Doanh nghiệp nâng tầm cạnh tranh từ tiêu chuẩn ISO 26000

Trong bối cảnh phát triển kinh tế gắn với yêu cầu bền vững và chuyển đổi số ngày càng rõ nét, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) không còn là yếu tố mang tính khuyến khích, mà đã trở thành tiêu chí phản ánh năng lực quản trị và uy tín trên thị trường. Doanh nghiệp hiện đại không chỉ được đo bằng lợi nhuận, mà còn ở cách ứng xử với người lao động, cộng đồng và môi trường.

Đây cũng là một trong những nội dung được nhấn mạnh trong các định hướng lớn về phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt là tinh thần của Nghị quyết 57 về thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo đó, doanh nghiệp được xác định là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đồng thời phải phát triển theo hướng bền vững, có trách nhiệm và minh bạch.

ISO 26000, Chuẩn hóa trách nhiệm xã hội, gia tăng "sức đề kháng" thị trường

Trong hệ thống các công cụ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện CSR, ISO 26000 của Tổ chức Tiêu chuẩn hóa quốc tế được xem là khung hướng dẫn toàn diện. Tiêu chuẩn này không mang tính chứng nhận, mà cung cấp các nguyên tắc và nội dung cốt lõi giúp doanh nghiệp tích hợp trách nhiệm xã hội vào chiến lược và hoạt động.

Việc áp dụng ISO 26000 mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Trước hết là nâng cao uy tín và hình ảnh thương hiệu trong mắt khách hàng, đối tác và cộng đồng. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG), doanh nghiệp thực hiện tốt CSR sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn này góp phần xây dựng môi trường làm việc công bằng, an toàn, từ đó gia tăng sự gắn kết và năng suất của người lao động. Khi các quy trình được chuẩn hóa, chi phí vận hành được tối ưu, doanh nghiệp cũng có thêm dư địa để mở rộng thị trường.

Đáng chú ý, ISO 26000 còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các "hàng rào kỹ thuật mềm" trong thương mại quốc tế, nhất là tại các thị trường yêu cầu cao về lao động, môi trường và minh bạch chuỗi cung ứng.

Điểm mới trong giai đoạn hiện nay là việc thực hiện trách nhiệm xã hội không tách rời chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Theo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại các hội nghị triển khai Nghị quyết 57, doanh nghiệp cần chủ động ứng dụng công nghệ số để nâng cao năng lực quản trị, minh bạch hóa hoạt động và tối ưu hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, ISO 26000 có thể được xem là "khung mềm", còn chuyển đổi số là "công cụ cứng" giúp hiện thực hóa các nguyên tắc trách nhiệm xã hội. 

Chẳng hạn, Ứng dụng nền tảng số để công khai thông tin ESG, truy xuất nguồn gốc sản phẩm; Sử dụng dữ liệu lớn và AI để giám sát điều kiện lao động, an toàn môi trường; Tích hợp tiêu chí CSR vào hệ thống quản trị doanh nghiệp số (ERP, ESG dashboard); Áp dụng công nghệ trong quản lý chuỗi cung ứng nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp doanh nghiệp "làm đúng", mà còn "làm tốt hơn", đúng với tinh thần Nghị quyết 57 là lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.

Từ thực tiễn doanh nghiệp: CSR không còn là "chi phí", mà là "đầu tư"

Thực tế tại Việt Nam cho thấy, nhiều doanh nghiệp đã chủ động tích hợp ISO 26000 vào chiến lược phát triển. Điển hình như Vinamilk với các chương trình phát triển bền vững gắn với môi trường và cộng đồng, hay Công ty Cổ phần May Sông Hồng chú trọng cải thiện điều kiện làm việc, đảm bảo quyền lợi người lao động và minh bạch chuỗi cung ứng.

Một số doanh nghiệp dệt may, da giày cũng đang kết hợp ISO 26000 với các nền tảng số để đáp ứng yêu cầu từ các đối tác quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh các quy định như "cơ chế điều chỉnh biên giới carbon" (CBAM) hay các tiêu chuẩn ESG ngày càng siết chặt.

Các chuyên gia nhận định, việc đầu tư cho trách nhiệm xã hội ban đầu có thể làm tăng chi phí, nhưng về dài hạn sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, nâng cao khả năng chống chịu trước biến động thị trường và gia tăng giá trị thương hiệu.

ISO 26000 phù hợp với mọi loại hình tổ chức, từ doanh nghiệp, cơ quan nhà nước đến tổ chức phi lợi nhuận, bất kể quy mô hay mức độ phát triển. Tiêu chuẩn này dựa trên bảy nguyên tắc cốt lõi: Trách nhiệm giải trình, minh bạch, hành vi đạo đức, tôn trọng lợi ích các bên liên quan, tuân thủ pháp luật, tôn trọng chuẩn mực quốc tế và bảo vệ nhân quyền.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số và phát triển kinh tế xanh theo định hướng của Nghị quyết 57, việc áp dụng ISO 26000 không chỉ là lựa chọn, mà dần trở thành yêu cầu tất yếu. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển bền vững trong dài hạn.