Kết nối hạ tầng: Bước đi đầu tiên tạo dựng nền móng số
Trong gần một thập kỷ, ASEAN đã đầu tư mạnh mẽ để mở rộng hạ tầng số, từ mạng internet băng rộng đến các nền tảng dịch vụ công trực tuyến. Nhờ nỗ lực chung, khu vực hiện nằm trong nhóm có tốc độ phát triển internet nhanh nhất thế giới, tạo điều kiện cho kinh tế số, thương mại điện tử và công nghệ tài chính phát triển mạnh mẽ.
Tuy nhiên, những kết quả đạt được cũng cho thấy một thách thức mới: Hạ tầng số dù giữ vai trò nền tảng, nhưng chỉ là điều kiện tiên quyết. Để bứt phá trong kỷ nguyên dữ liệu, ASEAN cần chuyển từ kết nối thiết bị và nền tảng sang kết nối tri thức, giá trị và trí tuệ nơi dữ liệu và sáng tạo trở thành động lực phát triển chủ đạo.
Hội nghị năm nay đánh dấu bước chuyển quan trọng: ASEAN thống nhất chuyển trọng tâm từ hạ tầng sang khai thác dữ liệu, phát triển AI và nâng cao năng lực số cho toàn xã hội. Các nước nhận định rằng trong thời đại dữ liệu, quốc gia nào nắm được khả năng tạo ra, chia sẻ và phân tích dữ liệu hiệu quả sẽ dẫn dắt quá trình tăng trưởng.
"Kết nối trí tuệ" được nhấn mạnh như giai đoạn phát triển mới nơi dữ liệu được liên thông xuyên biên giới, AI được ứng dụng có trách nhiệm và các chính sách số được hài hòa giữa các nước thành viên. Đây không chỉ là xu hướng tất yếu, mà còn là yêu cầu cấp bách để ASEAN giữ vững năng lực cạnh tranh trong bối cảnh toàn cầu hóa số.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu dự Hội nghị.
Dữ liệu – tài nguyên chiến lược định hình tương lai khu vực
Với hơn 670 triệu dân, ASEAN là một trong những khu vực có nguồn dữ liệu phong phú bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, giá trị của dữ liệu chỉ được khẳng định khi các quốc gia xây dựng được cơ chế sử dụng chung, tiêu chuẩn quản trị đồng bộ và hạ tầng phân tích hiện đại.
Tại ADGMIN 6, các quốc gia thành viên thống nhất thúc đẩy cơ chế chia sẻ dữ liệu, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số, dịch vụ số, và các ứng dụng AI quy mô khu vực. Đặc biệt, việc hỗ trợ các quốc gia mới như Timor-Leste thu hẹp khoảng cách số được xem là ưu tiên quan trọng để phát triển một cộng đồng số ASEAN bao trùm và đồng đều.
Bên cạnh dữ liệu, trí tuệ nhân tạo được xác định là "động lực tăng trưởng mới". Các Bộ trưởng nhấn mạnh việc phát triển AI có trách nhiệm, an toàn và lấy con người làm trung tâm. Việc phối hợp xây dựng bộ quy tắc đạo đức AI, khung quản trị chung và các tiêu chuẩn về minh bạch, an toàn sẽ đảm bảo AI phục vụ đúng mục tiêu phát triển bền vững của khu vực.
Trong bối cảnh AI được ứng dụng ngày càng sâu vào y tế, giáo dục, nông nghiệp, giao thông và quản trị công, ASEAN hướng tới việc hình thành không gian AI chung, nơi các quốc gia cùng khai thác, cùng chia sẻ và cùng phát triển năng lực.
Để "kết nối trí tuệ" thực sự trở thành động lực, ASEAN phải xây dựng được niềm tin số vững chắc. Hợp tác về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và phòng chống thông tin xấu độc được xem là những nhiệm vụ trọng tâm của giai đoạn tới.
Các nước thống nhất đẩy mạnh khung chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân, tăng cường năng lực an ninh mạng trên phạm vi khu vực, đồng thời mở rộng các chương trình đào tạo kỹ năng số cho người dân nhằm bảo đảm một môi trường số an toàn, tin cậy và bao trùm.
Xây dựng niềm tin số không chỉ giúp các giao dịch trực tuyến an toàn hơn, mà còn tạo tiền đề để doanh nghiệp và người dân mạnh dạn tham gia sâu vào hoạt động kinh tế số.
Các đại biểu dự lễ khai mạc Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6.
Hợp tác khu vực: Động lực chung để không ai bị bỏ lại phía sau
Một trong những điểm nổi bật của hội nghị là cam kết mở rộng hợp tác để thu hẹp khoảng cách số giữa các quốc gia thành viên. Sự tham gia của Timor-Leste tại ADGMIN 6 với tư cách thành viên đầy đủ thể hiện tinh thần gắn kết và quyết tâm bảo đảm tính bao trùm của cộng đồng ASEAN trong chuyển đổi số.
Các sáng kiến như kết nối hạ tầng số, chia sẻ dữ liệu, phát triển AI, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hay thúc đẩy kinh tế số xuyên biên giới tiếp tục được đẩy mạnh. Hợp tác sâu rộng giúp ASEAN tạo ra một thị trường số rộng lớn, tiềm năng và có sức cạnh tranh toàn cầu.
Thông điệp xuyên suốt của ADGMIN 6 cho thấy ASEAN đang chủ động định hình tương lai số của mình. Nếu giai đoạn trước tập trung về hạ tầng, thì giai đoạn hiện nay là của tri thức, dữ liệu và trí tuệ.
Một ASEAN kết nối trí tuệ không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần củng cố hòa bình, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao chất lượng sống cho người dân. ASEAN đã sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới nơi mọi quốc gia đều có cơ hội phát triển và không ai bị bỏ lại phía sau.
Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của khu vực. Từ nền tảng kết nối số, ASEAN đang mạnh mẽ chuyển sang giai đoạn kết nối trí tuệ một giai đoạn đòi hỏi sự liên kết sâu rộng hơn, tầm nhìn dài hạn hơn và cam kết mạnh mẽ hơn từ tất cả các quốc gia thành viên.
Với định hướng dữ liệu và AI là trụ cột, ASEAN đang xây dựng một cộng đồng số thống nhất, an toàn và thịnh vượng nơi mọi nguồn lực tri thức được chia sẻ, mọi cơ hội phát triển được mở rộng và mọi người dân đều được hưởng lợi từ thành quả của chuyển đổi số.
