Là tỉnh miền núi biên giới với hơn 83% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, phần lớn sinh sống ở khu vực nông thôn, Lạng Sơn đang lựa chọn một hướng đi mang tính nền tảng: Phổ cập kỹ năng số cho người dân từ cơ sở, đặc biệt ở khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ khi xác định chuyển đổi số là giải pháp đột phá cho phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh đã từng bước hình thành nền tảng cho chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai như một cách để đưa công nghệ đến gần hơn với người dân. Không phải những khái niệm kỹ thuật phức tạp, điều người dân được hướng dẫn là những kỹ năng rất cụ thể như sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt, khai thác dịch vụ công trực tuyến hay nhận diện lừa đảo trên không gian mạng.
Infographic những kết quả nổi bật của Phong trào “Bình dân học vụ số” tỉnh Lạng Sơn trong năm 2025.
Ở nhiều địa phương như Vân Bán, Bảo Hà hay Mộc Sơn, các lớp tập huấn kỹ năng số được tổ chức ngay tại nhà văn hóa thôn, khu dân cư. Người hướng dẫn là cán bộ cơ sở, lực lượng công an, đoàn viên thanh niên và các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng. Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người” đang trở thành cách làm quen thuộc trong quá trình phổ cập kỹ năng số tại cơ sở.
Điểm đáng chú ý trong cách làm của Lạng Sơn là việc gắn phổ cập kỹ năng số với ứng dụng khoa học và công nghệ trong quản lý, điều hành và đời sống.
Theo thống kê của địa phương, đến năm 2025, 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động khu vực công đã có kỹ năng số cơ bản; 100% học sinh trung học và sinh viên được trang bị kiến thức, kỹ năng số phục vụ học tập và nghiên cứu.
Đối với người dân trong độ tuổi trưởng thành, khoảng 70% đã có kỹ năng số cơ bản và biết sử dụng thiết bị thông minh để khai thác thông tin, sử dụng dịch vụ số thiết yếu. Tỉnh cũng tổ chức 36 lớp tập huấn với hơn 10.600 lượt người tham gia; trong đó có nhiều lớp dành cho thành viên các Tổ Công nghệ số cộng đồng.
Song song với công tác đào tạo, nhiều nền tảng số phục vụ học tập và quản lý được đưa vào khai thác. Nền tảng học trực tuyến mở đại trà quốc gia MOOCs “Bình dân học vụ số” đã được triển khai phục vụ phổ cập kỹ năng số. Tỉnh cũng mở rộng ứng dụng “Trợ lý ảo Công chức số Xứ Lạng” nhằm hỗ trợ cán bộ xử lý công việc trên môi trường số với tỷ lệ tìm kiếm chính xác đạt khoảng 90%.
Trong lĩnh vực thương mại và nông nghiệp, địa phương tiếp tục đưa các sản phẩm nông sản, đặc sản và OCOP lên sàn thương mại điện tử. Qua đó, người dân và hợp tác xã không chỉ tiếp cận thị trường mới mà còn từng bước nâng cao kỹ năng quảng bá, kinh doanh trên nền tảng số.
Một trong những lực lượng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này là các Tổ Công nghệ số cộng đồng. Toàn tỉnh hiện có 1.646 tổ với hơn 8.800 thành viên, phủ khắp các thôn, bản, tổ dân phố; gần 99,4% số tổ đã được tập huấn về kỹ năng số và an toàn thông tin mạng.
Thực tế tại Lạng Sơn cho thấy, chuyển đổi số không chỉ bắt đầu từ hạ tầng hay công nghệ, mà bắt đầu từ khả năng tiếp cận và làm chủ công nghệ của mỗi người dân. Khi những kỹ năng số cơ bản dần đi vào từng bản làng, khoa học và công nghệ cũng đang từng bước trở thành một phần trong đời sống thường ngày.