãi.
Thông qua các hoạt động hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở, người dân từng bước tiếp cận và sử dụng các nền tảng số. Nhiều địa phương đã hình thành các "lớp học" cộng đồng tại nhà văn hóa thôn, bản, nơi người dân được hướng dẫn cụ thể, thực hành ngay tại chỗ. Cách làm "cầm tay, chỉ việc" đã góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại, giúp người dân tự tin hơn khi tiếp cận công nghệ.
Song song với đó, các nền tảng học tập trực tuyến và hệ thống thông tin số của tỉnh được khai thác hiệu quả, tạo điều kiện để người dân học tập linh hoạt, mọi lúc, mọi nơi.
Phát huy vai trò của các lực lượng tại cơ sở
Một trong những yếu tố quan trọng bảo đảm hiệu quả của phong trào là việc phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng. Đây là lực lượng trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, hướng dẫn sử dụng thiết bị, cài đặt ứng dụng và thực hiện các thao tác trên môi trường số.
Cùng với đó, sự tham gia của các doanh nghiệp viễn thông, đội ngũ giáo viên, cán bộ kỹ thuật và các tổ chức đoàn thể đã tạo thành mạng lưới hỗ trợ rộng khắp, góp phần đưa kỹ năng số đến từng hộ gia đình, từng khu dân cư.
Thực tiễn cho thấy, khi được hỗ trợ kịp thời và phù hợp, người dân không chỉ tiếp thu nhanh mà còn chủ động chia sẻ, hướng dẫn lại cho cộng đồng, từ đó hình thành các "hạt nhân" chuyển đổi số ngay tại cơ sở.
Tạo chuyển biến trong hoạt động của chính quyền và xã hội
Phong trào "Bình dân học vụ số" không chỉ tác động đến người dân mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống chính quyền.
Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ công được đẩy mạnh, giúp nâng cao hiệu quả giải quyết công việc, giảm chi phí và thời gian cho người dân, doanh nghiệp. Các dịch vụ công trực tuyến ngày càng được sử dụng phổ biến, góp phần cải thiện chất lượng phục vụ và tăng cường tính minh bạch.
Trong lĩnh vực kinh tế, chuyển đổi số cũng bước đầu tạo ra những thay đổi tích cực. Người dân đã từng bước ứng dụng công nghệ trong sản xuất, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị hàng hóa địa phương. Các hình thức kinh doanh trên nền tảng số, thương mại điện tử, thanh toán điện tử ngày càng được quan tâm và phát triển.
Mặc dù đạt được những kết quả bước đầu, quá trình triển khai phong trào tại Lai Châu vẫn còn gặp một số khó khăn, đặc biệt là về hạ tầng số, điều kiện tiếp cận thiết bị công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực tại cơ sở.
Để khắc phục những hạn chế này, tỉnh tiếp tục xác định đầu tư hạ tầng số là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ cán bộ và người dân. Việc mở rộng các mô hình hỗ trợ tại cộng đồng, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng cũng là giải pháp quan trọng trong thời gian tới.
Có thể thấy, "Bình dân học vụ số" tại Lai Châu không chỉ là một phong trào mang tính vận động, mà đang từng bước trở thành nền tảng quan trọng trong quá trình xây dựng xã hội số. Với cách làm phù hợp, gắn với thực tiễn và sự tham gia tích cực của người dân, phong trào đang góp phần tạo dựng những chuyển biến bền vững, mở ra cơ hội phát triển mới cho địa phương trong kỷ nguyên số.
