Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 101/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp hướng dẫn thi hành Luật Chuyển giao công nghệ.
Nghị định gồm 8 chương, 69 điều, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026.
Ngoài các chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ, Nghị định còn quy định về thẩm định công nghệ; quản lý hoạt động chuyển giao; kiểm tra, giám sát công nghệ trong dự án đầu tư; điều kiện hoạt động của tổ chức đánh giá, thẩm định giá và giám định công nghệ.
Điểm đáng chú ý là chính sách hỗ trợ không chỉ dành cho bên chuyển giao hoặc nhận chuyển giao công nghệ, mà còn hướng tới hình thành mối liên kết giữa doanh nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và các tổ chức trung gian.
Đưa công nghệ từ viện, trường vào doanh nghiệp
Theo Nghị định số 101/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp có dự án thuộc ngành, nghề hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư, khi nhận chuyển giao công nghệ từ tổ chức khoa học và công nghệ, có thể được hỗ trợ thông qua các chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Để được xem xét hỗ trợ, doanh nghiệp phải có dự án thuộc diện ưu đãi theo pháp luật về đầu tư; đồng thời có hợp đồng chuyển giao công nghệ hoặc giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ trong trường hợp pháp luật yêu cầu.
Chính sách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng, đổi mới công nghệ.
Nghị định số 101/2026/NĐ-CP khuyến khích doanh nghiệp hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và các tổ chức trong, ngoài nước để phát triển, hoàn thiện và thử nghiệm công nghệ.
Hoạt động hợp tác có thể bắt đầu từ bài toán cụ thể của doanh nghiệp. Từ đó, các bên cùng nghiên cứu, chế tạo sản phẩm mẫu, thử nghiệm, trình diễn, kiểm nghiệm, hiệu chỉnh dây chuyền và từng bước làm chủ công nghệ.
Kết quả nghiên cứu từ viện, trường có thể được chuyển giao, thương mại hóa hoặc phát triển thành doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Các bên cũng được khuyến khích liên kết theo chuỗi giá trị, tổ chức hoạt động ươm tạo và tăng tốc doanh nghiệp khoa học và công nghệ.
Sự hợp tác còn được mở rộng sang đào tạo nhân lực. Doanh nghiệp có thể đặt hàng đào tạo, trao đổi chuyên gia với viện, trường; tiếp nhận sinh viên, nghiên cứu viên và kỹ sư đến thực tập, làm việc gắn với nhiệm vụ nghiên cứu, đổi mới công nghệ.
Một hướng khác là cùng đầu tư, quản lý và khai thác phòng thí nghiệm, cơ sở kỹ thuật, trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian thử nghiệm và trình diễn công nghệ. Dữ liệu về công nghệ, tài sản trí tuệ, kết quả nghiên cứu, nhu cầu thị trường và chuyên gia cũng có thể được kết nối, chia sẻ trên các nền tảng số.
Doanh nghiệp và tổ chức tham gia những mô hình hợp tác này được ưu tiên xem xét đặt hàng, giao trực tiếp hoặc tuyển chọn thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Các đơn vị còn có thể được ưu tiên sử dụng phòng thí nghiệm, cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo, không gian thử nghiệm, nền tảng số và cơ sở dữ liệu; đồng thời được xem xét hỗ trợ từ Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, các quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, ngành, địa phương cùng những nguồn hợp pháp khác.
Các tổ chức, doanh nghiệp cũng được ưu tiên kết nối với mạng lưới đổi mới sáng tạo, tham gia sự kiện, diễn đàn công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong nước, quốc tế; đồng thời được xem xét tôn vinh, khen thưởng theo quy định.
Mở rộng hỗ trợ đến doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ kinh doanh
Nghị định số 101/2026/NĐ-CP xác định bên chuyển giao, bên nhận chuyển giao công nghệ và tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ đều có thể được Nhà nước hỗ trợ.
Các chủ thể này được ưu tiên xem xét đặt hàng thực hiện nhiệm vụ; hỗ trợ nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ; đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo thông qua hệ thống quỹ và các nguồn lực hợp pháp.
Chính sách mới đồng thời hướng đến doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể và cá nhân kinh doanh - những đối tượng thường gặp khó khăn về vốn, nhân lực và khả năng tiếp cận công nghệ.
Mạng lưới tổ chức hỗ trợ các nhóm này được ưu tiên đầu tư từ ngân sách nhà nước dành cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc hỗ trợ có thể thực hiện thông qua chương trình, nhiệm vụ khoa học và công nghệ; giao nhiệm vụ, đặt hàng; xây dựng câu lạc bộ, diễn đàn kết nối hoặc tham gia các nền tảng, mạng lưới trong nước và quốc tế.
Kinh phí thực hiện được bố trí từ nguồn sự nghiệp khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia; các quỹ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của bộ, ngành, địa phương; cùng các chương trình, nhiệm vụ có liên quan.
Với bốn nhóm chính sách, Nghị định số 101/2026/NĐ-CP hướng nguồn lực hỗ trợ đến toàn bộ quá trình đổi mới công nghệ, từ tìm kiếm đối tác, nghiên cứu, thử nghiệm đến chuyển giao và đưa công nghệ vào sản xuất. Doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm, còn viện nghiên cứu, trường đại học, quỹ và tổ chức trung gian trở thành những mắt xích giúp công nghệ đi nhanh hơn từ phòng thí nghiệm đến thị trường.
