Bỏ qua đến nội dung chính
Tiếng Việt English

Chọn ngôn ngữ

Gắn pháp luật với thực tiễn, đưa AI vào đúng bài toán cần giải

Pháp luật về trí tuệ nhân tạo (AI) chỉ phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành những nguyên tắc và yêu cầu cụ thể trong quá trình ứng dụng. Bộ Khoa học và Công nghệ yêu cầu các cơ quan, địa phương bắt đầu từ bài toán thực tiễn, kiểm chứng kết quả AI, kiểm soát rủi ro và xác định rõ trách nhiệm của con người, thay vì triển khai công nghệ theo phong trào.

Phát biểu tại Hội nghị tập huấn triển khai Luật và các văn bản dưới luật về trí tuệ nhân tạo (AI) ngày 18/9/2026 tại TP. Hồ Chí Minh, Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính nhấn mạnh 3 yêu cầu trọng tâm: (1) Hiểu đúng, thống nhất cách tiếp cận đối với Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành; (2) Gắn triển khai pháp luật với nhu cầu ứng dụng AI thực tế, bắt đầu từ những bài toán cụ thể của từng cơ quan, địa phương; (3) Đặc biệt coi trọng quản trị rủi ro và trách nhiệm khi sử dụng AI.

Theo Thứ trưởng, AI có thể hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức nâng cao hiệu quả công việc, từ tìm kiếm, tổng hợp, phân tích thông tin đến hỗ trợ soạn thảo và ra quyết định. Tuy nhiên, AI không thay thế trách nhiệm của con người. Kết quả do AI tạo ra phải được kiểm tra, đánh giá trước khi sử dụng trong hoạt động công vụ.

Đây cũng là nguyên tắc quan trọng để tránh tình trạng phụ thuộc vào công nghệ hoặc coi kết quả do AI tạo ra là thông tin mặc nhiên chính xác.

Gắn pháp luật với thực tiễn, đưa AI vào đúng bài toán cần giải- Ảnh 1.

Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính phát biểu tại Hội nghị.

Quản trị rủi ro để AI phát triển an toàn

Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia cho biết, Việt Nam lựa chọn hướng quản trị AI theo cách cân bằng giữa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiểm soát rủi ro.

Khung pháp lý về AI được xây dựng trên nền tảng Luật Trí tuệ nhân tạo, kết hợp các văn bản hướng dẫn, danh mục hệ thống AI rủi ro cao, danh mục dữ liệu phục vụ phát triển AI và các công cụ quản lý đạo đức AI. Các hệ thống AI được phân loại theo 3 mức độ rủi ro cao, trung bình và thấp, với yêu cầu quản lý tương ứng. 

Cùng với hoàn thiện hành lang pháp lý, Việt Nam định hướng triển khai thử nghiệm có kiểm soát, phát triển nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp, startup và xây dựng dữ liệu phục vụ phát triển AI. Mục tiêu là tạo không gian cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm các yêu cầu về an toàn, trách nhiệm và quyền lợi của người sử dụng.

Ở cấp độ thực thi, yêu cầu quản trị được đặt ra ngay từ cách thức sử dụng AI. Người dùng cần kiểm chứng nguồn thông tin, căn cứ và hiệu lực của văn bản; không đưa dữ liệu mật, dữ liệu nhạy cảm hoặc dự thảo chưa được phê duyệt lên các nền tảng AI công cộng.

AI chỉ đưa ra gợi ý, còn trách nhiệm quyết định thuộc về cơ quan, người có thẩm quyền. Do đó, việc lưu vết xử lý, bảo đảm minh bạch và gắn nhãn đối với nội dung giả mạo cần được chú trọng trong quá trình triển khai.

Gắn pháp luật với thực tiễn, đưa AI vào đúng bài toán cần giải- Ảnh 2.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Trang, Quyền Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia phát biểu tại Hội nghị.

