Bỏ qua đến nội dung chính
Tiếng Việt English

Chọn ngôn ngữ

Khoa học và công nghệ đang mở ra hướng khai thác mới các giá trị văn hóa tại Phú Thọ

Mỗi di sản là một phần ký ức của dân tộc. Gìn giữ di sản không chỉ là lưu giữ những giá trị thuộc về quá khứ, mà còn là tìm cách để chúng tiếp tục hiện diện, lan tỏa trong cuộc sống hiện đại. Trong hành trình đó, khoa học và công nghệ trở thành cầu nối quan trọng, đưa tri thức và thành tựu mới đến gần hơn với di sản, mở ra những phương thức bảo tồn, sáng tạo và phát triển văn hóa. Tại Phú Thọ - vùng đất cội nguồn của dân tộc, việc kết nối di sản với khoa học, công nghệ đang mở ra hướng đi mới trong gìn giữ bản sắc và phát huy giá trị văn hóa thời đại mới.

Khoa học và công nghệ đang mở ra hướng khai thác mới các giá trị văn hóa tại Phú Thọ- Ảnh 1.

Đồng chí Trần Duy Đông - Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và đồng chí Nguyễn Huy Dũng - Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thể Thao và Du lịch ký kết chương trình phối hợp phát triển du lịch thông minh và kinh tế số du lịch giai đoạn 2026-2030.

Khoa học và công nghệ mở rộng không gian phát triển văn hóa

Trong bối cảnh chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị văn hóa. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo góp phần quan trọng xây dựng, phát triển giá trị văn hóa, xã hội, con người Việt Nam; chỉ số phát triển con người (HDI) duy trì trên 0,7. Nghị quyết cũng đặt mục tiêu phát triển công nghiệp văn hóa số đạt mức cao của thế giới, gắn với phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số và công dân số.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trong đó chú trọng xây dựng hạ tầng dữ liệu văn hóa quốc gia, chuẩn hóa và số hóa di sản văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị; tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và phát triển các thiết chế văn hóa số như bảo tàng mở, nhà hát di động, thư viện số. 

Cùng với đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu xây dựng môi trường thông tin số lành mạnh, nâng cao ý thức pháp luật, trách nhiệm công dân trong không gian số và kiên quyết xử lý thông tin xấu độc, phản văn hóa, tin giả.

Khoa học và công nghệ đang mở ra hướng khai thác mới các giá trị văn hóa tại Phú Thọ- Ảnh 2.

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã tích cực triển khai chuyển đổi số với các sản phẩm như ứng dụng thuyết minh đa phương tiện iMuseum VFA, Không gian triển lãm mỹ thuật trực tuyến (VAES), tour tham quan 3D...(Ảnh: Minh Thư/Chinhphu.vn).

Những định hướng này được cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách tại Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết quy định ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về văn hóa, hạ tầng văn hóa số và nền tảng số dùng chung; đồng thời bảo đảm kinh phí để UBND cấp tỉnh số hóa di sản văn hóa đã được xếp hạng cấp quốc gia, cấp quốc gia đặc biệt. Bên cạnh đó, khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ, phát triển sản phẩm và dịch vụ văn hóa số.

Khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào đời sống văn hóa, giá trị di sản không chỉ nằm ở những gì được lưu giữ trong bảo tàng, thư viện hay hồ sơ tư liệu, mà còn ở khả năng hiện diện, tiếp cận và tiếp nối trong đời sống đương đại. 

Từ số hóa di sản, phát triển sản phẩm văn hóa số đến đổi mới phương thức quảng bá, xây dựng môi trường ứng xử văn minh trên không gian mạng, khoa học, công nghệ đang mở thêm những con đường để văn hóa được bảo tồn và lan tỏa.

Ứng dụng khoa học và công nghệ, lan tỏa giá trị văn hóa và du lịch

Phú Thọ sở hữu hệ thống di sản phong phú với 2.778 di tích, gần 2.000 di sản văn hóa phi vật thể, 6 bảo vật quốc gia và 5 di sản được UNESCO ghi danh. Đây là nguồn tài nguyên quý giá để tỉnh đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo tồn, quảng bá di sản, phát triển du lịch gắn với văn hóa, thiên nhiên và đời sống cộng đồng.

Khoa học và công nghệ đang mở ra hướng khai thác mới các giá trị văn hóa tại Phú Thọ- Ảnh 3.

Đội nghiệp vụ Bảo tàng Hùng Vương rà soát, cập nhật dữ liệu hiện vật trưng bày để thực hiện Đề án "Phát triển kinh tế số gắn với du lịch số tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng" (Ảnh: Quỳnh Chi/baophutho.vn).

