Ngày 08/9/2026, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học xây dựng Đề án "Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2030". Hội thảo tập trung góp ý, hoàn thiện dự thảo Đề án, xác định các bài toán ứng dụng, hạ tầng, công nghệ và cơ chế quản lý để triển khai thí điểm.
Việc xây dựng Đề án được đưa vào Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và đã được Thủ tướng Chính phủ thống nhất, cho phép tại Thông báo số 4392/VPCP-QHĐP ngày 14/5/2026. Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, chuyên gia xây dựng Đề án.
Mở không gian phát triển kinh tế mới
Đà Nẵng có nhiều điều kiện để nghiên cứu, triển khai kinh tế không gian tầm thấp với cấu trúc địa hình đa dạng, từ đô thị, ven biển, sông, biển đảo đến khu công nghệ cao, cảng biển, sân bay, trung tâm logistics và Khu thương mại tự do. Thành phố cũng có vùng đồi núi, rừng và nhiều khu vực khó tiếp cận khi xảy ra thiên tai, sạt lở, lũ quét hay cháy rừng.
Cùng với lợi thế về địa hình, Đà Nẵng đang tập trung phát triển khoa học và công nghệ, nhất là vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và các mô hình thử nghiệm có kiểm soát. Đây là nền tảng để nghiên cứu khai thác không gian tầm thấp, tạo thêm dư địa cho các hoạt động kinh tế - xã hội mới.
Phát biểu tại Hội thảo, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, không gian tầm thấp cần được nhìn nhận như một không gian phát triển kinh tế - xã hội mới, với sự kết hợp đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ và chính sách, qua đó góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố.
Toàn cảnh Hội thảo.
Theo dự thảo Đề án, bài toán đặt ra không chỉ là đưa phương tiện bay không người lái (UAV) vào một số lĩnh vực riêng lẻ, mà từng bước hình thành hệ sinh thái có sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các chủ thể công nghệ.
Không gian tầm thấp dưới 1.000 m được xác định là nguồn tài nguyên mới cần được tổ chức khai thác phù hợp. Cách tiếp cận được xây dựng theo chuỗi giá trị từ trung nguồn đến hạ nguồn, phát triển các dịch vụ và mô hình kinh doanh mới dựa trên UAV, dữ liệu và nền tảng công nghệ.
Cùng với yêu cầu phát triển, thành phố đặc biệt lưu ý các vấn đề về kỹ thuật, phân vai giữa Nhà nước và thị trường, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đồng thời đặt yêu cầu bảo đảm an ninh, quốc phòng, chủ quyền vùng trời và an toàn dữ liệu ở mức cao nhất.
Công nghệ giải quyết các bài toán thực tiễn
Giai đoạn thí điểm dự kiến kéo dài 18 tháng, từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2028. Đà Nẵng đặt mục tiêu triển khai ít nhất 3 dịch vụ bay tầm thấp, thu hút 5 doanh nghiệp tham gia bay và 10 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị. Các hoạt động thí điểm hướng tới giảm trung bình 40% thời gian và 30% chi phí vận chuyển.
Các lĩnh vực ưu tiên gồm logistics; du lịch; y tế, cứu nạn, cứu hộ; nông nghiệp, lâm nghiệp; quản lý đô thị và môi trường. Hoạt động thử nghiệm được tổ chức trong các vùng bay quy hoạch trước, kết hợp xây dựng hạ tầng kỹ thuật và công nghệ dùng chung như hệ thống quản lý giao thông bay (UTM), Trung tâm điều hành IOC và cơ chế phối hợp liên ngành nhằm bảo đảm an toàn, an ninh và quốc phòng.
Để vận hành hệ sinh thái này, trí tuệ nhân tạo (AI), mạng di động 5G/6G, dữ liệu bản đồ 3D và hệ thống UTM dùng chung được xác định là những cấu phần công nghệ quan trọng.
