Tăng cường kết nối, phối hợp hành động vì hệ sinh thái số bền vững
Tại Phiên họp, các Bộ trưởng và Trưởng đoàn tập trung trao đổi các ưu tiên chiến lược, thúc đẩy kết nối và phối hợp hành động, hướng tới xây dựng hệ sinh thái số ASEAN liên thông, an toàn và bền vững.
Đoàn Chủ tịch điều hành Phiên họp.
Hội nghị ADGMIN là cơ chế hợp tác cấp cao nhất của ASEAN trong lĩnh vực công nghệ số, được thiết lập lần đầu năm 2001, với tên gọi Hội nghị Bộ trưởng Viễn thông và Công nghệ thông tin ASEAN (TELMIN). Năm 2019, diễn đàn đổi tên thành Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN), đánh dấu bước chuyển từ phát triển công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) sang thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện.
Kể từ Hội nghị ADGMIN lần thứ nhất được tổ chức vào tháng 01/2020, Hội nghị đã được tổ chức thường niên và luân phiên giữa các quốc gia thành viên. Hội nghị đóng vai trò định hướng chiến lược và kế hoạch triển khai các chủ trương hợp tác số của ASEAN, đồng thời tăng cường kết nối giữa khu vực với các nước đối thoại và các tổ chức quốc tế.
Trong năm 2026, với trách nhiệm là quốc gia thành viên ASEAN, Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị ADGMIN lần thứ 6, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, tích cực và có trách nhiệm của Việt Nam trong hợp tác số của khu vực.
Tại mỗi kỳ họp, các Bộ trưởng Số ASEAN cùng rà soát tiến độ triển khai các sáng kiến và chương trình hợp tác, thảo luận những vấn đề chiến lược và thách thức mới nổi trong lĩnh vực số. Đồng thời, thống nhất định hướng và ưu tiên hợp tác nhằm thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN số kết nối, đổi mới sáng tạo, an toàn, tin cậy và bao trùm.
Hội nghị năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi lần đầu tiên Timor-Leste tham dự ADGMIN với tư cách là thành viên đầy đủ. Hội nghị có vai trò quan trọng trong việc định hướng chiến lược, xây dựng chính sách và thúc đẩy hợp tác số trong ASEAN, đồng thời tăng cường hợp tác giữa ASEAN với các đối tác và tổ chức quốc tế trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.
Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 không đơn thuần là một sự kiện thường niên, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị và tầm nhìn chiến lược của ASEAN trong việc chuyển từ giai đoạn kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ, nơi công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và đổi mới sáng tạo trở thành động lực cốt lõi cho tăng trưởng, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.
Trên cương vị Chủ tịch Hội nghị ADGMIN lần thứ 6, Bộ trưởng Bộ KH&CN Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, ý nghĩa của chủ đề Hội nghị năm nay "ASEAN Thích ứng: Từ kết nối hạ tầng đến kết nối trí tuệ" phản ánh bước chuyển quan trọng trong tư duy hợp tác số của ASEAN, từ mở rộng kết nối kỹ thuật sang khai thác trí tuệ, dữ liệu và giá trị được tạo ra từ các kết nối đó nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và năng lực quản trị của các chính phủ.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đánh giá cao và bày tỏ sự ấn tượng trước những tiến triển đáng kể trong triển khai Kế hoạch Tổng thể Số ASEAN 2025, cũng như sự hợp tác hiệu quả với các Đối tác Đối thoại trong việc hiện thực hóa các mục tiêu và khát vọng chung của ASEAN. Đồng thời, Bộ trưởng bày tỏ tin tưởng rằng Hội nghị sẽ mang lại một cơ hội quý báu để ASEAN cùng trao đổi quan điểm, thúc đẩy các nỗ lực chung nhằm xây dựng một Kế hoạch Tổng thể Số mới cho tương lai của ASEAN.
Với tư cách là các Quốc gia Thành viên ASEAN, chúng ta mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác chặt chẽ để cùng định hình một tương lai số chung của khu vực.
