Đây là kết quả của công trình "Nghiên cứu phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu đặc chủng phục vụ quốc phòng - an ninh tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất" do Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn, thuộc Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam chủ trì thực hiện.
Ngày 26/8/2026, tại Hà Nội, Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 7 họp xem xét, đánh giá công trình. Công trình được đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7.
Theo hồ sơ, nghiên cứu được triển khai từ tháng 8/2012 - 2025, tập trung phát triển công nghệ sản xuất nhiên liệu phản lực Jet A-1K và nhiên liệu điêzen đặc chủng DO L-62, đáp ứng yêu cầu sử dụng trên các trang bị kỹ thuật quân sự.
Một trong những đặc điểm nổi bật của công trình là cách tiếp cận được đặt trên nền tảng của khoa học cơ bản và phương pháp luận hiện đại. Điều này không chỉ cho phép giải quyết thành công bài toán cụ thể tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, mà còn áp dụng cho các hệ thống lọc – hóa dầu khác trong điều kiện tương tự, thể hiện sự chuyển dịch từ "ứng dụng công nghệ" sang "tạo lập tri thức công nghệ".
Toàn cảnh Hội đồng.
Các nghiên cứu tập trung lựa chọn nguyên liệu, tối ưu hóa điểm cắt trong quá trình chưng cất, điều chỉnh chế độ công nghệ và kiểm soát chất lượng sản phẩm. Công trình xây dựng quy trình công nghệ lưỡng dụng, cho phép sản xuất nhiên liệu đặc chủng trong điều kiện nhà máy vận hành liên tục.
Hai sản phẩm Jet A-1K và DO L-62 đáp ứng các tiêu chuẩn quân sự TCVN/QS 1755:2014 và TCVN/QS 1754:2014, tương thích với tiêu chuẩn của Liên bang Nga. Theo hồ sơ, ngày 6/10/2014, phía Liên bang Nga cấp phép cho hai loại nhiên liệu này sử dụng trên các trang bị kỹ thuật quân sự do Liên bang Nga sản xuất.
Sau giai đoạn nghiên cứu và thử nghiệm, công nghệ tiếp tục được hoàn thiện để sản xuất ở quy mô thương mại trong giai đoạn 2018–2022. Bộ Quốc phòng quyết định đưa nhiên liệu Jet A-1K vào sử dụng chính thức vào tháng 9/2023 và nhiên liệu DO L-62 tháng12/2023.
Giai đoạn 2022–2025, sản lượng sản xuất và cung ứng thương mại đạt 144.000 m³ nhiên liệu phản lực Jet A-1K và 91.000 m³ nhiên liệu điêzen DO L-62.
Từ năm 2024, các sản phẩm được sử dụng chính thức trong huấn luyện và cất trữ, thay thế nhiên liệu nhập khẩu. Việc sản xuất trong nước giúp tiết kiệm chi phí từ 15–20% so với nhập khẩu.
Kết quả nghiên cứu và ứng dụng công trình góp phần hình thành năng lực sản xuất trong nước đối với 2 loại nhiên liệu đặc chủng, phục vụ nhiệm vụ bảo đảm nhiên liệu cho quốc phòng - an ninh.
