Nghị định mới mở đường hình thành hệ sinh thái Halal minh bạch
Một trong những điểm đáng chú ý là cách tiếp cận quản lý Halal theo toàn bộ chuỗi cung ứng, thay vì chỉ tập trung vào sản phẩm cuối cùng.
Nghị định số 127/2026/NĐ-CP yêu cầu bảo đảm tính nguyên vẹn, xác thực và khả năng truy xuất nguồn gốc từ lựa chọn nguyên liệu, sản xuất, chế biến, đóng gói, bảo quản, vận chuyển đến phân phối.
Hoạt động quản lý chất lượng được thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro, ưu tiên kiểm soát những công đoạn, quy trình có nguy cơ cao ảnh hưởng đến tính Halal, an toàn và chất lượng sản phẩm, dịch vụ.
Nghị định số 127/2026/NĐ-CP cũng mở rộng đáng kể không gian áp dụng tiêu chuẩn Halal.
Bên cạnh tiêu chuẩn quốc gia, doanh nghiệp có thể áp dụng tiêu chuẩn quốc tế, khu vực hoặc tiêu chuẩn quốc gia của các nước Hồi giáo.
Đối với hàng xuất khẩu, cơ sở sản xuất được áp dụng tiêu chuẩn Halal theo yêu cầu, thỏa thuận hoặc hợp đồng với bên nhập khẩu. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp doanh nghiệp Việt Nam linh hoạt hơn khi tiếp cận những thị trường có yêu cầu Halal khác nhau, đồng thời giảm xung đột giữa quy định trong nước và yêu cầu của đối tác quốc tế.
Một điểm mới khác là trách nhiệm công khai tiêu chuẩn áp dụng và minh bạch thông tin sản phẩm.
Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu sản phẩm Halal hoặc cung cấp dịch vụ Halal phải công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi đưa sản phẩm, dịch vụ ra thị trường Việt Nam. Nhãn sản phẩm phải thể hiện rõ cụm từ "SẢN PHẨM HALAL" hoặc "HALAL", trừ một số trường hợp đặc thù; đồng thời việc truy xuất nguồn gốc được thực hiện theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Đáng chú ý, Nghị định số 127/2026/NĐ-CP xác định chứng nhận Halal về nguyên tắc là hoạt động tự nguyện, chỉ trở thành bắt buộc khi pháp luật chuyên ngành có yêu cầu đối với một số sản phẩm, dịch vụ cụ thể. Song song với đó, điều kiện đối với tổ chức chứng nhận được quy định rõ về hệ thống quản lý, năng lực chuyên môn và nhân sự, qua đó hướng tới nâng chất lượng và độ tin cậy của hoạt động chứng nhận Halal tại Việt Nam.
Một "nút mở" quan trọng cho xuất nhập khẩu là cơ chế thừa nhận kết quả chứng nhận Halal của tổ chức nước ngoài.
Kết quả chứng nhận, giấy chứng nhận và dấu Halal có thể được xem xét thừa nhận tại Việt Nam thông qua các thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau (MRA) hoặc cơ chế thừa nhận đơn phương khi đáp ứng điều kiện. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao công bố thông tin về các thỏa thuận và tổ chức được thừa nhận, góp phần giảm chi phí chứng nhận lại và tạo thuận lợi cho thương mại.
Không chỉ quản lý chất lượng, Nghị định số 127/2026/NĐ-CP dành riêng một chương về chính sách hỗ trợ phát triển thị trường Halal.
Doanh nghiệp được hỗ trợ tham gia hội chợ, triển lãm, đoàn giao dịch thương mại ở nước ngoài; sản phẩm Halal tiêu biểu có cơ hội tham gia Chương trình Thương hiệu quốc gia.
Du lịch Halal cũng được đưa vào chương trình xúc tiến, quảng bá Việt Nam tại các thị trường Hồi giáo. Đặc biệt, doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất sản phẩm Halal xuất khẩu có thể được ngân sách nhà nước hỗ trợ một lần chi phí thử nghiệm và chứng nhận theo quy định.
Một nền tảng quan trọng khác là Cơ sở dữ liệu Halal quốc gia, được xây dựng đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng.
Cơ sở dữ liệu dự kiến cung cấp thông tin về tiêu chuẩn, quy định pháp lý, tổ chức chứng nhận, doanh nghiệp được chứng nhận và các thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau. Cùng với việc phân công trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành và địa phương, đây được xem là bước đi đáng chú ý để hình thành một hệ sinh thái Halal minh bạch hơn, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu.
