Nền tảng số đã hình thành nhưng chưa hoàn thiện kết nối
Hiện Bộ Ngoại giao có 3 nền tảng số được đề xuất đưa vào Danh mục nền tảng số quốc gia, nền tảng số dùng chung của ngành, lĩnh vực, trong đó có 2 nền tảng đã triển khai, đang hoạt động.
Đáng chú ý là Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Hệ thống được triển khai theo mô hình tập trung cấp bộ, cung cấp khoảng 70 thủ tục hành chính, bao gồm cả trong nước và tại các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Việc đưa hệ thống vào vận hành đã góp phần từng bước số hóa quy trình xử lý hồ sơ.
Tuy nhiên, hệ thống này vẫn còn một số hạn chế. Bộ Ngoại giao chưa có thông báo chính thức, rõ ràng tới các địa phương về phạm vi và thời điểm triển khai; chưa hoàn thành kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia phiên bản mới; đồng thời chưa tích hợp xác thực qua VNeID. Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng liên thông và trải nghiệm người dùng trong toàn hệ thống hành chính số.
Bên cạnh đó, Nền tảng quản lý các điều ước quốc tế và thỏa thuận quốc tế đã được xây dựng và đang hoạt động. Đây là công cụ quan trọng phục vụ quản lý, tra cứu và công khai thông tin điều ước quốc tế. Tuy nhiên, hạ tầng kỹ thuật hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu số hóa khối lượng lớn hồ sơ, khi trang thiết bị còn thiếu và lạc hậu. Trong bối cảnh mục tiêu đến năm 2026 cơ bản hoàn thành số hóa toàn bộ điều ước quốc tế đã ký, bài toán nguồn lực trở nên cấp thiết.
Trong khi đó, Nền tảng lãnh sự dùng chung của Bộ Ngoại giao với các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, hiện mới dừng ở bước phê duyệt chủ trương đầu tư và chưa được bố trí vốn triển khai.
Cơ sở dữ liệu còn nhiều tiêu chí chưa đạt, cần kế hoạch rõ ràng
Song song với phát triển nền tảng số, Bộ Ngoại giao được giao xây dựng nhiều cơ sở dữ liệu theo Nghị quyết 71/NQ-CP và Nghị quyết 214/NQ-CP.
Đối với cơ sở dữ liệu về di cư, hiện mới đạt 9/19 tiêu chí đánh giá theo quy định của Bộ Công an. Các tiêu chí đã hoàn thành chủ yếu thuộc giai đoạn đầu như xây dựng kế hoạch, xác định phạm vi, hình thành nền tảng và bước đầu tạo lập dữ liệu. Trong khi đó, nhiều tiêu chí quan trọng vẫn chưa đạt, bao gồm đảm bảo chất lượng dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", cũng như khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các hệ thống trong và ngoài ngành.
Ngoài ra, hạ tầng kỹ thuật, đường truyền kết nối tới Trung tâm dữ liệu quốc gia và cơ chế cập nhật dữ liệu phát sinh vẫn chưa hoàn thiện. Đây là những yếu tố then chốt để cơ sở dữ liệu có thể vận hành hiệu quả và phục vụ thực chất cho công tác quản lý.
Bên cạnh đó, 18 cơ sở dữ liệu khác được giao theo Nghị quyết 214/NQ-CP hiện chưa có thông tin cụ thể về hiện trạng triển khai. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát, đánh giá hiện trạng và xây dựng lộ trình triển khai rõ ràng cho từng cơ sở dữ liệu.
Tại buổi làm việc với Bộ Ngoại giao mới đây, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương đề nghị Bộ Ngoại giao cần sớm hoàn thiện kế hoạch triển khai đối với từng nền tảng số, từng cơ sở dữ liệu, làm rõ phạm vi, tiến độ và kế hoạch giải ngân trong năm 2026. Đồng thời, cần đảm bảo tính liên kết giữa các cơ sở dữ liệu với các nền tảng số và các dự án công nghệ thông tin đang triển khai, tránh tình trạng trùng lắp với các bộ, ngành khác.
