Tại xã Quỳnh Phụ, 204 phần mộ được hoàn thành lấy mẫu chỉ trong 8 ngày, từ 22 - 30/8. Các lực lượng được bố trí làm việc theo ca để đẩy nhanh tiến độ. Nhiều phần mộ đã được tu bổ, xây dựng kiên cố qua nhiều năm, có từ 2 - 3 lớp vỏ mộ, hài cốt nằm sâu nên quá trình khai quật đòi hỏi sự cẩn trọng và tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật.
Lãnh đạo Bộ CHQS tỉnh trao đổi phương án khai quật mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ cụm Quỳnh Hưng (xã Quỳnh Phụ).
Thượng tá Lê Anh Sơn, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã Quỳnh Phụ cho biết lực lượng thực hiện nhiệm vụ phải bám sát thực địa, xử lý từng trường hợp nhưng không để ảnh hưởng đến quy trình kỹ thuật. Với những người trực tiếp lấy mẫu, yêu cầu lớn nhất là sự chính xác, bởi chất lượng mẫu là yếu tố quan trọng đối với các bước phân tích, giám định sau đó.
Theo kế hoạch, Hưng Yên cần khai quật, lấy mẫu 4.356 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Đến ngày 30/8, tỉnh đã hoàn thành 100% nhiệm vụ, thu được 3.734 mẫu hài cốt, đạt 85,7%; 622 mộ không đủ điều kiện lấy mẫu. Toàn bộ mẫu sinh phẩm được quản lý, bảo quản và bàn giao theo quy định.
Từ những mẫu sinh phẩm này, bước tiếp theo là phân tích và đối sánh dữ liệu ADN. Khi thông tin di truyền từ hài cốt được đối chiếu với ADN của thân nhân, các dấu hiệu tương đồng về huyết thống có thể cung cấp thêm căn cứ khoa học để xác định danh tính liệt sĩ.
Lực lượng lấy mẫu ghi thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ.
Đây cũng là lĩnh vực mà khoa học và công nghệ đang tạo ra những phương pháp mới. Bộ KH&CN thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng các công nghệ phân tích dữ liệu di truyền, góp phần nâng cao năng lực giám định ADN và tạo cơ sở khoa học cho việc đối sánh mẫu hài cốt với mẫu thân nhân. Các công nghệ phân tích ADN thế hệ mới giúp khai thác thêm thông tin di truyền từ những mẫu khó, qua đó mở rộng khả năng xác định danh tính trong những trường hợp chưa thể xác định bằng các phương pháp thông thường.
Đại tá Hoàng Văn Thanh, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, cho biết kết quả trên có được nhờ sự phối hợp của các lực lượng quân sự, công an, y tế, các địa phương và sự đồng thuận của Nhân dân. Việc hoàn thành sớm 5 tháng so với kế hoạch tạo tiền đề để Hưng Yên tiếp tục thực hiện các bước giám định, đối sánh, từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Hoàn thành lấy mẫu mới là bước đầu của quá trình xác minh, nhưng mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận đã tạo thêm một nguồn dữ liệu khoa học cho hành trình tìm lại danh tính. Khi dữ liệu được đối sánh thành công, những người đã hy sinh có thêm cơ hội được trả lại tên tuổi và trở về với gia đình sau nhiều năm chờ đợi.
