Hoàn thiện hệ sinh thái, lan tỏa làn sóng khởi nghiệp sáng tạo
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế với quy mô ngày càng mở rộng và chất lượng không ngừng nâng cao. Cả nước hiện có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó đã xuất hiện các kỳ lân công nghệ được định giá trên 1 tỷ USD như MoMo, Sky Mavis. Cùng với đó, hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp tiếp tục được hoàn thiện với 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm, 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp ở cả cấp địa phương và quốc gia.
Những con số này không chỉ phản ánh sự phát triển về quy mô, mà còn cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong tư duy phát triển từ dựa vào tài nguyên sang dựa vào tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 86/NQ-CP về Chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo tiếp tục tạo thêm xung lực mới, khẳng định quyết tâm kiến tạo môi trường thuận lợi để đánh thức tiềm năng sáng tạo của toàn dân.
Mục tiêu của Nghị quyết không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp, mà hướng tới hình thành làn sóng khởi nghiệp sâu rộng trong toàn xã hội, đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Người dân trải nghiệm kính VR thực tế ảo tại Techfest Việt Nam 2025.
Trong bối cảnh đó, các hoạt động thúc đẩy sáng tạo ngày càng đa dạng và mang tính quốc tế hóa cao. Điển hình là cuộc thi "Asian Hackathon for Green Future" lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, thu hút sinh viên và học viên cao học trên toàn châu Á tham gia. Cuộc thi hướng tới tìm kiếm các giải pháp công nghệ giải quyết những thách thức môi trường cấp bách, đồng thời thúc đẩy tư duy đổi mới sáng tạo liên ngành, kết hợp giữa công nghệ, kinh tế, môi trường và khoa học xã hội.
Các ý tưởng tập trung vào những vấn đề cốt lõi như năng lượng tái tạo, giao thông phát thải thấp, chất lượng không khí đô thị, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, cũng như quản lý tài nguyên nước và phát triển nông nghiệp bền vững. Đây chính là những lĩnh vực mang tính chiến lược, gắn chặt với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Khơi thông dòng chảy đổi mới sáng tạo
Ở cấp địa phương, nhiều tỉnh, thành phố đã chủ động xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ, khai thác hiệu quả lợi thế riêng. Khánh Hòa là một ví dụ điển hình khi đang triển khai Đề án phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030 với định hướng đầu tư mạnh vào hạ tầng hỗ trợ, bao gồm trung tâm đổi mới sáng tạo, không gian khởi nghiệp, công viên đổi mới sáng tạo và các quỹ đầu tư mạo hiểm.
Song song với đó, các chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp được đẩy mạnh nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện sản phẩm, mô hình kinh doanh và tiếp cận thị trường. Các hoạt động kết nối hệ sinh thái như cuộc thi, diễn đàn, hội thảo và xúc tiến đầu tư cũng được tăng cường, tạo cầu nối giữa doanh nghiệp khởi nghiệp với nhà đầu tư và các tổ chức hỗ trợ.
Các loại xe tự hành thế hệ mới tham gia triển lãm tại Techfest Việt Nam 2025.
Thực tiễn đang khẳng định, đổi mới sáng tạo không còn là phong trào mà đã trở thành động lực nội sinh quan trọng của nền kinh tế. Việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57 không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, mà còn thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ, tạo ra giá trị gia tăng thiết thực cho phát triển.
Đồng thời, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam cũng ghi nhận những bước tiến tích cực trên bản đồ quốc tế. Năm 2025, chỉ số hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu của Việt Nam xếp thứ 55 thế giới; trong đó, TP. Hồ Chí Minh lần đầu lọt vào top 5 Đông Nam Á, Hà Nội và Đà Nẵng đều cải thiện thứ hạng đáng kể.
Kinh nghiệm từ các quốc gia thành công như Israel, Hàn Quốc hay Singapore cho thấy, điểm chung là xây dựng được văn hóa đổi mới sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp trong toàn xã hội, lấy khoa học, công nghệ làm nền tảng phát triển. Đây cũng chính là hướng đi mà Việt Nam đang kiên định theo đuổi.
Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh ngày càng gay gắt và dòng vốn đầu tư toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ, yêu cầu đặt ra là Việt Nam phải định vị lại chiến lược khởi nghiệp sáng tạo, xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên, hoàn thiện mô hình hệ sinh thái và cơ chế chính sách phù hợp.
Đánh thức tiềm năng sáng tạo của toàn dân không chỉ là mục tiêu, mà còn là con đường để Việt Nam tạo ra những đột phá phát triển, từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao trong kỷ nguyên số.
