Ngày 27/5/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 2471/QĐ-UBND về Kế hoạch tổng thể khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026-2030. Trong 8 chương trình trọng điểm, tỉnh xác định riêng Chương trình phát triển công nghệ sinh học phục vụ nông nghiệp, dược liệu và chăm sóc sức khỏe.
Kế hoạch được xây dựng trên cơ sở Quyết định số 2227/QĐ-BKHCN ngày 24/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ về Kế hoạch tổng thể khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 5 năm giai đoạn 2026-2030.
Tỉnh định hướng phát triển sản xuất giống quy mô công nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật.
Với lợi thế về nông nghiệp công nghệ cao, nguồn gen cây trồng và đa dạng sinh học, Lâm Đồng đặt trọng tâm nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ gen trong bảo tồn, phục tráng, chọn lọc các giống cây trồng, vật nuôi chủ lực, đặc hữu; khảo nghiệm và sản xuất thử các giống có năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Từ nuôi cấy mô đến sản xuất chế phẩm vi sinh
Một trong những thế mạnh được Lâm Đồng tiếp tục phát huy là công nghệ nhân giống cây trồng. Tỉnh định hướng phát triển sản xuất giống quy mô công nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật, khuyến khích các tổ chức, cá nhân mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực gia công giống xuất khẩu, từng bước làm chủ công nghệ và bản quyền giống.
Công nghệ sinh học cũng được mở rộng sang lĩnh vực dược liệu. Các loại nấm có giá trị như đồng trùng hạ thảo, linh chi, hầu thủ được định hướng phát triển ở quy mô lớn, gắn với chế biến các sản phẩm dược liệu và sản phẩm có giá trị gia tăng.
Không chỉ tập trung ở khâu giống, Lâm Đồng đặt ra hướng phát triển các chế phẩm vi sinh, sản phẩm từ công nghiệp vi sinh, công nghệ sinh khối vi sinh vật và enzyme phục vụ chế biến rau, củ, quả, thịt, sữa và các sản phẩm thực phẩm lên men.
Trong bảo quản nông sản, các giải pháp như bao gói khí quyển biến đổi (Modified Atmosphere Packaging - MAP), màng sinh học và công nghệ làm chậm quá trình chín được định hướng ứng dụng để kéo dài thời gian bảo quản rau, quả và nâng cao giá trị sản phẩm sau thu hoạch.
Qua đó, công nghệ sinh học được đặt trong một chuỗi tương đối hoàn chỉnh, từ nguồn gen - tạo giống - sản xuất - bảo quản - chế biến, thay vì chỉ tập trung ở một công đoạn riêng lẻ.
Biến chất thải chăn nuôi thành phân bón hữu cơ vi sinh
Một hướng ứng dụng đáng chú ý khác là xử lý chất thải nông nghiệp. Kế hoạch đặt ra nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng công nghệ xử lý chất thải chăn nuôi thành phân bón hữu cơ vi sinh quy mô công nghiệp. Hướng nghiên cứu này tạo khả năng đưa chất thải từ chăn nuôi trở lại chu trình sản xuất dưới dạng đầu vào cho trồng trọt, thay vì chỉ xử lý như nguồn gây ô nhiễm. Khi kết hợp với các mô hình tái chế, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, giải pháp có thể góp phần giảm chất thải và phát thải khí nhà kính, hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp.
Trong chăn nuôi, thú y và thủy sản, Lâm Đồng cũng định hướng ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học và các kỹ thuật hiện đại để tăng cường an toàn sinh học, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất. Đối với thủy sản, tỉnh đặt mục tiêu nghiên cứu, làm chủ quy trình sản xuất giống cá nước lạnh và một số đối tượng có giá trị kinh tế; bảo tồn các loài thủy sản bản địa, đồng thời ứng dụng hệ thống nuôi tuần hoàn (Recirculating Aquaculture System - RAS) nhằm tiết kiệm nước và kiểm soát môi trường nuôi.
Định hướng ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học và các kỹ thuật hiện đại để tăng cường an toàn sinh học.
Bên cạnh kế hoạch tổng thể, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng đang phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ khảo sát, đánh giá khả năng phát triển Trung tâm Công nghệ sinh học theo hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ sinh học của khu vực. Sau khảo sát, tỉnh sẽ nghiên cứu phương án nâng cấp các trung tâm hiện có hoặc hình thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ sinh học cấp vùng. Định hướng này tạo thêm hạ tầng để nghiên cứu, tạo giống mới, chuyển giao công nghệ, chế biến sâu và phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao, qua đó kết nối hoạt động nghiên cứu với nhu cầu sản xuất của địa phương.
Từ nuôi cấy mô, công nghệ gen đến chế phẩm vi sinh và xử lý chất thải thành phân bón hữu cơ vi sinh, Lâm Đồng đang mở rộng phạm vi ứng dụng công nghệ sinh học vào nhiều mắt xích của sản xuất. Đây là cơ sở để khai thác tốt hơn lợi thế nông nghiệp công nghệ cao, đồng thời thúc đẩy sản xuất theo hướng xanh, tuần hoàn và nâng cao giá trị gia tăng.
