Trong nhiều lĩnh vực, dữ liệu không còn đơn thuần được dùng để lưu trữ thông tin. Dữ liệu có thể giúp doanh nghiệp nhận diện nhu cầu thị trường, phân tích hành vi khách hàng, đánh giá hiệu quả sản phẩm hoặc tìm ra những vấn đề cần giải quyết. Với các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu còn là nguồn đầu vào để huấn luyện, kiểm thử và cải thiện hệ thống.
Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với hoạt động đổi mới sáng tạo. Bên cạnh việc phát triển công nghệ, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu cần quan tâm đến nguồn dữ liệu, chất lượng dữ liệu và cách thức khai thác dữ liệu phù hợp. Một sản phẩm số muốn vận hành hiệu quả không chỉ cần công nghệ tốt mà còn cần nguồn dữ liệu đủ tin cậy để phục vụ quá trình phát triển.
Ảnh minh hoạ.
Đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, dữ liệu cũng có thể mở rộng khả năng thử nghiệm và kiểm chứng kết quả. Khi các nguồn dữ liệu được tổ chức và kết nối hợp lý, nhà nghiên cứu có thêm cơ sở để phân tích, so sánh và phát triển những hướng nghiên cứu mới. Với doanh nghiệp, việc khai thác dữ liệu tốt có thể hỗ trợ quá trình ra quyết định, cải tiến sản phẩm và tìm kiếm cơ hội trên thị trường.
Cùng với đó, việc sử dụng dữ liệu ngày càng gắn với các yêu cầu pháp lý cụ thể. Quyền sử dụng, chia sẻ, bảo vệ dữ liệu, sở hữu trí tuệ và trách nhiệm của các bên đều là những vấn đề cần được xem xét khi đưa dữ liệu vào hoạt động nghiên cứu, sản xuất và kinh doanh. Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo số 93/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/10/2025, là một trong những cơ sở pháp lý quan trọng liên quan đến phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Từ thực tế đó, việc cập nhật chính sách và quy định pháp luật có ý nghĩa thiết thực đối với doanh nghiệp, nhà nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức có hoạt động liên quan đến công nghệ. Nắm được quy định không chỉ giúp hạn chế rủi ro trong quá trình khai thác dữ liệu mà còn giúp các chủ thể nhận diện rõ hơn những điều kiện để đưa kết quả nghiên cứu, sản phẩm công nghệ vào thực tiễn.
Khi dữ liệu ngày càng trở thành nguyên liệu cho những sản phẩm và giải pháp mới, năng lực đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở việc sở hữu công nghệ, mà còn ở khả năng biến dữ liệu thành tri thức, biến tri thức thành giải pháp và đưa giải pháp vào thực tiễn.
