Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Nghị quyết 79-NQ/TW đặt ra yêu cầu khu vực kinh tế Nhà nước phải phát huy vai trò mở đường, dẫn dắt và tạo động lực cho toàn nền kinh tế.
Theo đó, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước và các ngân hàng thương mại nhà nước lớn được kỳ vọng trở thành lực lượng nòng cốt trong những ngành, lĩnh vực chiến lược, thiết yếu và có khả năng cạnh tranh khu vực, quốc tế.
Thực tiễn cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước trong những năm qua cho thấy sự chuyển dịch từ phát triển theo chiều rộng sang tập trung vào chất lượng và hiệu quả. Từ khoảng 12.000 doanh nghiệp trước đây, hiện chỉ còn 473 doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn và hơn 800 doanh nghiệp có vốn nhà nước chi phối. Các doanh nghiệp còn lại chủ yếu hoạt động trong những lĩnh vực trọng yếu như năng lượng, hạ tầng, tài chính, viễn thông và các ngành có vai trò bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia.
Kinh tế nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, mở đường trong kỷ nguyên phát triển mới.
Theo ông Doãn Thanh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp Nhà nước (Bộ Tài chính), quá trình cơ cấu lại không nhằm mục tiêu giảm số lượng doanh nghiệp một cách cơ học mà hướng đến xây dựng hệ thống doanh nghiệp Nhà nước tinh gọn, hiệu quả, đủ năng lực thực hiện các nhiệm vụ chiến lược.
Trong thời gian tới, Nhà nước có thể tiếp tục thành lập mới hoặc tăng cường đầu tư vào những lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và các ngành có tác động lan tỏa lớn đối với nền kinh tế.
Nghị quyết 79-NQ/TW cũng nhấn mạnh yêu cầu phân định rõ vai trò giữa kinh tế Nhà nước và kinh tế tư nhân. Trong khi kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, khu vực kinh tế Nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, định hướng và bảo đảm các cân đối lớn.
Việc tập trung nguồn lực vào các doanh nghiệp có khả năng làm chủ công nghệ, dẫn dắt ngành và kết nối các thành phần kinh tế khác được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.
Cùng với việc cơ cấu lại doanh nghiệp Nhà nước, hoạt động đầu tư vốn nhà nước cũng đang được đổi mới theo hướng chuyên nghiệp hơn. Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) đang nghiên cứu mô hình nhà đầu tư quốc gia, tập trung vào các lĩnh vực đổi mới sáng tạo, công nghệ, chuyển đổi số và đầu tư dài hạn.
Đây được xem là bước đi nhằm hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79-NQ/TW, đưa kinh tế Nhà nước trở thành lực lượng tiên phong dẫn dắt các ngành, lĩnh vực chiến lược, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững của đất nước.