Từ thực tiễn, nhiều bài toán có khả năng ứng dụng được đặt ra như vận chuyển y tế khẩn cấp, giao hàng hỏa tốc đến khu vực đảo, giám sát và bảo vệ rừng, ứng phó thiên tai, quản lý tài nguyên, định danh vùng gỗ rừng trồng đáp ứng các quy định chống phá rừng. Việc triển khai các ứng dụng này đồng thời đòi hỏi nền tảng dữ liệu và công nghệ phù hợp để bảo vệ thông tin nhạy cảm.
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát là một trong những nội dung then chốt của Đề án. Các ý kiến tại Hội thảo cho rằng, sandbox cần được thiết kế để tạo không gian cho doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ, đồng thời kiểm soát chặt chẽ các rủi ro liên quan đến vùng trời, an toàn hàng không, dữ liệu, quốc phòng và an ninh.
Mô hình "chấp thuận số" (Digital Approval) cũng được đề xuất nhằm từng bước tự động hóa quy trình quản lý đối với các chuyến bay lặp lại có tần suất cao.
Về nguồn lực, mô hình hợp tác công tư (PPP) được xem là hướng tiếp cận phù hợp. Trong đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, xây dựng môi trường thử nghiệm và có thể trở thành "khách hàng mỏ neo" thông qua đặt hàng các dịch vụ ban đầu, góp phần tạo thị trường cho sản phẩm, dịch vụ mới.
Xây dựng năng lực nghiên cứu, đào tạo và sản xuất UAV
Đề án đề xuất 4 khu vực thử nghiệm gồm phường Sơn Trà, phường Ngũ Hành Sơn, phường Tam Kỳ và xã Tiên Phước, gắn với các nhóm nhu cầu như du lịch, giao hàng, quản lý đô thị, cứu hộ cứu nạn, cấp cứu và nông nghiệp. Việc xác định khu vực và tuyến bay theo nhu cầu thực tế nhằm kiểm chứng hiệu quả của từng mô hình trước khi mở rộng.
Bên cạnh mục tiêu về dịch vụ và doanh nghiệp, đến đầu năm 2028, thành phố dự kiến có 5 trường đại học có môn học về kinh tế không gian tầm thấp. Từ năm 2028, Đà Nẵng sẽ mở rộng các hoạt động, từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp.
Thành phố đồng thời chuẩn bị triển khai khu nghiên cứu, sản xuất, đào tạo, huấn luyện và thử nghiệm UAV khu vực miền Trung, gắn với phát triển vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, phục vụ cả mục tiêu phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh, quốc phòng.
Đà Nẵng sẽ mở rộng các hoạt động, từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp.
Đề án dự kiến được đánh giá theo từng giai đoạn. Sau 6 tháng sẽ sơ kết giai đoạn đầu, tập trung đánh giá kết quả triển khai, hiệu quả, quy trình cấp phép và vận hành an toàn. Sau 12 tháng tiếp tục đánh giá tính khả thi của các dịch vụ, bài toán ứng dụng và hiệu quả kinh tế - xã hội. Sau 18 tháng sẽ tổng kết toàn diện, làm cơ sở kiến nghị hoàn thiện chính sách và xây dựng phương án triển khai chính thức.
Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng được giao làm đầu mối rà soát các dịch vụ ưu tiên, xác định mô hình phân bổ đầu tư công - tư, thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học trong nghiên cứu và chuyển giao công nghệ.
Theo định hướng của thành phố, kinh tế không gian tầm thấp sẽ được triển khai theo mô hình "mở có kiểm soát", vừa tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, vừa bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh.
Thông qua giai đoạn thí điểm, Đà Nẵng đặt mục tiêu từng bước xây dựng năng lực nghiên cứu, đào tạo, sản xuất, thử nghiệm và ứng dụng UAV; thúc đẩy làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới. Đây là cơ sở để thành phố hướng tới trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về kinh tế không gian tầm thấp của khu vực, hình thành hệ sinh thái toàn diện vào năm 2030 theo hướng an toàn, hiệu quả và bền vững.
