Đây là những vấn đề trọng tâm được đặt ra tại Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số quốc gia năm 2026, diễn ra chiều 09/10/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia Việt Nam, Đông Anh, Hà Nội trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia.
Ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia phát biểu tại Diễn đàn.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Trần Duy Ninh, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, để tạo ra thay đổi thực chất trong hoạt động của cơ quan nhà nước cũng như đời sống người dân và doanh nghiệp, cần đi thẳng vào những bài toán còn mở của chuyển đổi số.
Theo Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia Trần Duy Ninh, bài toán đầu tiên là dữ liệu. Thời gian qua, một khối lượng lớn dữ liệu đã được hình thành thông qua các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu trọng yếu và chuyên ngành. Tuy nhiên, điều người dân cần được hưởng là nguyên tắc chỉ khai báo một lần, dữ liệu được sử dụng lại và dịch vụ công được cung cấp chủ động.
Theo Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, vấn đề nữa cần được quan tâm, đó là nâng cao hiệu quả đầu tư, quản lý chất lượng và đo lường hiệu quả của các hệ thống số, tránh đầu tư phân tán, trùng lặp. Chuyển đổi số cũng phải bảo đảm sự thống nhất trong quản trị quốc gia nhưng đồng thời dành không gian cho địa phương chủ động, sáng tạo theo điều kiện và đặc thù riêng.
Đối với trí tuệ nhân tạo, Cục trưởng Trần Duy Ninh nhấn mạnh cần khuyến khích ứng dụng AI trong quản trị và dịch vụ công thế hệ mới, song phải có tiêu chuẩn an toàn, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, trách nhiệm rõ ràng và bảo đảm an toàn dữ liệu cá nhân.
Ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia trình bày tham luận tại Diễn đàn.
Trình bày báo cáo trung tâm về "Hành lang pháp lý cho chuyển đổi số - Điểm mới của Nghị định số 224/2026/NĐ-CP", ông Lê Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, cho rằng những quy định mới đang tạo nền tảng để chuyển đổi số đi vào thực chất hơn, từ cách xây dựng chiến lược, tổ chức hệ thống số đến cung cấp dịch vụ công và đầu tư cho chuyển đổi số.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là sự chuyển dịch từ số hóa các quy trình sẵn có sang thiết kế lại cách thức Nhà nước phục vụ người dân và doanh nghiệp. Theo đó, dữ liệu đã có sẽ được khai thác, tái sử dụng để giảm giấy tờ, hạn chế yêu cầu người dân khai báo lại thông tin và từng bước hình thành các dịch vụ công chủ động. Các cơ chế mới về thử nghiệm, đặt hàng bài toán lớn, đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ chuyển đổi số được kỳ vọng tháo gỡ những vướng mắc lâu nay trong quá trình triển khai.
Ông Phạm Đắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lap chia sẻ tại Diễn đàn.
Nếu hành lang pháp lý tạo không gian cho những cách làm mới, thì câu hỏi tiếp theo là công nghệ sẽ được đưa vào giải quyết các bài toán thực tiễn như thế nào. Từ góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Đắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lab, đã đưa ra một ví dụ với việc kết hợp UAV, dữ liệu và AI trong quản lý tài nguyên - môi trường, nông nghiệp và hạ tầng.
Theo Giám đốc VNPT UAV Lab Phạm Đắc Bảo, kinh tế tầm thấp không chỉ được hiểu là hoạt động của các thiết bị bay không người lái, mà là một hệ sinh thái gồm phương tiện bay, hạ tầng kết nối, dữ liệu, nền tảng AI và các dịch vụ ứng dụng. Khi các thành phần này được kết nối, một chuyến bay có thể tạo ra nhiều lớp dữ liệu để cùng lúc phục vụ nhiều bài toán, từ phát hiện sớm cháy, mất rừng, giám sát biến động tài nguyên đến theo dõi mùa vụ, hạ tầng giao thông và tài sản công.
Cách tiếp cận được VNPT đề xuất cũng cho thấy yêu cầu chuyển từ đầu tư các hệ thống riêng lẻ sang nền tảng và cơ sở dữ liệu dùng chung. Thay vì mỗi ngành đầu tư một thiết bị, một hệ thống và một nguồn dữ liệu riêng, dữ liệu thu thập có thể được tái sử dụng cho nhiều lĩnh vực. Đây cũng là cách để nâng cao hiệu quả đầu tư, tăng khả năng liên thông và hạn chế tình trạng đầu tư trùng lặp
VNPT giới thiệu các giải pháp ứng dụng UAV, AI và dữ liệu dùng chung trong quản lý tài nguyên, môi trường, hạ tầng và phát triển nông nghiệp số.
Bốn mô hình chuyển đổi số đang được thử nghiệm tại Lai Châu hướng tới giải quyết trực tiếp các bài toán về dịch vụ công, hỗ trợ cán bộ và quản trị điều hành.
Tại hai phiên tọa đàm, các đại biểu tiếp tục trao đổi về chính phủ số và dịch vụ công thế hệ mới, kinh nghiệm quốc tế, AI trong quản trị, dữ liệu an toàn, tin cậy và mô hình chính quyền địa phương số; đồng thời thảo luận về kinh tế số, xã hội số và năng lực số quốc gia, chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, nền tảng số, kỹ năng số và xây dựng xã hội số bao trùm.
Các nội dung tại Diễn đàn cùng hướng tới một yêu cầu xuyên suốt, đó là: Chuyển đổi số không chỉ là bài toán công nghệ, mà phải được cụ thể hóa bằng thể chế, mô hình quản trị và những kết quả có thể nhìn thấy trong hoạt động của chính quyền, doanh nghiệp và đời sống người dân.
Các đại biểu trao đổi về chính phủ số và dịch vụ công thế hệ mới, trong đó nhấn mạnh ứng dụng AI, dữ liệu an toàn, tin cậy và mô hình chính quyền địa phương số.
Tọa đàm chuyên đề "Kinh tế số, xã hội số và năng lực số quốc gia" trao đổi về hiệu quả chuyển đổi số, kỹ năng số, khai thác nền tảng số và bảo đảm mọi nhóm người dân đều có khả năng tham gia, hưởng lợi từ môi trường số.
Kết thúc Diễn đàn, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, ông Hoàng Hữu Hạnh cho biết, các ý kiến tại chương trình sẽ được Cục tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu và đưa vào quá trình hướng dẫn, triển khai, hoàn thiện chính sách về chuyển đổi số.
Những vấn đề trọng tâm cần tiếp tục thúc đẩy gồm khai thác, liên thông và tái sử dụng dữ liệu; ứng dụng AI có kiểm soát, xác định rõ trách nhiệm; tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đầu tư; đồng thời phát huy tính chủ động của địa phương và nâng cao năng lực số của đội ngũ thực thi.
