Cùng với hạ tầng viễn thông, dữ liệu số và an toàn thông tin, mạng truyền số liệu chuyên dùng đang góp phần tạo nên "hệ thần kinh số" cho mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhất là trong bối cảnh Gia Lai quản lý địa bàn rộng, trải dài từ khu vực Tây Nguyên đến duyên hải.
Sau khi hợp nhất, Gia Lai tập trung củng cố hạ tầng số nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Toàn tỉnh hiện có 4.323 vị trí trạm thu phát sóng với 8.541 trạm BTS, trong đó có 734 trạm 5G và 4.032 trạm 4G. Tỷ lệ phủ sóng di động đạt 100% tại trung tâm các xã, phường và 99,9% tại các thôn, làng.
Đáng chú ý, mạng truyền số liệu chuyên dùng đã được triển khai đến 100% cơ quan nhà nước trên địa bàn tỉnh. Đây là hạ tầng có vai trò quan trọng trong kết nối các cơ quan, đơn vị, phục vụ truyền đưa dữ liệu và vận hành các hệ thống thông tin phục vụ quản lý nhà nước.
Trong điều kiện chính quyền địa phương được tổ chức theo mô hình 2 cấp, yêu cầu kết nối thông suốt giữa cấp tỉnh và 135 xã, phường càng trở nên cấp thiết. Việc duy trì mạng truyền số liệu chuyên dùng ổn định giúp các cơ quan nhà nước có nền tảng kết nối phục vụ hoạt động chỉ đạo, điều hành, trao đổi thông tin và khai thác các hệ thống dùng chung.
Công an phường Hoài Nhơn Tây lập “Tổ thanh niên xung kích chuyển đổi số” hỗ trợ người dân.
Trên nền tảng đó, các hệ thống phục vụ quản lý, điều hành như văn phòng điện tử, hệ thống tác nghiệp, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, hội nghị truyền hình trực tuyến và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành tiếp tục được hoàn thiện.
Nếu hạ tầng viễn thông tạo khả năng tiếp cận dịch vụ số thì mạng truyền số liệu chuyên dùng giữ vai trò kết nối các cơ quan trong hệ thống chính quyền, tạo môi trường truyền dẫn phục vụ các hoạt động nghiệp vụ, chỉ đạo và điều hành. Đây cũng là tiền đề để tỉnh từng bước chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào văn bản, hồ sơ giấy sang quản trị dựa trên dữ liệu và các nền tảng số.
Ở cấp xã - nơi trực tiếp tiếp nhận và giải quyết phần lớn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp - hạ tầng số tiếp tục được đầu tư. Toàn tỉnh đã cấp hơn 53.000 chữ ký số; 100% cán bộ, công chức cấp xã được trang bị máy tính và các thiết bị làm việc cần thiết.
Hạ tầng kết nối cùng các nền tảng số dùng chung đang trực tiếp hỗ trợ quá trình giải quyết thủ tục hành chính. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Gia Lai tiếp nhận gần 328.000 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó cấp xã tiếp nhận hơn 207.000 hồ sơ, với tỷ lệ nộp trực tuyến đạt 99,5%.
Tính từ ngày 01/7/2025 đến nay, cấp xã đã giải quyết hơn 679.000 hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 97,01%. Tỉnh cũng đã cắt giảm thời gian giải quyết đối với 1.713 thủ tục hành chính, đạt 55,15%, vượt chỉ tiêu Chính phủ giao.
Những kết quả này cho thấy hạ tầng số không chỉ phục vụ hoạt động nội bộ của cơ quan nhà nước mà đang từng bước chuyển hóa thành chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Để bảo đảm mục tiêu này, tỉnh duy trì vận hành hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm kết nối với hệ thống tập trung của các bộ, ngành; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, thanh toán trực tuyến, cấp kết quả điện tử và triển khai thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính.
Bên cạnh đó, tỉnh đã kịp thời hỗ trợ từ 1-3 tỷ đồng cho mỗi xã, phường để sửa chữa trụ sở, mua sắm trang thiết bị, đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và phương tiện làm việc, giúp cơ sở nhanh chóng ổn định hoạt động sau sắp xếp.
Trên nền tảng hạ tầng số, Gia Lai đang từng bước đưa AI vào hoạt động công vụ, chuyển từ thử nghiệm công nghệ sang giải quyết những bài toán cụ thể trong quản trị nhà nước.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, một số nhóm ứng dụng AI đang được triển khai như trợ lý ảo hỗ trợ cán bộ, công chức tra cứu quy định pháp luật, đối chiếu quy trình xử lý hồ sơ và chuẩn hóa văn bản; AI hỗ trợ thẩm định hồ sơ đất đai, kiểm tra thành phần hồ sơ, đối chiếu căn cứ pháp lý; cùng hệ thống giám sát thông tin trên môi trường mạng, hỗ trợ theo dõi thông tin và dư luận xã hội.
Điểm đáng chú ý là AI không được triển khai tách rời khỏi quá trình xây dựng chính quyền số. Để các công cụ AI có thể phát huy hiệu quả, trước hết phải có hạ tầng kết nối, dữ liệu được số hóa và các hệ thống thông tin được tổ chức, vận hành đồng bộ. Trong cấu trúc đó, mạng truyền số liệu chuyên dùng là một trong những hạ tầng kết nối quan trọng phục vụ hoạt động của các cơ quan nhà nước.
Khi dữ liệu, hệ thống tác nghiệp và các nền tảng dùng chung được kết nối ổn định, cán bộ, công chức có thêm điều kiện khai thác dữ liệu phục vụ tham mưu, xử lý công việc; đồng thời tạo nền tảng để các công cụ AI hỗ trợ phân tích, tổng hợp, tra cứu và xử lý thông tin nhanh hơn.
Tuy nhiên, Gia Lai cũng đối mặt với không ít thách thức. Một số hệ thống dùng chung vận hành chưa ổn định; tiến độ triển khai các nền tảng số quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành còn chậm; nhân lực công nghệ thông tin tại cấp xã còn mỏng, trong khi yêu cầu về an toàn thông tin ngày càng cao.
Địa bàn rộng, dân cư phân tán cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đầu tư hạ tầng viễn thông, nhất là mạng 5G và băng rộng cố định tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là điều kiện cần thiết để bảo đảm khoảng cách về khả năng tiếp cận các dịch vụ số giữa khu vực đô thị và cơ sở từng bước được thu hẹp.
Từ thực tiễn triển khai, Sở Khoa học và Công nghệ Gia Lai xác định tiếp tục đầu tư, nâng cấp hạ tầng số; đẩy mạnh quản trị dựa trên dữ liệu; nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức; đồng thời thúc đẩy ứng dụng AI trong quản trị công theo hướng "AI First".
Trong đó, việc duy trì và nâng cao chất lượng mạng truyền số liệu chuyên dùng cần tiếp tục được xem là một nhiệm vụ nền tảng. Không chỉ bảo đảm kết nối giữa các cơ quan nhà nước, mạng còn góp phần tạo môi trường hạ tầng để các hệ thống chỉ đạo, điều hành, cơ sở dữ liệu và các nền tảng số dùng chung vận hành ổn định.
