Đặt hàng nghiên cứu từ bài toán lớn của từng ngành hàng nông nghiệp

Thông tin được Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính đưa ra tại Hội nghị “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp - khu vực phía Nam”, tổ chức ngày 02/11/2026 tại Cần Thơ.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an đồng chủ trì Hội nghị.

Tập trung nguồn lực cho công nghệ chiến lược

Tại hội nghị, Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức đầu tư, tổ chức nghiên cứu và ứng dụng KH&CN trong nông nghiệp. Nguồn lực cần tập trung vào những công nghệ giải quyết được bài toán lớn của từng ngành hàng, gắn nghiên cứu với sản xuất, doanh nghiệp và nhu cầu thị trường.

Thứ trưởng Trần Trung Tính phát biểu tại Hội nghị.

Năm 2026, kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tăng khoảng 35% so với năm 2025. 

Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia phục vụ nông nghiệp do Bộ KH&CN trực tiếp quản lý tăng 44%, từ 101 tỉ đồng lên 145,5 tỉ đồng. Trong đó, kinh phí nghiên cứu tăng gần gấp đôi, từ 52,3 tỉ đồng lên 100,6 tỉ đồng. Kinh phí cho hoạt động tiêu chuẩn, chỉ dẫn địa lý và sở hữu trí tuệ tăng từ 19,7 tỉ đồng lên 39,3 tỉ đồng.

Đến ngày 23/10/2026, hai nhiệm vụ công nghệ chiến lược đã đạt yêu cầu, với tổng kinh phí 61 tỉ đồng. Cụ thể, 45 tỉ đồng dành cho nghiên cứu chọn giống cá tra bằng công nghệ hệ gen nhằm nâng cao khả năng tăng trưởng, kháng bệnh; 16 tỉ đồng dành cho phát triển công nghệ lõi sản xuất vaccine thú y thế hệ mới.

Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, các nhiệm vụ này thể hiện định hướng tập trung nguồn lực vào công nghệ có khả năng tác động trực tiếp đến sản xuất, khắc phục tình trạng đầu tư phân tán cho nhiều đề tài riêng lẻ.

Doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu

Giai đoạn 2026–2035, Bộ KH&CN định hướng chuyển từ triển khai các đề tài riêng lẻ sang giải quyết bài toán lớn của từng ngành hàng, gắn nghiên cứu với sản phẩm và nhu cầu thị trường.

Đến năm 2030, Bộ phấn đấu ít nhất 50% nhiệm vụ đặt hàng có doanh nghiệp chủ trì hoặc tham gia, với vốn đối ứng tối thiểu 40%. 

Giai đoạn 2031–2035, hai tỷ lệ này dự kiến nâng lên tương ứng 60% và 50%.

Để triển khai, Thứ trưởng Trần Trung Tính đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định các bài toán công nghệ lớn theo nguyên tắc “6 rõ”: Rõ việc, rõ cơ quan chủ trì, rõ doanh nghiệp nhận chuyển giao, rõ nguồn lực, rõ lộ trình và rõ kết quả; Danh mục nhiệm vụ cần được gửi trước ngày 15/12/2026 để chuẩn bị đặt hàng năm 2027.

Bộ KH&CN cũng kiến nghị cho phép một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược về giống và vaccine thú y triển khai trong 5–6 năm, gắn tiến độ giải ngân với kết quả đánh giá hằng năm.

Toàn cảnh Hội nghị.

Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh, định hướng thời gian tới là giảm số lượng nhiệm vụ, tăng quy mô, tập trung đầu tư và huy động doanh nghiệp tham gia ngay từ đầu. Hiệu quả nghiên cứu phải được đánh giá bằng đóng góp thực chất vào tăng trưởng nông nghiệp, thay vì chỉ dừng ở sản phẩm khoa học.

Đưa doanh nghiệp vào trung tâm của quá trình nghiên cứu và ứng dụng cũng là đưa nhu cầu sản xuất, thị trường đến gần hơn với nhà khoa học. Kết quả nghiên cứu cần đi vào sản xuất, giúp nâng cao năng suất, giá trị và sức cạnh tranh của từng ngành hàng, góp phần tạo nền tảng tăng trưởng bền vững cho nông nghiệp Việt Nam.