Kế thừa tinh thần của phong trào "Bình dân học vụ" trong lịch sử, một dấu mốc quan trọng trong công cuộc xóa mù chữ và nâng cao dân trí, Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai trong giai đoạn hiện nay hướng tới mục tiêu phổ cập kỹ năng số, giúp người dân từng bước tiếp cận, làm chủ công nghệ và thích ứng với môi trường số. Đây không chỉ là yêu cầu của quá trình hiện đại hóa, mà còn là giải pháp căn cơ để phát triển xã hội số từ nền tảng cộng đồng.
Chủ động triển khai, gắn với nhiệm vụ phát triển địa phương
Nhiều nông dân ở Lai Châu đã mạnh dạn Livestream bán hàng qua các nền tảng số. (Ảnh: Nguyễn Hùng)
Ngay từ khi phong trào được phát động, tỉnh Lai Châu đã chủ động cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn. Việc triển khai được xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với các mục tiêu về chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số.
Các cấp ủy, chính quyền địa phương đã vào cuộc đồng bộ, từ cấp tỉnh đến cơ sở. Hệ thống chính trị, đặc biệt là các tổ chức đoàn thể, lực lượng thanh niên, đội ngũ cán bộ cơ sở và các tổ công nghệ số cộng đồng đã đóng vai trò nòng cốt trong việc đưa phong trào đến gần người dân.
Cùng với đó, sự tham gia của các doanh nghiệp viễn thông, đội ngũ chuyên gia công nghệ, giáo viên tin học và các lực lượng xã hội khác đã góp phần hình thành mạng lưới hỗ trợ kỹ thuật rộng khắp, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai phong trào một cách hiệu quả.
Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội
Một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào thành công bước đầu của phong trào là công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai đồng bộ với nhiều hình thức linh hoạt.
Các cơ quan báo chí, truyền thông của địa phương tích cực tuyên truyền về chuyển đổi số và kỹ năng số, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò, lợi ích của công nghệ trong đời sống. Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông trực tiếp tại cơ sở được đẩy mạnh thông qua các buổi sinh hoạt cộng đồng, hội nghị, lớp tập huấn.
Cách làm này giúp thông tin không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà được truyền tải một cách trực quan, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, người cao tuổi và người dân ở vùng sâu, vùng xa.
Song song với đó, việc xây dựng các nền tảng học tập trực tuyến, kết nối với hệ thống học liệu mở, đã tạo điều kiện để cán bộ và người dân tiếp cận tri thức số một cách linh hoạt, không phụ thuộc vào không gian và thời gian.
Phổ cập kỹ năng số gắn với nhu cầu thực tiễn
Phong trào "Bình dân học vụ số" tại Lai Châu được triển khai theo hướng thiết thực, tập trung vào các kỹ năng cơ bản, gắn với nhu cầu hằng ngày của người dân.
Các nội dung phổ cập bao gồm: Sử dụng thiết bị thông minh, truy cập Internet an toàn, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm an toàn thông tin cá nhân và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh.
Cách tiếp cận "dễ hiểu, dễ học, dễ áp dụng" giúp người dân nhanh chóng tiếp cận và từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ số. Thông qua các hoạt động hướng dẫn trực tiếp tại cộng đồng, nhiều người dân đã có thể tự thực hiện các dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin, kết nối thị trường và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Đặc biệt, các mô hình như tổ công nghệ số cộng đồng, câu lạc bộ kỹ năng số, đội thanh niên hỗ trợ chuyển đổi số… đã phát huy vai trò tích cực trong việc lan tỏa tri thức số, tạo môi trường học tập và chia sẻ kinh nghiệm ngay tại cơ sở.
Từ thực tiễn triển khai cho thấy, phong trào đã góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng số cho cán bộ, đảng viên và người dân trên địa bàn tỉnh.
Người dân ngày càng chủ động tiếp cận thông tin, chính sách, dịch vụ công, đồng thời tham gia tích cực hơn vào các hoạt động kinh tế số và xã hội số. Đối với khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, việc được trang bị kỹ năng số đã mở ra cơ hội tiếp cận tri thức mới, phương thức sản xuất mới, góp phần từng bước thay đổi tư duy phát triển.
Phong trào cũng tạo nền tảng quan trọng để địa phương đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, đồng thời hỗ trợ triển khai các mô hình quản trị hiện đại trong điều kiện thực tiễn của tỉnh.
Tiếp tục hoàn thiện điều kiện bảo đảm, hướng tới phát triển bền vững
Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai phong trào vẫn còn đối mặt với một số khó khăn, như hạ tầng số ở một số khu vực chưa đồng bộ, điều kiện tiếp cận thiết bị công nghệ của người dân còn hạn chế, nguồn nhân lực công nghệ thông tin tại cơ sở chưa đáp ứng yêu cầu.
Trong thời gian tới, để phong trào tiếp tục phát huy hiệu quả, cần tập trung nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; đổi mới nội dung, phương thức triển khai phù hợp với từng nhóm đối tượng; phát huy hiệu quả các tổ công nghệ số cộng đồng theo hướng sâu sát, thực chất.
Đồng thời, việc tăng cường đầu tư hạ tầng số, phát triển nguồn nhân lực và mở rộng các nền tảng học tập số sẽ là những yếu tố then chốt để bảo đảm tính bền vững của phong trào.
Có thể khẳng định, "Bình dân học vụ số" không chỉ là một phong trào mang tính thời điểm, mà là giải pháp mang tính chiến lược trong nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện. Với cách làm phù hợp và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Lai Châu đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho một xã hội số phát triển, bao trùm và bền vững.
