Ngày 30/9/2026, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) thành phố Hải Phòng tổ chức Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu kết quả nhiệm vụ KH&CN cấp thành phố "Nghiên cứu xây dựng quy trình công nghệ chế tạo hợp kim Al-Zn-Mg-Cu có tính dẻo cao biến tính bằng Lantan (La), Xeri (Ce) phục vụ công nghiệp đóng tàu" do Trường Đại học Hàng hải Việt Nam chủ trì.
Nhiệm vụ tập trung nghiên cứu quy trình chế tạo hợp kim Al-Zn-Mg-Cu dạng tấm, sử dụng các nguyên tố đất hiếm La, Ce để biến tính vật liệu; đồng thời xác định các thông số công nghệ từ nấu luyện, biến tính, xử lý nhiệt, cơ - nhiệt đến biến dạng ở nhiệt độ cao.
Kết quả nghiên cứu đã xác định chế độ nấu luyện ở nhiệt độ khoảng 750°C, thời gian giữ khoảng 10 phút, hiệu suất thu hồi đạt 95-96%. Quá trình biến tính sử dụng La, Ce với hàm lượng khoảng 0,4%, thời gian khoảng 150 giây; kích thước hạt sau biến tính đạt khoảng 20 µm.
Nhóm nghiên cứu cũng xác định chế độ xử lý nhiệt gồm ủ đồng đều hóa ở 460°C trong 24 giờ và ủ kết tinh lại ở 380°C trong 2 giờ. Sau xử lý, kích thước hạt không quá 52 µm. Quá trình cán nhiều lượt với mức biến dạng 10-15% mỗi lượt cho phép vật liệu đạt mức biến dạng tích lũy tới 273%.
Đại diện Ban chủ nhiệm thuyết trình kết quả thực hiện đề tài trước Hội đồng.
Kết quả thử nghiệm cho thấy, ở điều kiện khoảng 400°C, hợp kim đạt độ giãn dài cực đại 667%, hệ số nhạy tốc độ biến dạng đạt 0,42-0,48. Nghiên cứu đồng thời xác định vùng thông số phù hợp cho quá trình biến dạng nóng trong khoảng 300-450°C, với tốc độ biến dạng từ 10⁻³ đến 10⁻⁴ s⁻¹.
Để đánh giá tính ổn định của quy trình, nhóm nghiên cứu thực hiện 3 mẻ nấu độc lập với 30 mẫu và tiếp tục kiểm chứng trên 9 mẫu. Sai số giữa các mẻ nhỏ hơn 5%. Các mẫu kiểm chứng đạt độ giãn dài 350-380%, độ bền kéo 478-502 N/mm² và độ cứng 182-188 HV5.
Các kết quả thu được là cơ sở để tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy trình chế tạo hợp kim Al-Zn-Mg-Cu biến tính bằng La, Ce, hướng tới tạo ra vật liệu dạng tấm có tính dẻo và cơ tính phù hợp với yêu cầu tạo hình, phục vụ nghiên cứu, phát triển vật liệu cho công nghiệp đóng tàu.
Hội đồng đã thống nhất nghiệm thu nhiệm vụ, đồng thời đề nghị đơn vị chủ trì tiếp tục hoàn thiện báo cáo, chuẩn hóa hệ thống số liệu; hoàn thiện các kết quả có tiềm năng và xem xét đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với quy trình công nghệ chế tạo hợp kim Al-Zn-Mg-Cu biến tính bằng La, Ce.
