UAV vận chuyển thuốc men được triển khai thí điểm từ Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đến trạm y tế phường.
Từ thí điểm dịch vụ đến những ứng dụng thực tế đầu tiên
Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo diễn ra mạnh mẽ, Bưu điện Việt Nam (VNPost) đang từng bước triển khai định hướng chiến lược đưa thiết bị bay không người lái vào hoạt động dịch vụ. Đây là công nghệ tiên tiến, có khả năng ứng dụng rộng rãi trong cả lĩnh vực dân sự và quốc phòng, giúp nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí và tăng độ chính xác trong nhiều tình huống.
Một trong những mô hình đáng chú ý là chương trình phối hợp giữa VNPost và Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) nhằm thí điểm vận chuyển mẫu bệnh phẩm, thuốc và vật tư y tế bằng UAV. Mô hình được thiết kế chuyên biệt cho vận chuyển y tế, bảo đảm các yêu cầu về an toàn và pháp lý, hoạt động trong bán kính khoảng 10-15 km, với tốc độ hành trình lên tới 60 km/h. Khoang chứa chuyên dụng giúp duy trì điều kiện cần thiết cho mẫu bệnh phẩm và vật tư y tế, trong khi hệ thống camera cho phép giám sát hành trình theo thời gian thực.
Quy trình giao nhận được tổ chức theo hướng minh bạch, có theo dõi trạng thái vận chuyển nhằm bảo đảm phục vụ đúng mục đích và góp phần nâng cao hiệu quả điều trị. Đây được xem là mô hình thí điểm tiên phong tại Việt Nam trong việc kết hợp dịch vụ bưu chính với công nghệ bay tầm thấp phục vụ y tế. Mỗi tuyến dự kiến thực hiện hai chuyến bay mỗi ngày; khi phát sinh nhu cầu đột xuất từ các cơ sở y tế, VNPost có thể chủ động tăng cường thiết bị và tần suất vận chuyển sau khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Không chỉ trong y tế, VNPost cũng đang mở rộng ứng dụng UAV trong logistics. Mới đây, đơn vị này phối hợp với các bên liên quan triển khai tuyến bay biển Cần Giờ - Vũng Tàu bằng thiết bị bay không người lái. Quy trình khai thác được xây dựng theo chuỗi end-to-end, từ tiếp nhận, đóng gói, niêm phong, quét nhận, bàn giao khai thác bay, giám sát chuyến bay, hạ cánh, bàn giao, quét phát đến chăm sóc khách hàng. Điểm đáng chú ý là toàn bộ quá trình được tích hợp vào hệ thống logistics hiện hữu, tạo trải nghiệm "một mã - một hành trình", bảo đảm tính liền mạch giữa dịch vụ bưu chính và khai thác bay.
Cận cảnh UAV sử dụng trong tuyến giao hàng Cần Giờ - Vũng Tàu.
Trong giai đoạn đầu, VNPost ưu tiên vận chuyển các bưu kiện nhỏ dưới 5kg, như hồ sơ, tài liệu và các gói hàng thương mại điện tử. Các thiết bị đều được trang bị camera giám sát hành trình và hệ thống tự hành thông minh, hỗ trợ vận chuyển hàng bưu chính, nhu yếu phẩm, dược phẩm và tài liệu phù hợp với cấu hình khai thác của từng loại máy bay.
Tiếp nối định hướng mở rộng ứng dụng, ngày 03/4/2026, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Quốc Phòng và UBND tỉnh Điện Biên đã tổ chức Chương trình làm việc về xây dựng Đề án thử nghiệm có kiểm soát phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng UAV tại tỉnh Điện Biên. Tại buổi làm việc, đại diện VNPost đề xuất triển khai mô hình vận chuyển hàng hóa bằng UAV tại Điện Biên, đồng thời kiến nghị một số cơ chế cần tháo gỡ nhằm bảo đảm tính khả thi.
Mở rộng không gian ứng dụng UAV
Không gian ứng dụng UAV tại Việt Nam đang được mở rộng nhanh chóng, không chỉ trong hoạt động dịch vụ mà còn trong quản trị đô thị, bảo đảm an ninh, trật tự và ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Việc Tập đoàn CT Group công bố dự án khu liên hợp thiết bị bay không người lái quy mô 400 ha tại Tây Ninh cho thấy UAV không còn được nhìn nhận như một công nghệ riêng lẻ, mà đang dần trở thành một cấu phần của hệ sinh thái công nghệ cao mang tính chiến lược.
Trước đó, từ tháng 01/2026, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh và một số doanh nghiệp công nghệ triển khai chương trình thử nghiệm ứng dụng UAV trong phạm vi Khu Công nghệ cao. Hoạt động này nằm trong chương trình thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới theo Nghị quyết số 20/2024/NQ-HĐND của Thành phố Hồ Chí Minh, nhằm tạo môi trường thực tế cho các công nghệ có tiềm năng ứng dụng cao.
Cùng với Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội cũng đang hướng tới thí điểm sử dụng UAV để giám sát trên không. Hệ thống này sẽ phục vụ xử lý các tình huống phức tạp như tai nạn giao thông, cháy nổ, giám sát các sự kiện đông người hoặc truy bắt đối tượng tại những khu vực thiếu camera. Hình ảnh toàn cảnh 360 độ từ UAV sẽ được truyền trực tiếp về Trung tâm chỉ huy của Công an thành phố, góp phần nâng cao khả năng chỉ huy, điều hành và phản ứng nhanh.
Đáng chú ý, giám sát trên không không được nhìn nhận như một giải pháp đơn lẻ, mà là một cấu phần trong hệ sinh thái quản trị an ninh trật tự số của Hà Nội. Hệ thống này được nghiên cứu phát triển trên nền tảng dữ liệu bản đồ số bản quyền mà thành phố tiếp nhận cuối năm 2025, sau đó bàn giao cho Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội để tiếp tục ứng dụng.
Kết quả bước đầu cho thấy giải pháp vận chuyển hàng hóa bằng UAV có thể giúp tối ưu thời gian, nâng cao hiệu quả vận hành, đặc biệt trong các tình huống cần vận chuyển khẩn cấp hoặc trên những tuyến đặc thù. Đồng thời, mô hình này góp phần giảm áp lực lên hạ tầng giao thông truyền thống và mở ra triển vọng ứng dụng trong logistics đô thị, thương mại điện tử và các dịch vụ công nghệ cao trong tương lai.
