Từng rất lúng túng mỗi khi khách hàng yêu cầu chuyển khoản mua hàng tạp hóa hay cần thanh toán tiền hàng cho mối, bà Hoàng Thị Cơ ở thôn Trung Sơn (xã Bến Hải, Quảng Trị) nay đã thao tác thuần thục trên chiếc điện thoại thông minh. Sự thay đổi của người phụ nữ lớn tuổi này đến từ những buổi hướng dẫn tận tình của chi hội phụ nữ thôn.
Chi hội phụ nữ thôn Trung Hải (Quảng Trị) hướng dẫn bà con tiểu thương sử dụng công nghệ trong kinh doanh
Tại xã Bến Hải, bà Hoàng Thị Mưu (thôn Trung Hải, Quảng Trị) không chỉ biết đọc báo, cập nhật thông tin thôn, xã qua nhóm Zalo mà còn dùng Facebook để quảng bá, giúp sản phẩm rau màu của gia đình và Hợp tác xã Xuân Long tiêu thụ thuận lợi hơn.
Đây là kết quả từ mô hình "Chi hội số" và "Gia đình số" do Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã Bến Hải triển khai. Với 2.200 hội viên, trong đó hơn 70% sở hữu điện thoại thông minh nhưng còn hạn chế kỹ năng khai thác, hội đã chọn phương châm "cầm tay chỉ việc" làm chìa khóa. Các thành viên được tập huấn rồi quay lại hướng dẫn người thân, hàng xóm cách cài đặt định danh điện tử (VNeID), sổ sức khỏe điện tử, tích hợp bảo hiểm y tế và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Chị Trịnh Thị Hồng Cam, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn Trung Sơn chia sẻ, trước đây mỗi lần họp chị phải đạp xe đến từng nhà thông báo, nay mọi việc chỉ cần một tin nhắn trên nhóm Zalo là xong.
Theo bà Trần Thị Thúy Nga, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh, mô hình thiết thực này đã được nhân rộng tới 78 xã, phường trong toàn tỉnh, góp phần cụ thể hóa phong trào "Bình dân học vụ số".
Nếu ở Quảng Trị, phụ nữ là hạt nhân lan tỏa kỹ năng số trong từng gia đình, thì tại xã Hợp Lý (Phú Thọ), chuyển đổi số lại là lời giải cho bài toán áp lực quản lý sau sáp nhập đơn vị hành chính. Với diện tích tự nhiên hơn 34,1 km² và dân số gần 20.000 người, khối lượng thủ tục hành chính đặt lên vai chính quyền cơ sở là rất lớn.
Để vận hành bộ máy chính quyền hai cấp thông suốt, minh bạch, xã Hợp Lý đã kích hoạt mạng lưới 12 tổ công nghệ số cộng đồng tại 12 thôn. 95 nhân tố nòng cốt gồm cán bộ thôn và đoàn viên thanh niên được ví như những "kỹ sư chân đất", bền bỉ "đi từng ngõ, gõ từng nhà" bất kể ngày đêm để giúp bà con vượt qua tâm lý ngại công nghệ, sợ làm sai.
Đồng chí Nguyễn Hữu Đại, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn kiêm Tổ trưởng Tổ công nghệ số cộng đồng thôn Bỉnh Ri cho biết, khi người dân tự tay cài được VNeID, tạo tài khoản dịch vụ công và quét mã thanh toán tiền điện, tiền nước, thấy tiện lợi nên bà con tự bảo nhau cùng học.
Sự chuyển biến từ nhận thức của người dân đã tạo ra những đột phá trong cải cách hành chính tại Hợp Lý. Nếu 6 tháng cuối năm 2025, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến của xã đạt 99,33% (trên tổng số 4.652 hồ sơ), thì từ đầu năm 2026 đến nay, 100% trong số 4.239 hồ sơ mới đều được tiếp nhận trực tuyến.
Với 371 thủ tục trực tuyến toàn trình và 60 thủ tục một phần, địa phương đã rút ngắn 15-20% thời gian giải quyết ở các lĩnh vực vốn nhiều điểm nghẽn như tư pháp - hộ tịch và đất đai. Tình trạng hồ sơ đất đai quá hạn tồn đọng từ cuối năm 2025 đã được xử lý dứt điểm, đưa con số quá hạn trên hệ thống về mức 0.
Công nghệ cũng đang thay đổi căn bản tư duy sản xuất của nông dân. Từ Bến Hải đến Hợp Lý, nhiều hộ chăn nuôi, trồng trọt và hợp tác xã đã rời bỏ lối mòn kinh doanh truyền thống để bước vào không gian kinh tế số.
Việc ứng dụng phần mềm quản lý, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử hay livestream bán hàng trên mạng xã hội đã giúp người dân cắt giảm khâu trung gian, tiêu thụ sản phẩm nhanh hơn và nâng cao rõ rệt hiệu quả kinh tế./.
