Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, việc đầu tư đồng bộ, hiện đại vào hạ tầng số được xem là điều kiện tiên quyết để Việt Nam bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu kinh tế số chiếm khoảng 30% GDP vào năm 2030. Đây cũng là nền tảng để phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW, hạ tầng số cần được phát triển theo hướng đồng bộ, mở, an toàn và có khả năng chia sẻ, kết nối dữ liệu. Quan trọng hơn, hạ tầng không chỉ gắn với công nghệ mà còn phải đồng hành cùng hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực, tạo thành một hệ sinh thái vận hành hiệu quả, linh hoạt và bền vững.
Thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các startup công nghệ, đang tận dụng mạnh mẽ các nền tảng số như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật và công nghệ tài chính để phát triển sản phẩm, dịch vụ mới. Tuy nhiên, những rào cản về chi phí đầu tư, hạ tầng thử nghiệm, khả năng tiếp cận dữ liệu mở cũng như khung pháp lý chưa hoàn thiện vẫn đang đặt ra không ít thách thức.
Hoạt động nghiên cứu, vận hành hệ thống công nghệ nền tảng quan trọng trong phát triển hạ tầng số và kinh tế số.
Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để bứt phá trong lĩnh vực này. Tỷ lệ người dùng Internet và smartphone thuộc nhóm cao trong khu vực, quy mô thị trường lớn với gần 100 triệu dân, cùng lực lượng lao động trẻ, năng động là những lợi thế quan trọng. Bên cạnh đó, sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt từ các nghị quyết, chiến lược quốc gia đã tạo hành lang chính sách thuận lợi cho phát triển kinh tế số.
Đáng chú ý, Việt Nam đang được đánh giá là một trong những nền kinh tế số có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, mở ra cơ hội trở thành điểm đến mới của đổi mới sáng tạo trong khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời nâng cao vị thế trên bản đồ công nghệ thế giới.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, quá trình phát triển hạ tầng số vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự chênh lệch về hạ tầng giữa các vùng, tình trạng phân tán và thiếu kết nối dữ liệu, khung pháp lý chưa theo kịp tốc độ phát triển công nghệ, cùng với tình trạng thiếu hụt nhân lực số chất lượng cao là những vấn đề cần được giải quyết.
Nguy cơ mất an toàn, an ninh mạng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng các giải pháp bảo vệ hệ thống, dữ liệu và người dùng. Nếu không có những bước đi đồng bộ và kịp thời, những hạn chế này có thể trở thành lực cản đối với tiến trình chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội mang tính bước ngoặt. Việc phát triển hạ tầng số không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là chiến lược dài hạn để định hình mô hình tăng trưởng mới. Khi hạ tầng số được đầu tư đồng bộ, kết nối hiệu quả và vận hành an toàn, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sẽ thực sự trở thành động lực chủ yếu, thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên số.
