Tại Trường THCS Bát Mọt, xã Bát Mọt, tỉnh Thanh Hóa, việc triển khai hệ thống VnEdu được xem là một bước ngoặt trong công tác quản lý và điều hành quản lý của nhà trường. Toàn bộ giáo án, kế hoạch giảng dạy, hồ sơ chủ nhiệm, điểm số và kết nối với phụ huynh đều được số hóa, thay thế cho phương thức thủ công trước đây.
Hiệu trưởng Trường THCS Bát Mọt Lê Hồng Sâm cho biết, mỗi học kỳ nhà trường từng phải xử lý khối lượng lớn giấy tờ, việc cập nhật thông tin chậm và thiếu đồng bộ. Chuyển đổi số không chỉ giúp giảm tải hành chính mà còn nâng cao hiệu quả quản trị.
Không dừng ở quản lý, công nghệ số đã hiện diện trong từng tiết học. 100% phòng học được kết nối internet, giáo viên sử dụng tivi, máy tính để giảng dạy. Phòng tin học riêng với đầy đủ thiết bị giúp học sinh sớm tiếp cận kỹ năng số.
Trong các giờ học tin học, học sinh được hướng dẫn tạo lập văn bản, sử dụng phần mềm thông dụng, từng bước tiếp cận các công cụ số. Đáng chú ý, giáo viên đã bắt đầu ứng dụng AI trong công tác chuẩn bị bài giảng. Các phần mềm AI được sử dụng để tìm kiếm tư liệu minh họa, hỗ trợ thiết kế bài giảng trực quan, sinh động hơn, phù hợp với đặc thù học sinh vùng cao.
Ứng dụng AI và bảng điện tử tại một trường vùng cao Thanh Hoá.
Trong khi đó, tại Trường Tiểu học Thiết Ống, tỉnh Thanh Hóa, khoảng 80% học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số, chất lượng đầu vào chưa đồng đều. Nhà trường hiện không có giáo viên Tin học chuyên trách, khiến việc dạy học công nghệ thông tin gặp nhiều khó khăn.
Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học Thiết Ống Dư Thị Việt Hà cho biết, dù có phòng máy tính được trang bị tương đối đầy đủ nhưng do thiếu giáo viên chuyên môn nên việc vận hành chưa hiệu quả. Toàn trường hiện chỉ có một tivi thông minh, chủ yếu phục vụ trình chiếu nội dung một chiều, chưa thể tổ chức các hoạt động tương tác hai chiều với học sinh.
Trong điều kiện còn nhiều hạn chế, nhà trường lựa chọn cách tiếp cận linh hoạt, phù hợp với thực tế: Khuyến khích giáo viên tiếp cận công nghệ theo năng lực, tổ chức tập huấn tại chỗ, tập trung vào những kỹ năng thiết thực phục vụ giảng dạy.
Ở xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, hành trình đưa tri thức số đến với học sinh bắt đầu từ sự tâm huyết của cô giáo trẻ Vàng Thị Dính, giáo viên Trường phổ thông dân tộc nội trú trung học cơ sở, trung học phổ thông Đồng Văn. Với chiếc laptop cũ, cô tự học lập trình, robot và AI qua các khóa học trực tuyến của STEAM for VietNam và Liên minh Thúc đẩy giáo dục STEM, rồi mang kiến thức ấy về truyền lại cho học sinh.
Từ những đêm miệt mài bên màn hình, đội robot đầu tiên của trường ra đời, các ngày hội STEM được tổ chức, học sinh được tiếp cận với công nghệ hiện đại ngay giữa vùng cao. Không dừng lại ở đó, cô còn kết nối 20 trường THCS trong khu vực, tổ chức tập huấn robot, lan tỏa tinh thần học công nghệ đến tận thôn, bản.
Những tiết học viết báo cáo kỹ thuật, những cánh tay robot do học sinh tự thiết kế đã trở thành minh chứng sống động cho một cuộc chuyển đổi số bắt nguồn từ nội lực người thầy.
Cô giáo Vàng Thị Dính cùng học trò tham gia Giải VEX IQ Văn Quan.
Tại xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, cô giáo Đàm Thị Uyên lại lựa chọn một con đường khác để đưa STEM đến với học sinh. Không đủ thiết bị, cô cùng học trò tận dụng phế liệu để chế tạo các mô hình máy lọc nước, hệ thống cảnh báo khí gas. Từ những vật liệu giản đơn, khát vọng sáng tạo của học sinh vùng cao được khơi dậy.
Tự học lập trình, kết nối các tổ chức hỗ trợ, cô Đàm Thị Uyên thành lập Câu lạc bộ Robotics, tạo môi trường "học qua làm" cho học sinh. Năm 2025, đội robot của cô giành giải "Truyền cảm hứng toàn quốc", đưa dấu ấn công nghệ từ miền biên viễn vươn ra sân chơi lớn.
Từ những hạt nhân như vậy, chuyển đổi số trong giáo dục tại Cao Bằng đang dần lan tỏa. Đến nay, hơn 500 trường học được tập huấn STEM-Robotics, hàng trăm giáo viên mầm non làm quen với lập trình robot, 10 trường mầm non được trang bị robot VEX 123 và 100% trường trung học phổ thông có robot phục vụ giảng dạy.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng Nguyễn Ngọc Thư cho biết, với hơn 80% học sinh học tập tại vùng khó, địa phương xác định chuyển đổi số là giải pháp then chốt để thu hẹp khoảng cách tri thức.
Việc phát triển học liệu số, lớp học thông minh song hành với nâng cao năng lực số cho giáo viên đang tạo ra những chuyển biến rõ nét. Từ những lớp học nhỏ nơi non cao, hành trình số hóa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa công nghệ trở thành "cầu nối tri thức" cho mọi học sinh, đúng với tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW.
