Theo số liệu thống kê, trong 4 tháng đầu năm 2026, cả nước có 119,4 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động. Cùng thời gian này cũng có tới 108,9 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Điều này cho thấy sức chống chịu của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực DNNVV, vẫn còn nhiều hạn chế trước những khó khăn của môi trường kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho khu vực doanh nghiệp.
Nghị quyết khẳng định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc dân, đồng thời yêu cầu xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, bình đẳng, tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ, bền vững.
Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng DNNVV hiện chiếm phần lớn số lượng doanh nghiệp cả nước, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng, việc làm và ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, khu vực này vẫn đang gặp nhiều rào cản trong tiếp cận vốn, đất đai và các nguồn lực phát triển.
Theo ông Thân, yêu cầu tài sản bảo đảm khi vay vốn ngân hàng vẫn là trở ngại lớn đối với nhiều doanh nghiệp. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất còn ở mức cao khiến doanh nghiệp e ngại mở rộng đầu tư. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính ở nhiều lĩnh vực vẫn còn phức tạp, làm tăng chi phí và thời gian thực hiện cho doanh nghiệp.
Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng những khó khăn này cũng chính là các điểm nghẽn mà Nghị quyết 68 hướng tới tháo gỡ. Không chỉ nhấn mạnh yêu cầu cải cách thể chế, nghị quyết còn đề cao việc bảo đảm quyền tiếp cận công bằng các nguồn lực như vốn, đất đai, khoa học công nghệ và cơ hội kinh doanh cho khu vực kinh tế tư nhân.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa còn nhiều khó khăn cần tháo gỡ.
PGS.TS Lê Xuân Bá nhận định, mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhưng hiệu quả thực thi chưa đồng đều. Trong thực tế, DNNVV vẫn gặp bất lợi hơn trong tiếp cận tín dụng, đất đai và các chương trình hỗ trợ phát triển. Chi phí không chính thức và những rào cản hành chính vẫn làm gia tăng gánh nặng cho doanh nghiệp.
Các chuyên gia cho rằng, để hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết 68, điều quan trọng không chỉ nằm ở việc ban hành chính sách mà còn ở khâu tổ chức thực hiện. Nhà nước cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và dễ dự đoán.
Theo TS Trần Du Lịch, tinh thần cốt lõi của Nghị quyết 68 là tạo lập môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển. Muốn vậy, doanh nghiệp phải được cạnh tranh bình đẳng và được tiếp cận công bằng các nguồn lực phát triển. "Doanh nghiệp được nuôi dưỡng trước hết bằng môi trường kinh doanh lành mạnh chứ không chỉ bằng các chính sách hỗ trợ", ông nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp hiện nay đã tương đối đầy đủ, nhưng điểm nghẽn lớn nhất vẫn là khâu thực thi. Tình trạng "trên nóng, dưới lạnh" khiến nhiều chủ trương đúng đắn chưa đi vào cuộc sống, làm giảm hiệu quả của các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao và phát triển bền vững, khu vực DNNVV được kỳ vọng sẽ trở thành lực lượng tiên phong hiện thực hóa các mục tiêu của Nghị quyết 68. Để doanh nghiệp có thể "nghĩ lớn, làm lớn", cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, bảo đảm quyền tiếp cận bình đẳng các nguồn lực và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.
Khi những điểm nghẽn được tháo gỡ, cộng đồng DNNVV sẽ có thêm động lực mở rộng đầu tư, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh, qua đó đóng góp mạnh mẽ hơn cho sự phát triển của nền kinh tế đất nước.