Các Bộ trưởng và Trưởng đoàn trao đổi tại Phiên họp.
Kết nối trí tuệ trở thành sức mạnh chung của ASEAN
Phát biểu tại Phiên họp, Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân thay mặt đoàn Việt Nam, cảm ơn các quốc gia thành viên ASEAN đã ủng hộ chủ đề Hội nghị ADGMIN lần thứ 6.
Theo Thứ trưởng, khi kết nối số đã trở nên phổ biến, nhiệm vụ then chốt đặt ra là khai thác kết nối một cách hiệu quả hơn, có trách nhiệm hơn và bền vững hơn.
Thứ trưởng Thường trực Bộ KH&CN Vũ Hải Quân phát biểu tại Phiên họp.
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, thích ứng không còn là sự phản ứng thụ động, mà là chủ động định hình tương lai.
Việc chuyển từ kết nối hạ tầng sang kết nối trí tuệ không chỉ là câu chuyện về công nghệ mới, mà còn là việc nâng cao cách chúng ta sử dụng dữ liệu, công nghệ và tri thức để phục vụ phát triển dài hạn.
Chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam, Thứ trưởng Thường trực Vũ Hải Quân nhấn mạnh, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong một hệ sinh thái học hỏi và linh hoạt.
Việt Nam đang chuyển từ các giải pháp số rời rạc sang các nền tảng dùng chung, khai thác dữ liệu hiệu quả hơn cho hoạch định chính sách, đồng thời tăng cường hợp tác giữa Chính phủ, doanh nghiệp và các cơ sở nghiên cứu. Đồng thời, Việt Nam tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý cho kỷ nguyên số, bao gồm các Luật về khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và dữ liệu, theo hướng kết hợp giữa các quy định rõ ràng và mô hình quản trị linh hoạt.
Các Bộ trưởng và Trưởng đoàn các nước tại Phiên họp.
Ở cấp độ khu vực, ASEAN có cơ hội lớn để xây dựng một không gian kết nối trí tuệ, không chỉ liên kết về hạ tầng mà còn về tiêu chuẩn, tri thức và năng lực. Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức như sự chênh lệch về năng lực và chính sách còn phân tán. Trên cơ sở đó, Việt Nam đề xuất ba định hướng hợp tác của ASEAN, đó là:
Kết nối năng lực, thông qua tăng cường chia sẻ dữ liệu, khả năng tương tác và hỗ trợ lẫn nhau; thúc đẩy các ứng dụng AI thiết thực và phù hợp, khai thác dữ liệu và ngôn ngữ trong khu vực, đặc biệt nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, nông dân và khu vực công; tiếp tục quản trị thích ứng thông qua thử nghiệm chính sách, đối thoại chính sách và hợp tác kỹ thuật, đồng thời tôn trọng sự đa dạng của ASEAN. Cùng với đó là đầu tư cho con người và kỹ năng số là yếu tố then chốt để bảo đảm kết nối trí tuệ trở thành sức mạnh chung của toàn ASEAN.
Những cam kết và định hướng tại Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 sẽ tạo nền tảng thể chế đồng bộ, hạ tầng liên kết thông suốt và không gian số an toàn, qua đó mở ra cơ hội phát triển bứt phá cho mọi quốc gia thành viên, thu hẹp khoảng cách số và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
Từ đó, ASEAN tăng cường sức cạnh tranh và vị thế trên trường quốc tế, khẳng định vai trò tiên phong trong quản trị công nghệ mới, đặc biệt là AI; tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tham gia sâu rộng vào chuỗi giá trị số toàn cầu. Củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp và đối tác quốc tế vào một ASEAN đoàn kết, năng động và đáng tin cậy. Thông qua đó, góp phần hiện thực hóa tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045, xây dựng một ASEAN đoàn kết, năng động, sáng tạo và phát triển bền vững, nơi công nghệ số thực sự phục vụ con người.
