Chuyển đổi số phải tạo ra năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn

Phát biểu khai mạc Chương trình, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia Nguyễn Nam Hải nhấn mạnh, Hội thảo bàn về một vấn đề rất thực tiễn: Làm thế nào để chuyển đổi số thực sự tạo ra năng suất cao hơn và chất lượng tốt hơn cho sản phẩm, hàng hóa.

Theo Chủ tịch Nguyễn Nam Hải, chủ đề chung của Diễn đàn năm nay là "Bứt phá năng suất dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để Việt Nam tiến nhanh tới Tầm nhìn 2045". Tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW cũng đặt ra yêu cầu đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trực tiếp của phát triển.

Nhưng chuyển đổi số không phải là mục tiêu tự thân. Kết quả không thể chỉ được đo bằng số lượng phần mềm, nền tảng hay dữ liệu được tạo ra. Điều cần đo là chi phí giảm được bao nhiêu, thời gian rút ngắn thế nào, sai lỗi được kiểm soát ra sao, chất lượng có ổn định hơn không và doanh nghiệp có tiếp cận thị trường tốt hơn hay không.

Muốn vậy, công nghệ phải đi cùng dữ liệu có chất lượng, quy trình được chuẩn hóa, con người có năng lực và phương thức quản trị phù hợp. Đây chính là điểm giao nhau giữa chuyển đổi số với tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng và năng suất.

Chương trình Hội thảo tiếp cận vấn đề theo một chuỗi khá rõ, từ truy xuất nguồn gốc và dữ liệu sản phẩm; kết nối doanh nghiệp với khách hàng trên nền tảng số; chuyển đổi số hoạt động xúc tiến thương mại; đến ứng dụng AI và mô hình doanh nghiệp tự vận hành. "Các nội dung này cho thấy công nghệ số chỉ tạo ra giá trị khi được đặt vào đúng bài toán sản xuất, kinh doanh và quản trị", Chủ tịch Nguyễn Nam Hải chia sẻ.

Ông Bùi Bá Chính, Giám đốc Trung tâm Mã số, mã vạch Quốc gia, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia có bài tham luận "Truy xuất nguồn gốc trên nền tảng số - giải pháp nâng cao năng suất và đảm bảo chất lượng chuỗi cung ứng", nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong quá trình chuyển đổi số và nâng cao năng suất, với 4 nội dung cốt lõi: "Dữ liệu là tài sản mới - Truy xuất nguồn gốc là hạ tầng dữ liệu - Chuyển đổi số là phương thức tạo giá trị từ dữ liệu - Năng suất là kết quả của việc khai thác dữ liệu hiệu quả".

Từ những định hướng này, ông Bùi Bá Chính đưa ra một số khuyến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước. Theo đó, cần sử dụng cơ sở dữ liệu để phục vụ công tác điều hành, thống kê, phân tích và dự đoán; điều tiết nền kinh tế; giám sát việc tuân thủ pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa; đồng thời hoàn thiện nền tảng và cơ sở dữ liệu dùng chung.

Đối với doanh nghiệp, ông Chính khuyến nghị thực hiện chuyển đổi số theo lộ trình phù hợp với quy mô doanh nghiệp; xây dựng các hệ thống chuyển đổi số theo hướng định danh - thu thập - lưu trữ - chia sẻ; đồng thời ứng dụng các công nghệ tiên tiến và khai thác dữ liệu truy xuất để phục vụ quản trị, tối ưu hóa vận hành và nâng cao năng suất.

Ông Lê Bá An Bình, Giám đốc Thương mại Zalo trình bày tham luận với chủ đề "Zalo - Đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng". Ông An Bình nhấn mạnh quan điểm tối ưu năng suất nhưng không đánh đổi chất lượng, đồng thời chỉ ra ba yếu tố doanh nghiệp cần chú trọng:

Thứ nhất, dữ liệu là nền tảng cơ bản - lựa chọn giải pháp cho tổ chức, hạn chế phân mảnh dữ liệu trên nhiều tài khoản cá nhân, làm chủ dữ liệu trước khi áp dụng AI;

Thứ hai, tối ưu năng suất vận hành - từng bước tối ưu, theo dõi & nâng cấp. Thiết lập quy trình rõ ràng và tận dụng các công cụ có sẵn, lựa chọn công cụ nâng cao phù hợp;

Thứ ba, chất lượng là tối thượng, không nên trade-off chi phí với chất lượng tương tác. Tương tác có ý nghĩa và chất lượng cao mang lại giá trị bền vững lâu dài.

Kết luận Hội thảo, Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia Nguyễn Nam Hải khái quát 3 vấn đề:

Một là, chuyển đổi số phải bắt đầu từ một bài toán cụ thể và kết thúc bằng một kết quả có thể đo lường. Mỗi khoản đầu tư công nghệ cần trả lời rõ sẽ giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian, hạn chế sai lỗi, nâng cao chất lượng hay mở rộng thị trường như thế nào. Công nghệ chỉ có ý nghĩa khi tạo ra giá trị thực cho doanh nghiệp và khách hàng.

Hai là, dữ liệu có chất lượng, được chuẩn hóa, định danh và kết nối là hạ tầng của chuyển đổi số. Truy xuất nguồn gốc vì vậy không chỉ là gắn một mã lên sản phẩm, mà phải giúp doanh nghiệp quản trị chuỗi cung ứng, kiểm soát chất lượng, minh bạch thông tin và đáp ứng yêu cầu của thị trường. AI cũng chỉ phát huy hiệu quả khi có dữ liệu đáng tin cậy và quy trình quản trị phù hợp.

Ba là, không có một mô hình chuyển đổi số chung cho mọi doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp cần lựa chọn lộ trình phù hợp với quy mô, năng lực và vấn đề cần giải quyết; triển khai từ khâu có khả năng tạo giá trị rõ nhất, đánh giá kết quả rồi mới mở rộng. Cùng với công nghệ, phải đồng thời đầu tư cho con người, quy trình, tiêu chuẩn và năng lực quản trị.

Đối với Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia, các trao đổi tại Hội thảo đã gợi mở ba hướng công việc cần tiếp tục thúc đẩy, gồm: Hoàn thiện tiêu chuẩn và hướng dẫn kỹ thuật cho dữ liệu, định danh, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ số; tăng cường kết nối các tổ chức hỗ trợ với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa; đồng thời xây dựng cách thức đánh giá tác động của chuyển đổi số bằng các chỉ tiêu năng suất và chất lượng cụ thể.

Mục tiêu cuối cùng không phải là có thật nhiều nền tảng số, thật nhiều dữ liệu hay thật nhiều công nghệ. Mục tiêu là tạo ra doanh nghiệp có năng suất cao hơn, sản phẩm có chất lượng tốt hơn, chuỗi cung ứng minh bạch hơn và năng lực cạnh tranh mạnh hơn", ông Nguyễn Nam Hải nói.