Thực hiện Kế hoạch của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", các Bộ, ngành và địa phương đã tập trung xây dựng hệ sinh thái học tập số trong cộng đồng, hướng tới mục tiêu phổ cập tri thức số cho toàn dân, phù hợp với tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Trong đó, mạng lưới "Đại sứ số" được xác định là lực lượng nòng cốt trong việc phổ cập kỹ năng số theo mô hình "mentor - mentee". Các "Đại sứ số" trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng các nền tảng số thiết yếu, hỗ trợ thao tác dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và khai thác thông tin số phục vụ đời sống. Nhiều địa phương đã bố trí nhân sự hỗ trợ tại bộ phận một cửa, giúp người dân từng bước làm quen với quy trình thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường số.
Thanh niên tình nguyện đội Bình dân học vụ số hướng dẫn người dân sử dụng công nghệ
Song song với đó, phong trào "Gia đình số" đang được đẩy mạnh với mục tiêu mỗi hộ gia đình có ít nhất một thành viên thành thạo kỹ năng số cơ bản, có khả năng hướng dẫn lại cho các thành viên khác. Cách làm này không chỉ góp phần lan tỏa tri thức số trong cộng đồng mà còn hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.
Một điểm nhấn đáng chú ý là mô hình "Chợ số - Nông thôn số", tập trung đào tạo kỹ năng số cho tiểu thương, nông dân và người dân khu vực nông thôn thông qua phương pháp học tập "4T" gồm: Tiểu thương – Thương mại điện tử – Thanh toán không dùng tiền mặt – Tiết kiệm số. Thông qua các lớp tập huấn và hướng dẫn thực hành, người dân được tiếp cận các nền tảng thương mại điện tử, thanh toán số và các dịch vụ tài chính số, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.
Cùng với các mô hình trên, việc triển khai "Mỗi công dân - Một danh tính số" cũng đang được đẩy mạnh, bảo đảm người dân từ đủ 16 tuổi được hỗ trợ đăng ký và sử dụng tài khoản định danh điện tử trên nền tảng VNeID, tạo nền tảng cho việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số thiết yếu.
Thực tế triển khai cho thấy, lực lượng Tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò "cầu nối" quan trọng giữa chính quyền và người dân. Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người", các tổ đã trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng, tiếp cận thông tin số và nâng cao kỹ năng bảo đảm an toàn trên môi trường mạng. Nhiều địa phương cũng duy trì các chiến dịch thanh niên tình nguyện phổ cập kỹ năng số, qua đó thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia hỗ trợ cộng đồng.
Theo định hướng của Chính phủ Việt Nam, trong giai đoạn 2026–2030, phong trào "Bình dân học vụ số" sẽ tiếp tục được mở rộng với việc cung cấp học liệu số mở, miễn phí trên nền tảng quốc gia, đồng thời tăng cường đào tạo kỹ năng số cơ bản cho người dân và người lao động. Đây được xem là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm hình thành lực lượng công dân số, thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong kỷ nguyên số.
Việc triển khai đồng bộ các mô hình "Đại sứ số", "Gia đình số", "Chợ số - Nông thôn số" không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền mà còn tạo nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu chuyển đổi số toàn diện, lấy người dân làm trung tâm và là chủ thể của quá trình chuyển đổi số quốc gia.