Một số ứng dụng công nghệ đã được triển khai tại các thiết chế văn hóa, góp phần đổi mới cách thức giới thiệu, khai thác giá trị di sản. Tại Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, biển chỉ dẫn điện tử, mã QR, bản đồ số và màn hình tra cứu cảm ứng hỗ trợ du khách tìm kiếm thông tin, lựa chọn lộ trình tham quan. Ở Bảo tàng Hùng Vương, mã QR tại các vị trí trưng bày giúp người xem tìm hiểu hiện vật; ứng dụng 63s Travel cung cấp thuyết minh tự động bằng tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Nhật và tiếng Hàn. Bảo tàng còn giới thiệu phim 3D "Thời đại Hùng Vương" và trò chơi tương tác "Truy tìm cổ vật" trên ứng dụng Outing Trip. Trong khi đó, website Di tích Phú Thọ tích hợp công nghệ thực tế ảo VR360, giúp người dùng tìm hiểu các điểm di tích trên môi trường số.

Không chỉ các di tích, bảo tàng, những điểm đến du lịch cộng đồng cũng tận dụng nền tảng số để kể câu chuyện về vùng đất và con người. Tại Pà Cò, anh Giàng A La sử dụng mạng xã hội giới thiệu cảnh sắc, văn hóa người Mông và quảng bá A La Homestay. Ở Vân Sơn, kênh Facebook, TikTok "Bí thư xứ Mường" lan tỏa nét văn hóa, phong tục và đời sống đồng bào Mường. Còn tại Long Cốc, hình ảnh đồi chè, homestay, ẩm thực, lễ hội và sản phẩm đặc trưng được Bí thư xã giới thiệu trên Facebook, TikTok, Threads và fanpage "Amazing Long Cốc". Những cách làm này góp phần đưa hình ảnh các điểm đến đến gần hơn với du khách.
Khoa học và công nghệ đang mở ra hướng khai thác mới các giá trị văn hóa tại Phú Thọ- Ảnh 4.

Giao diện website Di tích Phú Thọ tại địa chỉ https://www.ditichphutho.vn/

Từ những ứng dụng bước đầu, Phú Thọ xác định xây dựng du lịch thông minh, kinh tế trải nghiệm và công nghiệp văn hóa số là những hướng đi cần tập trung. 

Nội dung này được cụ thể hóa tại bài toán lớn số 3 trong 6 bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2026. Trọng tâm là khai thác giá trị di sản văn hóa bằng công nghệ số; phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh; số hóa di tích, xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ số và kết nối các điểm đến với du khách. 

Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), thực tế tăng cường (AR), thực tế ảo (VR), 3D Mapping và thuyết minh đa phương tiện được định hướng ứng dụng nhằm đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao trải nghiệm và gia tăng giá trị kinh tế từ tài nguyên văn hóa.

Đáng chú ý, ngày 4/8/2026, UBND tỉnh Phú Thọ và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký kết Chương trình phối hợp, tập trung phát triển mô hình du lịch thông minh, văn hóa số và các tuyến du lịch số gắn với giá trị di sản, văn hóa đặc trưng của tỉnh. 

Các nội dung hợp tác còn bao gồm xây dựng cơ sở dữ liệu, nền tảng số, hệ thống điều hành du lịch thông minh; hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số, phát triển hệ sinh thái du lịch số... Chương trình tạo cơ sở phối hợp, đưa các định hướng về du lịch thông minh vào thực tiễn.

Cùng với hoạt động phối hợp, năm 2026, tỉnh triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học và công nghệ gắn với bảo tồn di sản, phát triển sản phẩm du lịch. Trong đó có nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm ứng dụng hướng dẫn viên du lịch số sử dụng AI; xây dựng định danh theo tiêu chuẩn quốc tế cho một số khu, điểm du lịch tiêu biểu; phát triển mô hình du lịch sinh thái cộng đồng thông minh tại Vườn quốc gia Xuân Sơn, Tam Đảo và các xã ven khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình...

Từ bảo tồn, số hóa di sản đến phát triển sản phẩm du lịch thông minh, khoa học và công nghệ đang mở ra hướng khai thác mới các giá trị văn hóa. 

Thông qua bài toán lớn số 3, chương trình phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng cụ thể, Phú Thọ từng bước kết nối di sản với công nghệ, phát triển sản phẩm du lịch giàu trải nghiệm, mang bản sắc riêng. Qua đó, không chỉ góp phần gìn giữ, lan tỏa giá trị truyền thống mà còn tạo động lực phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa và kinh tế - xã hội của tỉnh.

Sở KH&CN Phú Thọ, Trung tâm Truyền thông KH&CN
Phản ánh, kiến nghị văn bản
quy phạm pháp luật

Nghiên cứu cơ bản và ứng dụng công nghệ cao.

Xem thêm
Dịch vụ hành chính công

Thông tin về Dịch vụ hành chính công Bộ Khoa học và Công nghệ; Hệ thống thông tin giải quyết TTHC

Xem thêm
Sản phẩm dịch vụ,
KHCN, ĐMST

Thông tin giới thiệu về các sản phẩm, dịch vụ ngành Khoa học và Công nghệ

Xem thêm
Make in VietNam

Thông tin về Công nghiệp công nghệ số

Xem thêm