Toàn cảnh Phiên họp.
Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa đặc trưng, kết hợp với môi trường biển giàu tính xâm thực, các công trình biển tại Việt Nam luôn phải đối mặt với nguy cơ suy giảm nhanh chóng độ bền và tuổi thọ. Dưới tác động cộng hưởng của độ ẩm cao, bức xạ nhiệt mạnh và đặc biệt là nồng độ muối biển lớn, vật liệu kim loại dễ xảy ra ăn mòn điện hóa nghiêm trọng. Bên cạnh đó, các lớp phủ bảo vệ vô cơ và hữu cơ cũng nhanh chóng bị suy thoái với các biểu hiện như phấn hóa, bay màu, bong tróc, làm mất khả năng bảo vệ và gia tăng nguy cơ mất an toàn kết cấu công trình.
Xuất phát từ yêu cầu cấp thiết này, ngày 22/8/2022, Bộ trưởng Bộ KH&CN đã ban hành Quyết định số 1583/QĐ-BKHCN phê duyệt nhiệm vụ KH&CN cấp quốc gia "Nghiên cứu sự suy giảm độ bền và định hướng giải pháp nâng cao tuổi thọ của vật liệu trong các công trình biển với điều kiện khí hậu biển Việt Nam", mã số ĐTĐL.CN-61/22 do TS. Nguyễn Anh Sơn làm chủ nhiệm; Viện Khoa học Vật liệu là cơ quan chủ trì.
Nhiệm vụ được thực hiện từ tháng 12/2022 đến tháng 12/2025 với mục tiêu chính là: Xác định được các yếu tố (khí hậu, môi trường biển…) và cơ chế ảnh hưởng đến độ bền của vật liệu (kim loại và phi kim) trong các công trình biển đối với từng vùng biển Việt Nam; Xây dựng được phương pháp và mô hình thử nghiệm để xác định quá trình suy giảm độ bền của vật liệu các công trình biển; Định hướng được giải pháp nâng cao độ bền vật liệu, công trình biển trong điều kiện khí hậu ở các vùng biển Việt Nam.
Tại phiên họp, TS. Nguyễn Anh Sơn thay mặt nhóm nghiên cứu đã trình bày báo cáo tóm tắt quá trình thực hiện và các kết quả nổi bật của nhiệm vụ. Cụ thể, sau 36 tháng triển khai, nhiệm vụ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhóm nghiên cứu đã xác định rõ các yếu tố khí hậu và môi trường biển chủ yếu ảnh hưởng đến độ bền vật liệu tại từng vùng biển Việt Nam; đưa ra được cơ chế ăn mòn - phân hủy ảnh hưởng đến độ bền vật liệu (kim loại và phi kim) trong các công trình biển đối với từng vùng biển Việt Nam.
TS. Nguyễn Anh Sơn thay mặt nhóm nghiên cứu trình bày tóm tắt các nội dung nghiên cứu và kết quả của nhiệm vụ.
Đặc biệt, nhiệm vụ đã xây dựng sơ đồ phân vùng các yếu tố chính (nhiệt độ, cường độ bức xạ, độ ẩm tương đối, thời gian thấm ướt TOW, lắng đọng axit, lắng đọng Cl- và lắng đọng SO2) ảnh hưởng đến tính chất của các vật liệu kim loại và phi kim loại ở các vùng biển khác nhau - Tỷ lệ 1: 1.000.000. Đồng thời, đưa ra được phương pháp và mô hình thử nghiệm tương ứng với từng loại vật liệu để có thể xác định được quá trình suy giảm độ bền của các loại vật liệu tương ứng theo thời gian sử dụng trong điều kiện khí hậu, môi trường biển.
Nhiệm vụ cũng đã làm rõ quá trình suy giảm độ bền vật liệu thông qua các phương pháp gia tốc trong phòng thí nghiệm và phương pháp thử nghiệm phơi mẫu thực tế đối với vật liệu thử nghiệm và các phương pháp bảo vệ khác nhau, qua đó chỉ ra mối liên hệ giữa kết quả thử nghiệm trong phòng và ngoài môi trường tự nhiên.
Trên cơ sở các kết quả nghiên cứu, nhóm nghiên cứu đã đề xuất các nhóm giải pháp nâng cao độ bền vật liệu và công trình biển phù hợp với từng vùng khí hậu biển tại Việt Nam, đồng thời chỉ ra ưu, nhược điểm của từng giải pháp đối với tuổi thọ vật liệu trong các điều kiện môi trường khác nhau.
Bên cạnh các kết quả nghiên cứu chuyên sâu, nhiệm vụ còn tạo ra nhiều sản phẩm khoa học có giá trị, gồm: 02 bài báo đăng trên tạp chí quốc tế thuộc danh mục SCI-E, 03 công bố trong nước, 02 kỷ yếu hội thảo khoa học chuyên ngành quốc gia, 01 đơn sáng chế được chấp nhận hợp lệ; đồng thời góp phần đào tạo 03 thạc sĩ, hỗ trợ đào tạo 01 nghiên cứu sinh và 02 cử nhân.
Đáng chú ý, nhiệm vụ đã xây dựng bộ dữ liệu và phần mềm ứng dụng học máy phục vụ đánh giá ăn mòn và suy giảm tính chất vật liệu trong điều kiện khí hậu biển Việt Nam. Các dữ liệu này sẽ giúp mở rộng "nguồn tài nguyên" dữ liệu về ăn mòn và suy giảm tính chất vật liệu ở nước ta, tạo cơ sở cho việc chuyển dịch từ thiết kế theo kinh nghiệm sang thiết kế và bảo trì dựa trên dữ liệu định lượng chính xác, qua đó nâng cao hiệu quả và độ tin cậy trong quản lý công trình biển.
 |  |
 Hệ giá phơi mẫu thử nghiệm tự nhiên tại đảo Bạch Long Vĩ, Nha Trang và hệ thống dự đoán ăn mòn và suy giảm tính chất vật liệu trong khí hậu biển Việt Nam. (https://corrosion-prediction.ims.ac.vn/) | |
Các thành viên Hội đồng nghiệm thu đánh giá cao những đóng góp của Chủ nhiệm và Cơ quan chủ trì; báo cáo tổng kết và báo cáo tóm tắt có cấu trúc hợp lý, phù hợp với yêu cầu của một báo cáo khoa học; Số lượng, khối lượng, tiến độ và chất lượng sản phẩm đạt yêu cầu nhiệm vụ. Với kết quả đạt được, Hội đồng nhất trí nghiệm thu đề tài mức "Đạt", đồng thời, yêu cầu nhóm nghiên cứu tiếp thu các nội dung và chỉnh sửa, hoàn thiện hồ sơ trình Bộ KH&CN ra quyết định công nhận kết quả của nhiệm vụ.