Đưa AI từ thử nghiệm vào giải quyết bài toán cụ thể

Theo đại diện Sở KH&CN TP. Hồ Chí Minh, tại Thành phố, AI đang được định hướng ứng dụng vào các bài toán như điều khiển giao thông, giảm ùn tắc, hỗ trợ thủ tục hành chính, phân tích dữ liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành, y tế, giáo dục, du lịch và quản lý đô thị. Yêu cầu quan trọng là xác định rõ bài toán, dữ liệu, giải pháp AI, người sử dụng, kết quả đầu ra và tiêu chí đánh giá hiệu quả. Cách tiếp cận này giúp tránh triển khai công nghệ theo phong trào, đồng thời tạo cơ sở lựa chọn và nhân rộng những mô hình có hiệu quả.

Thực tế, TP. Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều hoạt động nâng cao năng lực AI cho đội ngũ. 

Năm 2025, Thành phố tổ chức hai đợt tập huấn trực tuyến với 794 điểm cầu, thu hút 21.540 lượt người tham dự và 9 lớp trực tiếp với 2.500 học viên. 

Năm 2026, Thành phố hướng dẫn 558 lãnh đạo cấp phòng sử dụng trợ lý AI có bản quyền và tổ chức các lớp AI trong phong trào "Bình dân học vụ số", với khoảng 4.000 lượt người tham gia.

Tuy vậy, năng lực sử dụng chỉ là một điều kiện. Để AI tạo ra giá trị bền vững, Thành phố đặt yêu cầu duy trì sự kiểm soát của con người đối với các quyết định quan trọng; tăng cường quản trị rủi ro, minh bạch và khả năng giải trình; bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời phát triển hạ tầng dữ liệu, năng lực tính toán và an toàn thông tin.

Gắn pháp luật với thực tiễn, đưa AI vào đúng bài toán cần giải- Ảnh 3.

Toàn cảnh Hội nghị.

Từ thực tiễn này, yêu cầu đối với các cơ quan, địa phương là chủ động rà soát nhu cầu, lựa chọn bài toán phù hợp và chia sẻ những mô hình có hiệu quả. 

Thứ trưởng Bộ KH&CN Trần Trung Tính đề nghị các Sở KH&CN phát huy vai trò đầu mối trong quá trình này, góp phần đưa các quy định pháp luật về AI vào thực tiễn ứng dụng.

Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học sẽ tạo thêm điều kiện để các giải pháp AI được thử nghiệm, đánh giá và hoàn thiện trước khi nhân rộng.

Vì thế, đưa AI vào cuộc sống vì thế không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Đó là quá trình kết nối pháp luật, dữ liệu, bài toán thực tiễn, năng lực con người và cơ chế chịu trách nhiệm. 

Khi mỗi ứng dụng được bắt đầu từ một nhu cầu cụ thể, có tiêu chí đánh giá rõ ràng và được đặt trong khuôn khổ quản trị phù hợp, AI mới có thể chuyển từ công cụ thử nghiệm thành năng lực thực sự phục vụ quản lý, sản xuất và đời sống.

Gắn pháp luật với thực tiễn, đưa AI vào đúng bài toán cần giải- Ảnh 4.

Thứ trưởng Trần Trung Tính tham quan gian hàng tại Hội nghị.

Gắn pháp luật với thực tiễn, đưa AI vào đúng bài toán cần giải- Ảnh 5.

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm.

Trung tâm Truyền thông KH&CN
Phản ánh, kiến nghị văn bản
quy phạm pháp luật

Nghiên cứu cơ bản và ứng dụng công nghệ cao.

Xem thêm
Dịch vụ hành chính công

Thông tin về Dịch vụ hành chính công Bộ Khoa học và Công nghệ; Hệ thống thông tin giải quyết TTHC

Xem thêm
Sản phẩm dịch vụ,
KHCN, ĐMST

Thông tin giới thiệu về các sản phẩm, dịch vụ ngành Khoa học và Công nghệ

Xem thêm
Make in VietNam

Thông tin về Công nghiệp công nghệ số

Xem thêm