Trong Báo cáo rà soát, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả của các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định việc chuyển từ đánh giá đầu vào sang kết quả và tác động thực tế là một trong những định hướng quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghiên cứu.
Theo đó, trọng tâm đánh giá từng bước chuyển từ số lượng nhiệm vụ, sáng chế, công nghệ được công bố sang số kết quả được doanh nghiệp tiếp nhận, sản phẩm được hoàn thiện, số lượng và giá trị hợp đồng, doanh thu, nguồn vốn xã hội huy động và tác động đối với sản xuất, kinh doanh.
Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu ban hành và ban hành theo thẩm quyền nhiều cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Các quy định mới mở rộng quyền tự chủ cho tổ chức chủ trì nhiệm vụ, đồng thời tạo cơ sở bố trí nguồn lực cho hoạt động thiết kế, chế tạo mẫu, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ, bảo hộ sở hữu trí tuệ và kết nối thị trường.
Giới thiệu sản phẩm, giải pháp công nghệ tại Sàn Giao dịch công nghệ, thúc đẩy kết nối kết quả nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp.
Đối với công nghệ cao và công nghệ chiến lược, chính sách hỗ trợ được xây dựng theo chuỗi từ nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm đến sản xuất và thương mại hóa. Trong đó, Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1493/QĐ-TTg ngày 06/8/2026, tạo cơ sở thúc đẩy làm chủ công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hình thành các sản phẩm công nghệ chiến lược.
Song song với hoàn thiện chính sách, việc đánh giá năng lực và xác định nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp được triển khai tại các địa phương. Trong đó, 29 địa phương đã đưa nội dung đánh giá trình độ, năng lực công nghệ của doanh nghiệp vào kế hoạch công tác năm 2026, tạo cơ sở mở rộng phạm vi đánh giá, từng bước hình thành dữ liệu phục vụ quản lý và hoạch định chính sách.
Cùng với đó, 19 địa phương đã xây dựng, ban hành kế hoạch xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ đối với các ngành kinh tế, hướng tới xác định công nghệ cốt lõi có khả năng tạo đột phá, phù hợp với nhu cầu thị trường trong và ngoài nước cũng như điều kiện phát triển của từng địa phương.
Việc đánh giá trình độ, năng lực công nghệ và xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ giúp xác định nhu cầu công nghệ của doanh nghiệp, làm cơ sở lựa chọn nhiệm vụ nghiên cứu, định hướng chuyển giao và ứng dụng công nghệ vào các ngành kinh tế chủ lực.
Hoạt động nghiên cứu hướng tới hoàn thiện công nghệ, phát triển sản phẩm có khả năng ứng dụng và thương mại hóa.
Ở cấp quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026 - 2035 theo hướng tinh gọn, hiệu quả, gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Trên cơ sở Đề án được phê duyệt, các chương trình quốc gia về đổi mới công nghệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sở hữu trí tuệ, nâng cao năng suất, chất lượng và khởi nghiệp sáng tạo sẽ tiếp tục được xây dựng nhằm thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Một trong những định hướng trọng tâm là gắn nhiệm vụ nghiên cứu với các bài toán thực tiễn của ngành, lĩnh vực và doanh nghiệp. Đối với nhiệm vụ có mục tiêu ứng dụng, cần xác định rõ sản phẩm đầu ra, yêu cầu kỹ thuật, đơn vị tiếp nhận và phương án triển khai sau nghiệm thu.
Cùng với đó, tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp ngay từ khâu xác định nhu cầu, nghiên cứu, phát triển đến tiếp nhận và ứng dụng công nghệ; đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức trung gian.
Việc gắn hoạt động nghiên cứu với nhu cầu thị trường, đồng thời đánh giá kết quả dựa trên sản phẩm và giá trị thương mại hóa, hướng tới nâng cao hiệu quả đầu tư cho khoa học và công nghệ, thúc đẩy ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng kinh tế.
