Bảng mã QR giới thiệu Công trình thanh niên "Số hóa di tích kiến trúc - nghệ thuật cấp Quốc gia Đình Thủ Độ" do Đoàn Thanh niên xã Vĩnh Phú triển khai.
Nằm trầm mặc qua bao thế kỷ, Đình Thủ Độ - di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia, không chỉ là nơi lưu dấu những trang sử gắn với Lý Nhã Lang, người góp công giúp Lý Phật Tử thống nhất giang sơn, giữ vững độc lập dân tộc từ thế kỷ VI, mà còn là một "bảo tàng sống" của nghệ thuật kiến trúc dân gian cuối thế kỷ XVIII.
Trước nhịp sống hiện đại và xu hướng trải nghiệm số ngày càng phổ biến, việc gìn giữ và lan tỏa giá trị của di tích đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới cách tiếp cận, để di sản không chỉ được bảo tồn, mà còn thực sự "sống" trong đời sống đương đại.
Người dân trải nghiệm quét mã QR tìm hiểu thông tin tại Đình Thủ Độ - mô hình số hóa di tích do đoàn viên, thanh niên địa phương triển khai.
Xuất phát từ thực tiễn đó, Đoàn Thanh niên xã Vĩnh Phú đã xây dựng và triển khai mô hình số hóa di tích với nhiều nội dung cụ thể.
Điểm nhấn của công trình là việc tích hợp mã QR tại di tích, cho phép người dân và du khách dễ dàng truy cập thông tin chỉ bằng thiết bị di động.
Ngay sau khi quét mã, người dùng được dẫn tới một giao diện số được thiết kế trực quan, thân thiện, hiển thị hình ảnh tổng thể của đình với hiệu ứng trình chiếu sinh động. Bên cạnh đó là hệ thống các chuyên mục được bố trí rõ ràng dưới dạng các nút chức năng như: "Hồ sơ công nhận di tích", "Hương ước", "Thần tích" và "Cải lương".
Thông qua giao diện này, toàn bộ dữ liệu về lịch sử hình thành, giá trị kiến trúc, nghệ thuật và văn hóa của đình được số hóa, chuẩn hóa và trình bày một cách khoa học. Người dùng có thể dễ dàng tra cứu các nội dung như Hương ước cải lương được kê khai năm 1942, Thần tích - Thần sắc được kê khai năm 1938, hay các tư liệu cổ như hương ước khắc trên biển gỗ từ năm 1789. Mỗi chuyên mục được xây dựng như một "kho tư liệu số" thu nhỏ, kết hợp giữa văn bản, hình ảnh và tư liệu thực địa, giúp nâng cao tính xác thực và trải nghiệm tiếp cận.
Giao diện tra cứu thông tin di tích Đình Thủ Độ sau khi quét mã QR, với các mục như hồ sơ di tích, hương ước, thần tích,…
Bà Phùng Thị Thủy, Phó Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Vĩnh Phú chia sẻ, việc số hóa Đình Thủ Độ không chỉ giúp bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống mà còn tạo ra cách tiếp cận mới, phù hợp với xu thế chuyển đổi số hiện nay. Thông qua mô hình này, di sản của địa phương sẽ đến gần hơn với người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đây cũng là cơ hội để đoàn viên, thanh niên phát huy vai trò xung kích, sáng tạo trong công cuộc chuyển đổi số từ cơ sở.
Không dừng lại ở việc "số hóa thông tin", công trình còn góp phần hình thành một hệ sinh thái dữ liệu số về di sản ở quy mô cơ sở. Các nội dung được lựa chọn, biên tập dựa trên tư liệu lịch sử, kết hợp với hình ảnh, tư liệu thực địa, giúp nâng cao tính xác thực và giá trị trải nghiệm. Đây là bước chuyển từ phương thức bảo tồn truyền thống sang mô hình "bảo tồn số", trong đó dữ liệu trở thành nền tảng cốt lõi.
Từ góc độ chuyển đổi số, công trình mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực: Góp phần mở rộng khả năng tiếp cận di sản, đặc biệt đối với giới trẻ; hỗ trợ công tác quảng bá, phát triển du lịch địa phương theo hướng thông minh, tiết kiệm chi phí nhưng hiệu quả cao; tạo tiền đề cho việc kết nối, liên thông dữ liệu di sản với các nền tảng số lớn hơn trong tương lai.
Trong xu hướng xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, những mô hình như số hóa di tích Đình Thủ Độ cho thấy chuyển đổi số hoàn toàn có thể bắt đầu từ những giá trị truyền thống, từ quy mô cơ sở và từ chính sự sáng tạo của người trẻ.
Nếu được nhân rộng, đây sẽ là hướng đi hiệu quả trong việc "số hóa ký ức", góp phần bảo tồn di sản bền vững, đồng thời tạo động lực phát triển mới cho địa phương trong kỷ nguyên số.
